In 't nuujs - Natuur en milieu

Van Wikipedia
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Dit is 'n archief, wo-in aw nuujsberichte waere opgesjlage.
Inhawd weurt hie dan normaal gesjpraoke ouch neet eweggehaold. Recènter nuujs mót me zeuke op 't hoofblaad: In 't nuujs.

2017[bewirk | brón bewèrke]

25 juni

In 'n massaal demonstratie veur de sjleting van de kerncentraal in Tihange vörme teendoezende luuj 'ne kette van Tihange euver Zuud-Limburg nao Aoke.[1]

18 juni

Bie bósbrenj in Portugal zien minstes 62 luuj óm 't laeve gekómme. De autoriteite höbbe de noedtoesjtandj oetgereupe.[2]

12 juni

Bie 'n aerdsjóddel op 't Griekse eilandj Lesbos is zaeker ein persoen óm 't laeve gekómme.

31 miert

Twie Wes-Vlaamse dörper mit in totaal mier es doezend inwoeners, woorte geëvacueerd vanwaege 'n giftige wolk van salpeterzoer. Dees wolk kaom vrie oet 'n opsjlagtank van e misverwerkingsbedrief.[3]

11 miert

Door d'n tropische sjtórm Enawo valle 50 doede en 180 gewónje op Madagaskar. 58.000 luuj woorte geëvacueerd.

8 miert

Op 't Maltese eilandj Gozo sjtort 't Blauw Vènster in nao 'nen hevige sjtórm.[4]

5 fibberwarie

Bie lawines in de Afghaanse provincie Nuristan en de Pakistaanse provincie Khyber Pakhtunkhwa sjtorve zaeker 135 luuj.

21 jannewarie

Twintig luuj in de Amerikaanse sjtate Texas, Louisiana, Mississippi, Alabama, Georgia, Florida, en South Carolina sjterve es gevólg van tornado's. De sjade aan geboewe weurt gesjat op 300 miljoen dollar.

19 jannewarie

'n Lawine verweus 'n hotel in de Italiaanse plaats Farindola. 29 doeje zien geborge.[5]

10 jannewarie
  • Door extreme winterkouw in groete deile van Zuud- en Oes-Europa zien mier es zèstig doeje gevalle.
  • Bie 'n euversjtruiming in Thailand kómme 25 luuj óm 't laeve.

2016[bewirk | brón bewèrke]

7 december

In Atjeh (Indonesië) vèntj 'nen aerdsjóddel van 6,5 op de MM-sjaol plaats. Mie es 100 luuj kómme óm.

30 oktober

Alweer raak 'ne zjwaoren aerdsjóddel 't midde van Italië, noe mit 'n krach van 6,5. Väöl ieder al verzjwaakde boewe sjtorte noe gans in.

26 oktober

In Midde-Italië vènje obbenuujs twie aerdsjóddele plaats, eine van 5,5, d'n angere van 6,1 op de MM-sjaol.

4 oktober

Orkaan Matthew kump aan landj in Haïti en zal in dit landj hóngerde sjlachoffers make.

3 september

China en de Vereinigde Sjtaote ratificere 't Klimaatverdraag van Paries.

24 augustus

In midde-Italië (Latium, Umbië, Abruzze en Marke) vintj 'n aerdsjóddel plaats mit 'n krach van 6,0. Hie bie valle diverse doeje.[6]

8 fibberwarie

Diverse carnavalsoptochte, wo-ónger die in Remunj, waere aafgelas (of oetgestèld tot de haufvaste) vanwaeg 't sjtörmechtig waer mit soms zier zjwaor wèndjsjtoete.

14 jannewarie

De Waereldgezóndjheidsorganisatie (WHO) verklaort Liberia vrie van ebola. Hiemit is d'n oetbraak van 2014 veurluipig beènjig.[7]

2015[bewirk | brón bewèrke]

30 november
  • Bie Wieërt haet zich óm 5:54 'ne lichten aerdsjóddel veurgedaon mit de magnitude 2.3 op de sjaol van Richter. Ómdet 't óm 'n lichte beving geit geuf 't gein sjaaj.[8]
  • In Paries begèntj 'n twiewaekse klimaattop.
15 november

De bovien (boummarter, Martes fouina) is veur 't iers saer 'r verzjwónj waer in 't Heuvellandj gezeen.[9]

3 november

In Mestreech weurt de recordtemperatuur vaan 20,9 graod gemete; 'ne veur november zeldzaome wermen daag.[10]

14 oktober

In 't zuje van Limburg vilt d'n ierste sjnie. Allewel nog zjus gei record, is dit oetzunjerlik vreug.[11]

18 september

De Amerikaanse Environmental Protection Agency maak bekèndj dat Volkswagen jaorelank emissieteste haet vervalsj door 't gebroek van sjpeciaal sofware. De kómmende daag gief d'n autoboewer dit toe.

25 juli

In 't weste van 't landj, veural in de pervincie Naord-Hollandj, vèntj 'ne zeldzaome zomersjtörm plaots, mit lokaal wèndjkrach 10.[12]

24 juni

D'n tribbenaal in D'n Haag verplich de Nederlandse sjtaot óm de oetsjtoet van kooldioxide taege 2020 mit 25% (taegeneuver 1990) te riddecere.[13]

18 juni

't Vaticaan brèngk de encycliek Laudato si' oet, de twiede van paus Franciscus. Hie-in sjprik hae zich ónger mie oet euver milieuvervoeling.[14]

12 mei

In Nepal krieg d'n aerdsjóddel van 25 april jl. 'ne zier sjterke naosjok van 7,3 op de MM-sjaol. Hiedaor valle väöl hoezer in die al bie d'n hoofsjok henjig waore aangetas.[15]

14 april

De Raod van Sjtaot bepaolt tot de gaaspöt in Loppersum zoe good wie toew mót, óm de veiligheid van 't door aerdsjóddele geplaog gebeed te waorborge. Minister Henk Kamp volg dit advies op.[16]

13 miert

De orkaan Pam wejt euver de Vanuatu en deit dao enorme sjao aan geboewe en gewasse. De doejetol is neet bekèndj.

2014[bewirk | brón bewèrke]

6 december

Natoerorganisatioeën ARK Natuurontwikkeling kónkloediert dat i gen Vielenderbösj de litste joare wieër wil katte (Felis silvestris) zunt geboeëre, de ieësjte zeër eeuwe i Nederland.[17]

11 juli

Aan de Geul is de baekpiraat (Pirata knorri), ein van de woufsjpinne gevónge. 't Is veur 't iers in 124 jaor dat 't bies in Nederlandj weurt gezeen.[18]

3 juni

Op de Shell-raffinaderie in Moerdijk (gemeinte Moerdijk, Naord-Braobent) brik 'ne zier groete brandj mit 'n explosie oet. De knalle zeen vanop tientalle kilomaeters te zeen en te hure.[19]

2013[bewirk | brón bewèrke]

20 mei

'nen Óngewoen sjterken tornado tröf d'n Amerikaanse sjtaot Oklahoma. Dit haet tientalle doeje en enorm materiaal sjaoj tot gevolg.[20]

3 mei

De Vereineging Natuurmonumenten maak bekèndj dat in april in Zuud-Limburg e paar kier 'n wil kat is gezeen.

12 miert

In Zuudoos-Èngelandj, Naord-Frankriek, 't Belsj, Zuidoos-Nederlandj en 't aanpaolend deil van Duutsjlandj vilt zoeväöl sjnie dat 't verkier dedaor weurt óntraegeld. 't Is oetzunderlik dat dit midde miert nog veurkump.

15 fibberwarie

Kort baove de sjtad Tsjeljabinsk, Ruslandj, sjpat 'ne meteoor oeterein; 't sjokfróntj rich groete sjaoj aan en versjillende meteoriete waere gevónge.

20 jannewarie

In Remunj en ómgaeving weurt 'ne lichte aerdsjóddel (magnitude 3,4) gevoolt.[21]

2012[bewirk | brón bewèrke]

12 december

De Chinese aolskoet (Misgurnus anguillicaudatus) bliek zich definitief as exoot in de Tungelderbaek te höbbe gevestig.[22]

29 oktober

De orkaan Sandy raak de Amerikaanse oeskös, woe-ónger de sjtad New York, hel. 't Is oetzunderlik tot 'ne zoe zjwoere sjtörm die regio bereik.

20 miert

In Mexico, bie Acapulco, vèntj 'n aerdsjóddel plaatsj mit 'n krach van 7,6 op de Memènt-Magnitudesjaol.[23]

4 fibberwarie

Wie in gans Europa hiersje in Nederlandj óngebrukelik lieg temperature; in Marknesse (gemeinte Noordoostpolder) haolt me e minimum van -22,8°C. Zoe'n temperature zeen in gein 27 jaor veurgekómme.[24]

2011[bewirk | brón bewèrke]

31 oktober

De malbergovie (Proterorhinus semilunaris), 'nen exotische vèsj, weurt in 'n ziebaek van de Maas gevónge.[25]

22 september

Kort nao Nederlandj weurt ouch in 't Belsj weer 'ne wouf gezeen, en wel bij Gedinne (provincie Name) zoe make mitwirkers van 't tv-program Dieren in Nesten bekèndj.[26][27]

8 september

'nen Aerdsjóddel van 4,5 op de herzeen Sjaol van Richter, mit 't epicentrum tösje Goch en Sante (Xanten), weurt in deile van Nederlandj en Duutsjlandj, neet in 't minste Nederlands Limburg, geveuld.[28]

2 september

Óngerzeukers make bekèndj dat 't aafgeloupe waekindj bie Duiven (provincie Gelderlandj) 'ne wouf is gezeen. 't Is veur 't iers saer 1897 dat dae weer in 't land veurkump.[29]

20 augustus

Orkaan Irene kump aan landj bie de Klein Antille. De kómmende daag zal 'r nog euver de Groete Antille, de ooskös van de Vereinigde Sjtaote en Canada trèkke.

27 mei

't Gouvernemènt sjtilt veur alle bósse in de provincie code 'roed roed' in, wat ze tot verboje gebeed veur bezeukers maak. Dit óm bósbrenj te veurkómme.[30]

22 mei

In Joplin, Missouri, vèntj 'nen tornado plaats van óngewoene krach en ómvank dae mier as 100 doeje eis en enorm materiaal sjaoj aanrich.

5 januari

Bie Moerdijk (provincie Noord-Braobant) weujt 'ne groete brandj in e chemisch bedrief. De gifwolk bedreig de wiej ómgaeving, in 't bezónjer Dordrech (Zuud-Hollandj).[31][32]

2010[bewirk | brón bewèrke]

25 december

Nao waeke van oetzunjerlik väöl sjnie höbbe Nederlandj en 't Belsj 'n witte Kaersjemes wie die 't decennia neet haet gegaeve.

13 november

Door de groete regeval vaan de aofgeloupe daog is in 't Belsj en Zuid-Nederland groete watereuverlas oontstande. Oonder mie in 't Heuvelland kump 't tot pratsjluip.[33][34][35]

25 oktober
  • De völkaan Merapi op Java, Indonesië begèntj aan 'n serie oetbarstinge die waeke zal dore.
  • Op dezelfden dag as de völkaanoetbarsting op Java vèntj veur de kös van Sumatra 'n aerdbaeving plaatsj. Oet die baeving kump 'ne tsunami voort, dae de klein Mentawai-eilenj hel raak.
5 oktober
  • In Hongarije brik d'n dam door van e reservoir veur giftig aafval bie 'n aluminiumfebrik. Ein miljón kubieke maeter pratsj, zjwaor vervoeld mit zjwaor metale, sjtruimp door d'n umgaeving en maak versjillende slachoffers.[36]
  • Beej Baolder zeen brölkwakkers en häör koeleköpkes gezeen. De brölkwakker (Lithobates catesbeianus) is 'nen agressieven exoot oet Naord-Amerika dae boete zie laefgebeed dèks inheimse amfibieë deit oetsjterve.[37]
16 september

Veur 't iers saer de óntdèkking dat kunsmaotige sjtoffe de ozonlaog kènne sjaoje, is die neet mie dunner gewore. 't Hersjtil zal nao verwachting de kómmende vieftig jaor plaatsvènje.[38]

3 september

't Zujereilandj van Nuuj-Zielandj weurt geraak door 'n zjwaor aerdsjöddel van 7,0 op de MM-sjaol. De sjtad Christchurch, woe 't epicentrum in de buurt ligk, löp väöl sjaoj op.[39]

29 juli

In Ruslandj begint 'n serie van extreem groete natuurbrenj, die, in combinatie mit hoeg temperature, veur groete lochvervoeling en gevierlike situaties zörge.[40]

17 juli

Door 'n oontploffing in de havestad Dalian barste twie olieleidinge ope en struime 1500 vater olie in de Geel Zie.

15 juli

't Olielaek in de Golf van Mexico, wat al drie maond veur irnstige vervoeling zörgde, weurt gedich.

27 mei

De vulkaan Pacaya in Guatemala is oetgebarste, 4 doje en 't lochruim baove 't landj weurdj gesjlaote.

21 mei

In Diergaarde Blijdorp in Rotterdam waere drie tiegerwelpkes gebore. Ze zeen van de bezónger en bedreigde óngersaort de Sumatraansen tieger.[41]

20 april
  • Vereinigde Sjtate: In de Golf vaan Mexico oontplof e booreiland. 't Leek in de bojem zörg de weke dao-op veur ein vaan de groetste olierampe oet de historie.
15 april

't Nederlands, Belsj en Duits lochruim weurt geslote in verband mèt 'n aswolk aofkomsteg vaan 'ne Ieslandse vulkaan. Ouch in aander len wie Fraankriek Vereineg Keuninkriek, Ierland, Zwede en Noorwege blieve de vleegmasjienes aon de groond.[42]

14 april

In de Chinese provincie Qinghai vèntj 'n aerdbaeving plaatsj mit 'n krach van 6,9 op de sjaal van Richter. 't Aantal doeje löp in de hónjerde. [43]

9 april

Nao e laek in 't salpaeterzoerfebrik van DSM in Gelaen drief 'n gifwolk euver Zuud-Limburg.[44]

27 fibberwarie
20 jannewarie
12 jannewarie

2009[bewirk | brón bewèrke]

19 augustus

Dör d'r lieëge watersjaand kan me in Maes huuj te voot de Maas översjtaeëke.

26 juni

De waddezieë is ópgenaome óp de waeltranglies van de UNESCO es besjermd natuurgebied.

12 mei

De verzörgers höbbe gorillavruiwke Irala in 't GaiaPark in Kèrkraoj laote inslaope, umtot zie 'ne wied gevorderde vörm vaan eierstokkaanker had, dee neet te behandele waor.[45]

4 mei

't Kieskeskroeddikköpske (e kepelke) is in de umgeving vaan Mestreech gezeen. 't Is daomèt veur 't iers in 56 jaor tot 't bies weer in Nederland veurkump.[46]

6 april

'n Aerdbeiving in de Italiaanse stad l'Aquila van 6.2 op de sjaal van Richter verwoes e groeat deil van de middelieëuwse binnestad.

7 jannewarie

Mit -20,8°C biej Wieërt en -23°C in Viele waere in Nederlands Limburg obbenuujts jaorrecords bereik.[47]

6 jannewarie

In Wieërt weurt de oetzunderlik lieg temperatuur van -18,3°C gemaete.[48]

2008[bewirk | brón bewèrke]

12 mei

'n Zjwoar aardbeving mèt 't epicentrum in de provincie Sichuan in China en 'n sjterkde van 7.8 op de sjaal van Richter weurt geveuld in gans Oas-Azië.

Referenties[brón bewèrke]

  1. Dagblad De Limburger - VIDEO Bekijk de kilometerslange mensenketting voor sluiting Tihange
  2. AD - Portugal: dodental opgelopen tot 62
  3. Nos.nl - Belgische dorpen ontruimd vanwege wolk salpeterzuur
  4. Times of Malta - The Azure Window is lost and gone forever
  5. Nu.nl - 'Veel doden in door lawine getroffen hotel Italië'
  6. La Repubblica - Terremoto di magnitudo 6.0 devasta il centro Italia: morti. Il sindaco di Amatrice: "Il paese non c'è più". Due bimbi salvati a Pescara del Tronto
  7. WHO - Latest Ebola outbreak over in Liberia; West Africa is at zero, but new flare-ups are likely to occur
  8. Dichtbij - Lichte aardbeving in regio Weert
  9. Natuurbericht.nl - Boommarter terug in Zuid-Limburg
  10. Nu.nl - Dinsdag is warmste 3 november ooit gemeten
  11. NOS.nl - Eerste sneeuw gevallen in Limburg
  12. NOS.nl - Zwaarste julistorm sinds 1901
  13. NRC.nl - Rechter: staat moet broeikasgassen sterk terugdringen
  14. Teks van de encycliek (in 't Italiaans)
  15. CNN.com - At least 4 dead after another powerful earthquake hits Nepal
  16. Nu.nl - Gaskraan Loppersum per direct vrijwel helemaal dicht
  17. ARK Natuurontwikkeling - Wilde katten geboren in Nederland
  18. Nu.nl - Zeldzame wolfspin gezien in Zuid-Limburg
  19. Omroep Brabant - Shell in brand op industrieterrein Moerdijk, gigantische vlammenzee tot in wijde omgeving te zien
  20. CNN.com - Oklahoma tornado leaves massive path of death, destruction; at least 51 dead
  21. Dagblad De Limburger - Lichte aardbeving treft Midden-Limburg
  22. Natuurbericht.nl - Chinese modderkruiper vestigt zich in Nederland
  23. CNN.com - 7.6 earthquake hits Mexico
  24. Weeronline.nl - Koudste februarinacht sinds 1956
  25. Nu.nl - Exotische vis in Limburgse beek
  26. Oetzenjing Het Journaal, één, vanaaf 19.00
  27. De Standaard Online - Na 110 jaar, de terugkeer van de wolf in België
  28. Dagblad De Limburger - Aardbeving treft Nederland
  29. Nu.nl - Vrijwel zeker wolf in Nederland gezien
  30. Het Belang van Limburg - Alle Limburgse bossen uitgeroepen tot verboden gebied
  31. Nu.nl - Grote brand in chemisch bedrijf Moerdijk
  32. Nu.nl - Rookwolken bereiken Dordrecht
  33. Nu.nl - Wateroverlast door regen in Limburg en Brabant
  34. De Standaard Online - Hulpdiensten handen vol door wateroverlast
  35. Dagblad De Limburger - Modderstromen door regen in Limburg
  36. BBC News - Hungary battles to stem torrent of toxic sludge
  37. Dagblad De Limburger - Brulkikkers aangetroffen bij Baarlo
  38. Nu.nl - Ozonlaag krimpt niet meer
  39. Strong quake strikes near Christchurch, New Zealand
  40. Infox.ru - Лесные пожары отступают, но обстановка остается тревожной
  41. Diergaarde Blijdorp - Eindelijk weer jonge tijgers in Diergaarde Blijdorp!
  42. http://www.nu.nl/binnenland/2226492/luchtruim-dicht-aswolk.html
  43. http://www.nu.nl/buitenland/2225286/honderden-doden-aardbeving-west-china.html
  44. http://www.nu.nl/binnenland/2222048/gifwolk-drijft-zuid-limburg.html
  45. http://www.gaiapark.nl/index.php?id=824
  46. http://www.natuurbericht.nl/Default.asp?cat=vlinders&id=1258
  47. http://www.nu.nl/algemeen/1894926/bijna-21-graden-vorst-in-ell.html
  48. http://www.limburger.nl/article/20090106/REGIONIEUWS01/901060315/1001

Nuujsarchieve[brón bewèrke]

Awwer versies van dit blaad[brón bewèrke]

1 april 2005 - 30 mei 2005 - 1 augustus 2005 - 12 december 2005 - 2 februari 2006 - 11 april 2006 - 27 december 2006 - 24 juni 2007 - 19 april 2008

Thematische archieve[brón bewèrke]

Geografische archieve[brón bewèrke]