In 't nuujs - Naord-, Midde- en Oes-Europa

Van Wikipedia
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Dit is 'n archief, wo-in aw nuujsberichte waere opgesjlage.
Inhawd weurt hie dan normaal gesjpraoke ouch neet eweggehaold. Recènter nuujs mót me zeuke op 't hoofblaad: In 't nuujs.

2017[bewirk | brón bewèrke]

21 april

't Róssisch hoegggerechshof classificeert de Jehova's getoeges es 'n extremistische orgenisasie. 't Hoofkantoor in Sint-Petersburg woort gesjlote, zoewie ouch versjillende regionale aafdeilinge.[1]

18 april

't Europees hof veur de rechte van de minsj bepaalt det de Róssische autoriteite boeteproportioneel geweldj höbbe gebroek bie 't beëindige van de giezeling in 'n sjoel in de Zuud-Róssische sjtad Beslan in 2004 door Tsjtetsjeense terroriste. Bie dit drama kwame 334 giezelaere óm 't laeve. Mier es de haaf van de doeje waore sjoelkinger.[2]

7 april

Bie e warehoes in de Zjwaedse hoofsjtad Stockholm ried 'n vrachwage in op winkelende luuj. Veurläöpig geit me d'r van oet det veer luuj bie dizzen terreurdaod óm 't laeve zien gekómme. Zaeker vieftien luuj zouwe gewóndj zien.[3] 'ne 39-jaorige Oezbeek woort ópgepak.[4]

3 april
  • Bie 'nen zelfmaordaansjlaag in e metrotoesjtel in de Róssische sjtad Sint Petersburg kómme 14 luuj óm 't laeve. Ouch d'n daoder, 'nen etnischen Oezbeek oet Kirgizië mit de Róssische nationaliteit, sjtorf bie d'n aansjlaag.[5]
  • In de Róssische deilrepubliek Tsjetsjenië weure mier es hónjerd homo's ópgepak. Drie arrestante zouwe gesjtórve zien. Angere arrestante zouwe gevaar loupe óm sjlachoffer te weure van ierwraak. De waordveurder van d'n Tsjetsjeense president Ramzan Kadyrov óntkènt det dees acties plaatsgevónje höbbe.[6]
22 miert

Door 'ne groeten brandj in e munitiedepot in de Oekraïense plaats Balaklija, móste 20.000 luuj geëvacueerd woorte. [7]

2 miert

Zjwaede veurt nao zaeve jaore de deensplich wier in. De raeje is de politieke sjpanning mit Róslandj, die veural veulbaar is in de kórtbiegelaege Baltische sjtaote. Dees deensplich gild veur man- en vrouwluuj.[8]

1 miert

Finland veurt 't homohoewelik in.

2 fibberwarie

In Roemenië protestere mie es 200.000 luuj taege 't veurneme van de regering óm corruptiezake ónger de 45.000 euro neet langer sjtrafbaar te sjtelle. Hiemit zien dees proteste in ómvang de groetste proteste in Roemenië saer de gewelddadige revolutie van 1989, det de val van 't communisme beteikende.[9] [10]

14 jannewarie

Op de rampplek van 't in juli 2014 denaer gesjtorte vleegmesjien MH-17 weure minsjelike reste gevónje. Naobesjtaonde wille det 't rampgebeed obbenuuts óngerzóch geit weure op anger achtergeblieve sjtoffelike euversjótte.

12 jannewarie

De VS sjikke 3.500 militaire nao Pole in 't kader van Operation Atlantic Resolve.[11]

10 jannewarie

Door extreme winterkouw in groete deile van Zuud- en Oes-Europa zien mier es zèstig doeje gevalle.

2016[bewirk | brón bewèrke]

25 december

E Róssisch vleegmesjien op de vlöch van Sotsji nao Syrië veróngeluk en sjtort denaer in de Zjwarte Zie. Hiebie kómme 92 luuj óm 't laeve, wao-ónger 64 van 't waereldbereumde Aleksandrovkoar.[12]

19 december

De Róssischen diplomaat en ambassadeur Andrei Karlov woort tiedes zien bezeuk aan 'n fototentoonsjtelling in de Turkse hoofsjtad Ankara doedgesjote.[13]

2015[bewirk | brón bewèrke]

31 oktober

E Russisch passageersvleegmesjien sjtort denaer in de Egyptische Sinaïweuste. Alle 224 inzittende kómme óm. IS claimp 't mesjien te höbbe denaergehaold.

28 september Vladimir Putin röp de VN op 'n coalitie te vörme tege d'n Islamitische Staot, mer ouch tege de rebelle en veur Bashar al-Assad. De VS reageert argressief; 't Weste heet altied 't verdrieve vaan Assad en 't besjerme vaan de liberale rebelle es topprioriteit gezeen in de Syrische börgeroorlog en 't verdrieve vaan d'n IS[14]

18 juni

De centrumrechse oppositie in Daenemarke wèntj èng de parlemèntsverkezinge van 't regerend centrumlinks blok.[15]

25 mei

Andrzej Duda wèntj de Paolse prizzedentsverkezinge van de zittende presidentj Bronislaw Komorowski. Allebei de kandidate zeen conservatief; Duda aevel nog get mier as Komorowski.[16]

27 fibberwarie

Boris Nemtsov, 'ne veurnamen oppositieleier in Ruslandj, weurt in Moskou vermaord. Algemein waere politieke motieve aangenome; in de westerse waereld geit me oet van 'n opdrach vanoet de regering.

14 fibberwarie

Bie 'n sjeetpartie in Kopehage kómme twie luuj óm. D'n daojer, dae later ouch weurt doedgesjote, waor 'ne moslimextremis.

1 jannewarie

Litouwe veurt d'n euro in. De Europese muntj vervèngk de litas.[17]

2014[bewirk | brón bewèrke]

5 september

In Minsk sjlete de Oekraïense regering en de separatistische rebelle e besjtandj.[18]

14 augustus

'n Kolon Róssische pantserwagele kump de Oekraïne binne. 't Is veur 't iers in 't hujig Oekraïens conflik dat Róssische tróppe aan de weskantj van de grens waere gezeen.[19]

17 juli

In de oestelike Oekraïne, baove daor pro-Russische rebelle beheersj gróndjgebeed, weurt vlöch MH17 (op waeg van Schiphol nao Kuala Lumpur) denaergehaold, nao me dènk bie vergissing daor rebelle die 't veur 'n Oekraïens laegertuug aanzaoge. Aon baord zeen 294 luuj, veural Nederlanjers, die allemaol ómkómme.

7 juli

De Georgische politicus Edoeard Sjevardnadze sjtörf op 88-jäörige laeftied.[20]

25 mei
17 april

Ónverwachs weurt in e veerpartieje-euverlègk tösje de VS, de EU, Ruslandj en de Oekraïne toch 'n akkaord bereik euver de crisis in 't opsjtenjig oeste van 't leste landj.[22]

15 april

Nao daag van opsjtand door etnische Russe in de oestelike Oekraïne zèt de regering 't laeger in óm bezatte euverheidsgeboewe te óntrume.[23]

16 miert

De regering van de Krim hilt e referendum euver aafsjeiing dan wel aansjleting bie Ruslandj. Boete Ruslandj weurt dit rifferendum algemein as vervalsj en daobie illegaal veroerdeild.

2 miert

De Oekraïne mobiliseert naodat de Russische armee de Krim haet bezèt.

22 fibberwarie

Nao weer 'nen daag vol ónras zèt 't Oekraïens parlemènt president Viktor Janoekovitsj aaf. Ieder vlöchde hae al nao Odessa, meh weigerde 'r aaf te trejje.[24]

21 fibberwarie

Viktor Janoekovitsj, de presidentj van de Oekraïne, teikent 'n akkaord mit de oppositie wat ónger mie veurzuut in vervreugde verkezinge.[25]

19 fibberwarie

't Maonjelang protes taege de regering in de Oekraïense hoofsjtad Kiev löp oet op doejelike gevechte tösje pelitie en demonstrante.

2012[bewirk | brón bewèrke]

15 fibberwarie

Kort baove de sjtad Tsjeljabinsk, Ruslandj, sjpat 'ne meteoor oeterein; 't sjokfróntj rich groete sjaoj aan en versjillende meteoriete waere gevónge.

1 oktober

Taege de verwachtinge in en óndanks berichte van irnstige intimidatie wintj de Goegrischen Droum, e verbóndj van oppositiepartieje, de parlemèntsverkezinge in Georgië van de regerende Vereinigde Nationaal Bewaeging van presidentj Michail Saakasjvili.

17 augustus

Drie lejer van de punkband Pussy Riot waere tot twie jaor werkkamp veroerdeild nao aanleijing van optrejje in de kirk taege presidenth Vladimir Poetin. Väöl luuj, veural in de westerse waereld, zeen dit as e politiek perces.

18 juli

Laszlo Csatary, 'ne 97-jäörige nazi, weurt in Boedapes gearresteerd. Heer gelt es de mies gezochde laevende nazi.[26]

16 april

In d'n tribbenaal van Oslo begèntj 't perces taege massamaordenaer Anders Breivik.[27]

4 miert

In Ruslandj weurt de ierste runj van de presidèntsverkezinge gehawwe; Vladimir Poetin wèntj die wie verwach mit 'n absolute mierderheid.[28]

2011[bewirk | brón bewèrke]

24 december

In Ruslandj weurt obbenuujs gedemonstreerd taege d'n oetsjlaag van de verkezinge ieder de maondj en taege de regering van Vladimir Poetin; 't protes is 't groetste saer de val van 't communisme.[29]

18 december

Vaclav Havel, 'ne bunesjriever, pioneer in de Revoluties van 1989 en gewaeze presidènt van Tsjecho-Slowakije en Tsjechië, sjtörf op 75-jäörige laeftied.[30]

4 december

In Ruslandj hilt me parlemèntsverkezinge. De regerende partie Vereinig Ruslandj haolt óngeveer de hèlf van de sjtumme en verluus daomit de twiederde mierderheid die ze de aafgeloupe jaore had.[31]

11 oktober
9 oktober

Bie parlemèntsverkezinge in Pole wèntj de regerende liberaal partiej van premier Donald Tusk. De centrumlinkse Palikot-bewaeging kump nuuj in de Sejm.[34]

17 september

In Letlandj wèntj 't pro-Russisch Harmonisch Centrum de parlemèntsverkezinge.[35]

15 september

De parlemèntsverkezinge in Daenemark waere daor 't links blok gewonne; me verwach dat Helle Thorning-Schmidt, leisvrouw van de sociaal-democratische partie, de ierste vrouweleke premier van 't landj weurt.[36]

7 september

Bie Jaroslavl in Ruslandj sjtort e vleegmesjien neer mit 't plaatsjelik ieshockeyteam aan baord.[37]

22 juli

In 't regeringskerteer van Oslo vèntj 'ne zjwaore bómaansjlaag plaats; later weurt op 'n partiejbiejeinkóms van de Arbeierspartiej kortbiej e bloodbad aangerich. Bei acties liekene in 't bezunjer gerich taege de Noorse premier Jens Stoltenberg. 'nen Dènkeliken daojer weurt aangehauwe; 't geit óm 'ne rechs-extremis.[38]

20 juli

Goran Hadzic, de lèsten oerlogscrimineel dae de Joegeslaviëtribbenaal in D'n Haag nog zeukde, weurt gearresteerd.[39]

26 mei

In e dörpke in Vojvodina, Servië, weurt de Bosnisch-Servische generaol b.d. Ratko Mladic gearresteerd. Hae weurt gezoch daor de Joegoslavië-tribbenaal óm kreegsmisdaoje in de Joegoslavische kreeg van de jaore neugetig.

24 januari

Op de Domodedovolochhave in Moskou vèntj 'n zelfmaorsaansjlaag plaats. Hiebij valle zeker 35 doeje en mier as hóngerd gewónje.[40]

2010[bewirk | brón bewèrke]

30 december

Ex-oliemagnaat en regimecriticus Michail Chodorkovski weurt tot 14 jaor gevangenis veroerdeild, volges de Russische wèt weurt dao 8 jaor die hae al zit van aafgetrokke. Binnelands meh veural boetelands is väöl kritiek op wat as 'showperces' weurt gezeen.[41][42]

11 december

In 't centrum van de Zjwaedse hoofsjtad Stockholm gaon twie bomme aaf; dit bliek 'ne mislökden aansjlaag te zeen.[43]

28 oktober

In Malmö, Zjwaede, maak de polies bekèndj 'ne verdachte van tientalle racistische sjeetpartieje te höbbe opgepak.[44]

5 oktober

In Hongarije brik d'n dam door van e reservoir veur giftig aafval bie 'n aluminiumfebrik. Ein miljón kubieke maeter pratsj, zjwaor vervoeld mit zjwaor metale, sjtruimp door d'n umgaeving en maak versjillende slachoffers.[45]

3 oktober

In Bosnië-Hercegovina vènje algemein verkezinge plaats.[46]

2 oktober

In Letlandj waere de parlemèntsverkezinge gewonne door de centrumrechse regering, die angers hel aan 't bezunige is.[47]

28 september

Presidèntj Dmitri Medvedev van Ruslandj óntsjleit Joeri Loezjkov, dae achtien jaor lank börgemeister van Moskou waor.[48]

29 juli

In Ruslandj begint 'n serie van extreem groete natuurbrenj, die, in combinatie mit hoeg temperature, veur groete lochvervoeling en gevierlike situaties zörge.[49]

10 april

'n Vleegmesjien sjtort naer bie de Russische plaats Smolensk. Alle 96 inzittende sjterve t'r plaotse; oonder hun is de Poolse presidènt Lech Kaczynski.[50]

29 miert

In Moskou plege terroriste twie zelfmaordaonsleeg, boebij teminste 39 lui umkoume.

2009[bewirk | brón bewèrke]

1 jannewarie

Sjlowakije veurt as zestiende EU-lidsjtaot d'n euro in, as vervanging van de Sjlowaakse kroen.

2008[bewirk | brón bewèrke]

12 augustus

De Europese Unie heet bemiddeld in 't Zuid-Osseetse konflik, en d'r is noe e staakt-'t-vure.

30 juli

D'r Bosnisch-Servische Radovan Karadžić wert in 't holst van de nach övergevlaoge van Belgrado nao de gevangenis van 't Joegoslavie-Tribunaal in Sjeveninge. E mót zich dao verantworde vör oorlogmisdade en vör d'r genocide óp 8000 moslimmansluuj in Srebrenica óp 11 juli 1995.

8 miert

D'r Servische presidaent Koštunica traejt aaf nao ooneenighèèd övver wie mèt de oonafhankelekhèèd va Kosovo dènt te waeëre ömgegange. In mei zeunt nuuj verkiezinge.

2 miert

In Röslandj waere presidentsverkezinge gehawwe. De zittende premier Dmitri Medvedev wèntj, wie vanteväöre verwach.

Referenties[brón bewèrke]

  1. Die Zeit - Oberstes Gericht verbietet Zeugen Jehovas
  2. Trouw - Hof tikt Rusland op vingers voor gijzeling Beslan
  3. De Limburger - Rutte: aanslag Stockholm 'vreselijk nieuws'
  4. CNN - Stockholm attack: Uzbek man held on suspicion of terrorism
  5. ҎИА Новости - При взрыве в метро Петербурга погибли 11 человек, 45 пострадали
  6. The Guardian - Chechen police 'have rounded up more than 100 suspected gay men'
  7. BBC.com - Ukraine munitions blasts prompt mass evacuations
  8. NRC Handelsblad - Zweden voert diensplicht weer in
  9. Nos.nl - Massaliteit protesten Roemenië neemt alleen maar toe
  10. Politico.eu - Romanians protest government plan to commute sentences
  11. Nos.nl - Amerikaanse militairen in Polen voor bescherming Oost-Europa
  12. NRC Handelsblad - Russisch militair vliegtuig van de radar verdwenen
  13. Nu.nl - Russische ambassadeur in Turkije doodgeschoten
  14. Citeerfout: Ónzjuuste tag <ref>; d'r is gein teks opgegaeve veur refs mit de naam volks101015
  15. NOS.nl - Oppositie Denemarken wint verkiezingen
  16. NOS.nl - Uitdager Andrzej Duda wint de Poolse presidentsverkiezingen
  17. NOS.nl - Euro nu ook in Litouwen
  18. BBC News - Ukraine and pro-Russia rebels sign ceasefire deal
  19. The Guardian - Russian military vehicles enter Ukraine as aid convoy stops short of border
  20. NOS Teletekst - Edoeard Sjevardnadze (86) overleden
  21. BBC News - Poland's last Communist leader Wojciech Jaruzelski dies
  22. CNN.com - Ukraine crisis talks: Diplomats urge end to violence, security for all
  23. RT.com - Kiev launches military operation in eastern Ukraine
  24. NOS.nl - Parlement zet Janoekovitsj af
  25. Reuters.com - Ukraine leader, opposition sign deal to end crisis. (Bezeen op 21 fibberwarie 2014, róndj hauf veer Midde-Europesen tied]
  26. CNN.com - Nazi war crimes suspect arrested in Hungary
  27. Afterposten - Følg 22. juli-rettssaken direkte her
  28. CNN.com - Putin poised to retake Russian presidency
  29. Argumenti i Fakti - Митинги 24 декабря в России: как это было
  30. CNN.com - Vaclav Havel, Czech dissident, playwright, politician dead at 75
  31. CNN.com - Putin's party expected to lose seats in Russian elections
  32. CNN.com - Slovakia rejects European bailout plan
  33. Al Jazeera English - Ukraine's ex-PM jailed for seven years
  34. European Election Database - informatie euver de verkezinge in Pole
  35. Al Jazeera English - Pro-Russia party wins Latvia's snap election
  36. Politiken.dk - Resultat Valg2011
  37. CNN.com - Dozens killed as Russian plane carrying hockey team crashes
  38. CNN.com - Blast hits government buildings in Oslo, Norway; shooter arrested at youth camp
  39. CNN.com - Last at large Yugoslav war crimes suspect is captured
  40. CNN.com - Russian authorities: Terrorist bombing at Moscow airport kills 35
  41. Argumenti i Fakti - Ходорковский и Лебедев в совокупности с первым приговором получили 14 лет
  42. CNN.com - Russia's Mikhail Khodorkovsky faces another 6 years in prison
  43. CNN.com - Explosions in Stockholm believed to be failed terrorist attack
  44. Sydsvenskan.se - Man anhållen för gängskott
  45. BBC News - Hungary battles to stem torrent of toxic sludge
  46. CNN.com - Bosnians vote for presidency and lawmakers
  47. BBC News - Latvia's ruling centre-right coalition wins elections
  48. Kremlin.ru - Указ о досрочном прекращении полномочий мэра Москвы
  49. Infox.ru - Лесные пожары отступают, но обстановка остается тревожной
  50. http://www.nu.nl/buitenland/2222968/poolse-president-komt-bij-vliegtuigcrash.html

Nuujsarchieve[brón bewèrke]

Awwer versies van dit blaad[brón bewèrke]

1 april 2005 - 30 mei 2005 - 1 augustus 2005 - 12 december 2005 - 2 februari 2006 - 11 april 2006 - 27 december 2006 - 24 juni 2007 - 19 april 2008

Thematische archieve[brón bewèrke]

Geografische archieve[brón bewèrke]