In 't nuujs - Zuud-Europa

Van Wikipedia
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Dit is 'n archief, wo-in aw nuujsberichte waere opgesjlage.
Inhawd weurt hie dan normaal gesjpraoke ouch neet eweggehaold. Recènter nuujs mót me zeuke op 't hoofblaad: In 't nuujs.

2017[bewirk | brón bewèrke]

18 juni

Bie bósbrenj in Portugal zien minstes 62 luuj óm 't laeve gekómme. De autoriteite höbbe de noedtoesjtandj oetgereupe.[1]

12 juni

Bie 'n aerdsjóddel op 't Griekse eilandj Lesbos is zaeker ein persoen óm 't laeve gekómme.

18 april

Twelf luuj kómme óm bie e óngelök mit 'nen helikopter in de Törkse provincie Tunceli.

17 april
16 april

In Turkieë sjtump de bevólking in e referendum veur achtien wieziginge in de Gróndjwet, waomit de president Erdoğan mier mach krieg. 't Goof 'n mierderheid van 51%.

15 april

De Italiaanse superiewlinge Emma Morano sjtörf op 117-jäörige laeftied. Zie waor daomit de letste persoen die nog in de neugetiende iew gebaore waor.[2]

8 april

De Baskische aafsjeiingsbewaeging Euskadi Ta Askatasuna (baeter bekind es "ETA") laevert häör wapes en sjpringsjtóf in, wat óngerdeil is van de wapesjtilsjtand dae in 2011 geteikend woort.[3]

28 miert

Meugelik zien 140 migrante veur de Libische kös verdrónke.[4]

20 miert

Op de Middellandse Zie tösse Libië en Italië woorte binne 24 oer mier es 3.300 migrante gered.

8 miert

Op 't Maltese eilandj Gozo sjtort de Blauw Vènster in nao 'nen hevige sjtórm.[5]

5 fibberwarie

In versjillende Törkse provincies weure 420 vermeudelike aanhengers van de terreurorganisatie Islamitische Sjtaot ópgepak.

19 jannewarie

'n Lawine verweus 'n hotel in de Italiaanse plaats Farindola. 29 doeje zien geborge.[6]

9 jannewarie

In 't Zjwitserse Genève weure óngerhanjelinge tösse de Greeks- en de Turks-Cyprioten euver de hereiniging van Cyprus hervat.[7]

7 jannewarie
5 jannewarie

Bie 'nen bómaansjlaag in de Törkse sjtad İzmir valle twie doeje en vief gewónje. Vólges de Törkse regering zit de verbaoje partie PKK achter d'n aansjlaag.[8]

4 jannewarie

De veurmalige premier van Kosovo, Ramush Haradinaj, weurt door de Franse pelissie opgepak op 't vleegveldj Basel-Mulhouse waeges de aan höm ten laste gelègde aorlogsmisdade in de Kosovo-aorlog taege Serviërs. Hae woort ouch in 2008 en 2012 opgepak, mer woort sjnel vriegesjpraoke waeges 't óntbraeke van bewies. De Kosovaarse regiering haet 't Servisch arrestatiebevel sjerp veroerdeild.[9]

1 jannewarie

Bie 'n sjeetpartie in 'n nachclub in Istanbul valle zeker 39 doeje en versjillende gewónje.[10] Eine van de sjlachoffers kump oet Haotele.[11]

2016[bewirk | brón bewèrke]

19 december

De Róssischen diplomaat en ambassadeur Andrei Karlov woort tiedes zien bezeuk aan 'n fototentoonsjtelling in de Turkse hoofsjtad Ankara doedgesjote.[12]

30 oktober

Alweer raak 'ne zjwaoren aerdsjóddel 't midde van Italië, noe mit 'n krach van 6,5. Väöl ieder al verzjwaakde boewe sjtorte noe gans in.

26 oktober

In Midde-Italië vènje obbenuujs twie aerdsjóddele plaats, eine van 5,5, d'n angere van 6,1 op de MM-sjaol.

4 september

Moojer Theresa weurt heilig verklaord.

24 augustus

In midde-Italië (Latium, Umbië, Abruzze en Marke) vintj 'n aerdsjóddel plaats mit 'n krach van 6,0. Hie bie valle diverse doeje.[13]

15 juli

't Turks laeger verrich mit diverse acties in Istanbul en Ankara 'n couppoging taegen 't bewindj van Erdoğan.[14]

23 april

De Turks-Nederlandse columniste Ebru Umar weurt in Turkieë opgepak óm kritiek op de Turkse presidentj Erdoğan.

24 miert

Radovan Karadžić, de vreugere veurman van de Serviërs in Bosnië-Hercegovina, weurt sjöljig bevónge aan genocide en misdaode taege de minsjheid en veroerdeild tot 40 jaor gevangenis.[15]

13 miert

In de Turkse hoofsjtad Ankara weurt obbenuujs 'ne zelfmaordaansjlaag geplaeg.

12 jannewarie

Op de Sultan Ahmetplei in Istanbul vèntj 'n zelfmaordaansjlaag plaats. Hiebie kómme tien luuj óm 't laeve, veural Duutsje toeriste. De Turkse regering wies Islamitische Sjtaot es de sjöldige aan.

2015[bewirk | brón bewèrke]

20 december

Bie parlemèntsverkezinge in Sjpanje verluus de regerende Volkspartie (PP); 't landj krieg veur 't iers saer de inveuring van de democratie e parlemènt zónger absolute mierderheid.

24 november

't Turks laeger sjut e Russisch vleegmesjien denaer, wat nae Turkieë zaet baove Turks gróndjgebeed vluug.[16]

1 november

In Turkieë haolt de AK-Partie van presidèntj Erdoğan 'n absolute mierderheid. Internationaal waornummers sjpraeke van ónierlike verkezinge mit väöl mediacensuur en intimidatie.

10 oktober

Bie 'n vreidesdemonstratie in Ankara waere twie zelfmaordaansjleeg geplaeg, wobie 10 doeje valle.

20 september

Bie nuuj verkezinge in Grekelandj blief de Syriza-partie van premier Alexis Tsipras de groetste.

13 juli

Nao 'n marathonvergaoring van 31 oer sjlete de eurolenj 'n akkaord euver nuje sjteun aan Grekelandj. Dit landj mót daoveur ingriepende hervörminge daorveure. Hiemit weurt 'ne Grexit veurkómme.


10 juli

De Griekse regering kump asnog mit e pakkèt bezunigingsmaotraegele óm 't landj te hervörme. Die haop daomit de financiële sjteun van de EU en 't IMF trök te kriege.

5 juli

De Griekse regering sjrief e rifferendum oet euver 't al of neet daorveure van hervörminge óm blievende financiële sjteun te kriege. 't Rizzelteert in 'n euverwinning veur 't nae-kamp.

27 juni

Nao e compleet vasgeloupe euverlèk verliet de Greekse minister van financië, Jannis Varoufakis, de óngerhanjelinge euver nuuj noedlieninge. Te verwachte vilt det Grekelandj noe failliet geit.

18 juni

't Vaticaan brèngk de encycliek Laudato si' oet, de twiede van paus Franciscus. Hie-in sjprik hae zich ónger mie oet euver milieuvervoeling.[17]

7 juni

Bie de parlemèntsverkezinge in Turkieë verluus de AK-partie van presidentj Recep Tayyip Erdoğan de absolute mierderheid. Dit kump veural daordet de HDP de keesdörpel haolt.

25 mei

Bie lokaal en regionaal verkezinge in Sjpanje verluus de regerende Volkspartie sjterk, te gunste van veural nuuj partieë.[18]

19 april

'n Boot mit taege de zaevehóngerd vlöchtelinge zènk op de Middellandse Zie veur de kös van Libië. De Italiaanse merien zèt 'n reddingsactie op, meh de aldermieste luuj lieke verdrónke.

11 fibberwarie

Kaptein Francesco Schettino, dae in 2012 zie sjeep Costa Concordia deeg vergaon, weurt tot zèstien jaor cel veroerdeild.[19]

25 jannewarie

De parlèmentsverkezinge in Griekelandj waere gewonne daor de extreemlinkse partie Syriza, die häöre leier Alexis Tsipras direk d'n angeren daag as premier weurt geïnstalleerd.

2014[bewirk | brón bewèrke]

10 augustus

De ierste direkte presidentsverkezinge in Turkije waere gewónne daor de zittende premier Recep Tayyip Erdoğan.

19 juni

Keuning Juan Carlos van Sjpanje trejt aaf en weurt opgevolg daor ziene zaon Felipe.[20]

2 juni

Keuning Juan Carlos van Sjpanje maak bekèndj te gaon aaftrejje te gunste van ziene zaon Felipe.[21]

13 mei

In 'ne koel in Turkije gebäört op twie kilomaeter deepde 'n explosie, wobie 301 kómpele ómkómme.

27 april

Paus Franciscus verklaort zien veurgengers Johannes XXIII en Johannes Paulus II heilig.

30 miert

De ómsjtrejje AK-partie van premier Erdoğan wèntj de gemeinteraodsverkezinge in Turkije.

23 miert

Adolfo Suárez, d'n ierste premier van democratisch Sjpanje, sjtörf op 81-jäörige laeftied.[22]

13 fibberwarie

D'n Italiaanse premier Enrico Letta trejt aaf naodat zien eige partie, de PD, 't vertroewe in häöm opzaet.[23]

2013[bewirk | brón bewèrke]

24 juli

'nen Hoegesjnelheidstrein vluug in Santiago de Compostella van de baon; hiebie valle 78 doeje. De machinis had in dezen drej väöls te hel gevare.[24]

1 juli

Kroatië weurt as 28e landj lid van de EU.

24 juni

Silvio Berlusconi weurt veroerdeild tot 7 jaor gevangenis en iewige oetsjleting van publieke functies. Ómdat hae baove de 70 is, zal hae dae sjtraaf neet mótte oetzitte.[25]

13 mei

In 't 'Ruby-percès' taege Silvio Berlusconi, de vreugere premier van Italië, eis d'n aanklager 6 jaor gevangenis.[26]

6 mei

Giulio Andreotti, de zevevawdige premier van Italië, sjtörf op 94-jäörige laeftied.[27]

30 april

De Sjpaansen 'dopaasjdokter' Eufemiano Fuentes weurt tot e jaor gevangenis veroerdeild.[28]

28 april

In Italië weurt 't kabinèt-Letta beëidig. Dit markeert 't èndj van 'n maonjelang politieke impas.

13 miert

D'n Argentijnse kardinaal Jorge Maria Bergoglio weurt tot paus gekoze; hae nump de naam Franciscus I aan.[29]

28 fibberwarie

Paus Benedictus XVI trejt aaf en geit zich paus emeritus neume.

25 fibberwarie

Bie verkezinge veur 't Italiaans parlemènt weurt de centrumlinkse partiej van Pier Luigi Bersani de groetste in zoewel 't Hoes van Aafgevaerdigde as de Senaat. Hae zal aevel wel mit anger partieje mótte samewirke óm 'n regering te vörme.

11 fibberwarie

Paus Benedictus XVI kunjig zien aaftrejje per 28 fibberwarie as. aan.[30]

2012[bewirk | brón bewèrke]

26 oktober

De zakeman en vreugere premier van Italië Silvio Berlusconi weurt veroerdeild tot 4 jaor gevangenis óm fiscaal fraude.[31]

17 juni

Nao de mislökde regeringsvörming waere in Grekelandj obbenuujs parlemèntsverkezinge gehawwe. De Europagezinje partieje lieke hiebie get te winne.

20 mei

Bie 'nen aerdsjóddel van 6,0 op de MM-sjaol mit 't epicentrum kortbie Bologna valle 7 doeje en versjillende gewónje. De sjaoj aan historische boewe is enorm.[32]

19 mei

Op 'n sjaol in Brindisi, Italië, weurt 'ne bomaansjlaag geplaeg. Me verdènk de mafia van betrokkeheid, meh de volgenden daag betwievelt me dat weer.[33]

15 mei

Naodat 't de versjillende partieje en presidentj Papoulias neet lök óm 'n regering te vörme, kunjig me in Grekelandj nuuj verkezinge aan.[34]

6 mei

Bie de parlemèntsverkezinge in Grekelandj haole versjillende extremistische partieje mónsterwinste, dewiel de centrumrechse en sociaaldemocrate verleze.[35]

8 miert

Grekelandj saneert zien sjöld bie de banke en veurkump daomit (veurluipig) e faillissemènt.[36]

18 fibberwarie

Paus Benedictus XVI creëert 22 nuuj kardinale, ónger wae de Nederlandsen aartsbisjop Wim Eijk.[37] en de Belzjen theoloog Julien Ries.[38]

13 fibberwarie

D'n tribbenaal in Turien lèk in e perces taege Eternit óm asbesvervoeling lang gevangenissjtraffe en zjwaor sjaojvergeujinge op.[39]

12 fibberwarie

Temidde van zjwaor proteste en versjendeleringe nump 't Greeks parlemèntj nuuj zjwaor besjpaoringe aan.[40]

13 jannewarie

't Cruisesjeep Costa Concordia löp vas bie 't Italiaans eilandj Giglio en kapseis; 't gief 32 doeje en hóngerde en gewónje.

2011[bewirk | brón bewèrke]

23 december

D'r paus Benedictus XVI makt bekènd dat Hildegard von Bingen in oktober 2012 es Kirklieërer in d'r Canon werd geneumd.[41]

20 november

Bie de parlemèntsverkezinge in Sjpanje haolt de conservatief Partido Popular de absolute mierderheid. De regerende socialiste van premier Zapatero verlere zjwaor.[42]

16 november

Mario Monti, de nuje premier van Italië, maak zie kabinèt bekèndj. 't Besjteit gans oet technocrate, Monti weurt behauve premier zelf ouch minister van financië en economische zakes.[43]

12 november

Naodat de twie kamers van 't Italiaans parlemènt mit 't besjpaoringsplan höbbe ingesjtump, trejt Silvio Berlusconi wie belaof aaf as premier.[44]

8 november

Premier Silvio Berlusconi van Italië besjlut naodat hae de mierderheid in 't Italiaans liegerhoes haet verlore óm binnekort aaf te trejje; 't parlemènt mót dan iers zien besjpaoringsplan goodkäöre.[45]

6 november

De partieje van 't Greeks parlemènt besjlete tot de vörming van 'n regering van nationaal einheid zónger premier Jorgos Papandreou.[46]

23 oktober

In 't oeste van Turkieë, kortbie de sjtad Van, vèntj 'nen aerdsjóddel plaats mit 'n krach van 7,2 op de MM-sjaol. De daag tenao zalle hóngerde doeje valle.[47]

25 september

In de arena van La Monumental in Barcelona vèntj 't allerlèste deuregevech plaatsj. Catalonië geit de gevechte per 1 januari 2011, as twiede regio in Sjpanje, verbeje.[48]

29 juli

De ganse Turkse laegertop sjtap op, nao me dènk oet ónvrei euver de regering.[49]

1 mei

Johannes Paulus II, paus van 1978 tot 2005, weurt in Roeme zielig verklaord.

10 jannewarie

De Baskische terreurbeweging ETA kundeg e permanint staak-'t-vure aon.[50]

2010[bewirk | brón bewèrke]

7 november

Tösje hel proteste wiejt paus Benedictus XVI, op bezeuk in Sjpanje, de Templo de la Sagrada Família in Barcelona in. Dees kèrk is al mier as hóngerd jaor in aanboew.[51]

31 oktober

In Taksim, e drökbezoch winkelgebeed in Istanbul, Turkieë, vèntj 'ne zelfmaordaonajlaag plaats, wobiej minstes 22 gewónje valle.[52]

12 september

In Turkije sjtömp 'm mierderheid van de bevolking veur 'n nuuj gróndjwèt die de mach van 't laeger inperk en 't volk mier democratische rechte geuf. Kritiek is aevel op de mach die de regering in de rechelike mach krieg.[53]

21 april

Juan Antonio Samaranch, veurmaoleg veurzitter vaan 't Internationaal Olympisch Comité, störf op 89-jaorege leeftied.

2009[bewirk | brón bewèrke]

6 april 'n Aerdbeiving in de Italiaanse stad l'Aquila van 6.2 op de sjaal van Richter verwoes e groeat deil van de middelieëuwse binnestad.

2008[bewirk | brón bewèrke]

21 miert

De weenkelsjtraot in de hoofsjtad Nicosia wert geaoëpend nao oonderhanelinge tösje Grieks en Törks Cyprus.

9 miert

De Sjpaanse parlemèntsverkezinge waere gewonne door de regerende socialistische partiej ónger premier José Zapatero.

Referenties[brón bewèrke]

  1. AD - Portugal: dodental opgelopen tot 62
  2. NOS - Italiaanse Emma Morano, de laatste 19e-eeuwer, is overleden
  3. BBC - Eta: Basque separatists begin weapons handover
  4. Faz.net - IOM befürchtet mehr als 140 Tote im Mittelmeer, 16jähriger überlebt
  5. Times of Malta - The Azure Window is lost and gone forever
  6. Nu.nl - 'Veel doden in door lawine getroffen hotel Italië'
  7. Hoop voor Cypriotische spookstad: onderhandelingen over hereniging
  8. Trouw - Twee doden bij aanslag met autobom in Izmir
  9. Trouw - Oud premier Kosovo aangehouden in Frankrijk
  10. Al Jazeera.com - Istanbul attack: Dozens dead at Reina nightclub
  11. Het Belang van Limburg - Jonge Houthalenaar (23) omgekomen bij aanslag in Istanbul
  12. Nu.nl - Russische ambassadeur in Turkije doodgeschoten
  13. La Repubblica - Terremoto di magnitudo 6.0 devasta il centro Italia: morti. Il sindaco di Amatrice: "Il paese non c'è più". Due bimbi salvati a Pescara del Tronto
  14. CNN - Live updates: Turkey military coup attempt
  15. NOS.nl - Karadzic krijgt gevangenisstraf van 40 jaar
  16. CNN.com - Turkey says it shot down warplane at border
  17. Teks van de encycliek (in 't Italiaans)
  18. El País - Carmena y Colau, símbolos del cambio
  19. NOS.nl - 16 jaar cel voor kapitein van Costa Concordia
  20. El País.com - El Rey sanciona la ley orgánica de su abdicación en Felipe VI
  21. El País - El Rey abdica
  22. El País - Muere Adolfo Suárez
  23. La Repubblica - Direzione Pd, il liveblog. Renzi: "Ora nuovo governo"
  24. El País - Así descarriló el tren de Santiago
  25. La Repubblica - Processo Ruby, condannato Silvio Berlusconi. 7 anni e interdizione perpetua dai pubblici uffici
  26. La Repubblica - Ruby, Boccassini chiede 6 anni per Berlusconi. L'ex premier: "Solo odio e falsità, povera Italia"
  27. La Repubblica - È morto a Roma Giulio Andreotti. Funerali privati, camera ardente in casa
  28. El País - La Agencia Antidopaje: "La Operación Puerto no ha terminado"
  29. Rechsjtreekse oetzenjing Nederland 1
  30. ANSA.it - Benedetto XVI lascia il pontificato, Papa si dimette il 28 febbraio
  31. La Repubblica - Processo Mediaset, Berlusconi condannato. 4 anni di reclusione per frode fiscale
  32. La Repubblica - La terra trema nell'Italia del Nord. Sette morti e decine di feriti in Emilia
  33. La Repubblica - L'identikit: 50 anni, giacca e pantaloni nel video aziona l'ordigno: "Volontà stragista"
  34. Ta Nea - Σε νέες εκλογές οδηγείται η χώρα
  35. CNN.com - Voters punish Greece's centrist parties, exit data shows
  36. CNN.com - Creditors agree to Greek bond deal
  37. NOS.nl - Aartsbischop Eijk nu kardinaal
  38. De Standaard Online - België heeft er een kardinaal bij
  39. De Standaard Online - Zware straffen op grootste asbestproces ooit
  40. CNN.com - Amid clashes, Greek Parliament approves austerity measures
  41. http://www.romereports.com/palio/pope-to-canonize-and-name-hildegard-of-bingen-as-doctor-of-the-church-english-5666.html
  42. El País - Directo: El PP declara que el cambio político ha ganado
  43. La Repubblica - Nasce il governo; Monti presentata la lista dei ministri; Borsa, Milano torna negativa
  44. La Repubblica - Silvio Berlusconi si è dimesso - la piazza in festa grida: "Buffone"
  45. La Repubblica - Berlusconi chiede di andare al voto
  46. BBC News - Greek politicians in talks over PM and unity government
  47. CNN.com - Report: Death toll rises to 217 after massive earthquake in Turkey
  48. El País - La Monumental entra en ebullición a pocas horas de la última corrida
  49. Al Jazeera English - Turkey's top military leaders quit
  50. El País.com - ETA anuncia un alto el fuego "permanente, general y verificable"
  51. El País.com - Calor en la basílica, frialdad en las calles
  52. CNN.com - 22 injured in Turkey explosion
  53. CNN.com - Analysis: 'Street fighter' Erdogan triumphs but vote exposes divisions

Nuujsarchieve[brón bewèrke]

Awwer versies van dit blaad[brón bewèrke]

1 april 2005 - 30 mei 2005 - 1 augustus 2005 - 12 december 2005 - 2 februari 2006 - 11 april 2006 - 27 december 2006 - 24 juni 2007 - 19 april 2008

Thematische archieve[brón bewèrke]

Geografische archieve[brón bewèrke]