Tieger
Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Mestreechs. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.
D'n tieger (Panthera tigris) is e lid vaan 't genus Panthera. 't Zien solitair levende forse roufbieste oet de orde Carnivore. De mennekes weure naoventrint drei meter, de vruiwkes oonderhave. De bieste zien uterlek good te oondersjeie door hun striepe, die ze helpe camouflere in 't graas. Gemeinelek zien ze goudgeel; es recessieve variant koume witte en zwarte tiegers veur. De tieger weurt serieus bedreig door de jach, die veural ten veurdeile vaan de traditioneel Chinese geneeskuns kump.
Ondersoorte
[bewirk | brón bewèrke]Hoonderd jaor geleie gaof 't nog ach oondersoorte, boevaan intösse drei door minseleke jach zien oetgeroejd.
- De Keuningstieger (Panthera tigris tigris), 't nationaol bies vaan India en Bangladesh. Heer kump veur in de oerwoude vaan Noord-India en aon de voot vaan de Himalaya. Sjattinge vaan 't aontal exemplaore loupe oeterein vaan 3.000 tot 4.600 stök. Daomèt is 't de insegste tiegersoort die neet acuut bedreig weurt.
- De Maleisen tieger (Panthera tigris corbetti) leef in Zuidoos-Azië, inclusief 't uterste zuie vaan China. Nao sjatting zien nog zoe'n daartienhoonderd exemplaore euver.
- De Sumatraansen tieger (Panthera tigris sumatrae) leef allein op 't eiland Sumatra en heet nog zoe'n 450 exemplaore. Zien gene höbbe 'n unieke samestèlling; biologe meine tot heer, es 'r neet oetstörf, in 'n apaarte soort kin evoluere.
- De Javaonsen tieger (Panthera tigris sondaica) is tösse 1980 en 1990 oetgeroejd. 't Waor 'n opvallend slaank bies. De ummer kleinder bosse op 't euverbevolk Java booje häöm in de twintegste iew gein plaots mie.
- De Balinesen tieger (Panthera tigris balica) is al roond 1950 vaan d'n eerdboojem verdwene.
- De Zuidchinesen tieger (Panthera tigris amoyensis) woort oonder Mao Zedong in opdrach vaan de regering systematisch aofgeslach en is allewijl beperk tot 200 stök. Sinds 1977 weurt heer zjus door de regering besjermp.
- De Siberischen tieger (Panthera tigris altaica) leef veural in 'n oetgestrèk gebeed in Oos-Rösland; allewijl gief 't 'rs nog zoeget 400. Me maak ziech serieus zörg euver zie veurtbestoon, ouch al umtot de populaties väöl inteelt kinne. Evels besteit 'n oetgebreid fokprogram. Sommeg populaties leve in gebeder die de hèlf vaan 't jaor oondergesnied zien; dao zien de witte tiegers door hun kleur in 't veurdeil.
- De Kaspischen tieger (Panthera tigris virgata), is roond 1970 oetgestorve en leefde ten weste en zuie vaan de Kaspische Zie.