Nui-Zieland

Van Wikipedia
Gank nao: navigatie, zeuke

Dit artikel is gesjreve in 't Mestreechs. 't Weurt gewaardeerd óm in dit artikel 't Mestreechs aan te hauwe of aan te gaeve welk anger dialek gebroek is.


Nui-Zieland

Vlag van Nui-Zieland

Waope van Nui-Zieland

Lokasie van Nui-Zieland

Basisgegaevens
Officieel taal Ingels, Maori
Hoofsjtad Wellington
Sjtaotsvörm Dominion
Sjtaotshoof Elizabeth II (sinds 1953)
gouverneur Anand Satyanand
premier John Key
[[{{{titelhoofregering2}}}]] {{{naomhoofregering2}}}
[[{{{titelhoofregering3}}}]] {{{naomhoofregering3}}}
Religie {{{religie}}}
Opperflaakde
– % water
268.680 km²
2,1%
Inwoeners
Deechde:
4.268.000 (2008)
15/km²
Biekómmende gegaeves
Munteinheid Dollar (NZD)
Tiedzaone UTC +12
Nationale fiesdaag 6 fibberwarie
Vouksleed God defend New Zealand
Web | Code | Tel. .nz | NZE | +64

Nui-Zieland (Ingels: New Zealand, Maori: Aotearoa) is e land in Oceanië, gelege ten ooste vaan Australië, op twie groete eilen, 't Noordereiland en 't Zuidereiland, mèt aon de ooskant de Stèllen Oceaan en aon de weskant de Tasmanzie. Wijer besteit 't land oet nog e groet aontal väöl kleiner eilensjes, woe-oonder de Cook-eilen. 't Land is dun bevolk en bergechteg; me sprik vaan de Nuizielandse Alpe. In 't noorde vint me väöl geologische activiteit, in 't zuie ligke de hoegste bergtoppe. Hoofstad is Wellington, op 't Noordereiland, ander stei zien Auckland (ouch Noordereiland), Christchurch en Dunedin (bei Zuidereiland). De natuur is riek aon speciaol soorte veugel meh erm aon zoogdiere. Väöl diersoorte zien oetgestorve umtot de populaties naïef waore.

De naom Nui-Zieland verwies nao de Nederlandse provincie Zieland.

Bestuurleke indeiling[bewirk | brontekst bewerken]

Nui-Zieland is opgedeild in 17 regio's, woevaan 'rs vijf mèt speciaol take belas zien. Dèks is dat um otonomie-reies.

Demografie[bewirk | brontekst bewerken]

Dreikwaart vaan de bevolking is vaan Europese orizjien, neve lui vaan Britse aofkoms zien dat o.m. Iere, Pole en Nederlanders. 15 percent vaan de bevolking is Maori. Oongeveer 6,5 percent vaan de bevolking is Aziaot en nog zoe percentaasj is neet-inheims Polynesisch. Tot me mèt dees getalle bove de 100% oetkump is te verklaore doortot me in Nui-Zieland 'n dobbel etniciteit aonnumme kin. Dit doen beveurbeeld väöl haafblood Maori's.

Historie[bewirk | brontekst bewerken]

De Polynesiërs, die al laank teveure de eilen vaan de Stèlle Zuidzie gekoloniseerd hadde, trokke tösse 500 en 1300 nao Nui-Zieland. Hiel woersjienelek waor op dat momint al e zwart minseras aonwezeg, wie ouch in Australië (de lèste vertegewoordegers heivaan leefde tot in de negentiende iew op Tasmanië), die door de Maori's geassimileerd zien. 't Gemaoteg, dat wèlt zègke kawwer, klimaat vaan dit land dwóng de Maori's väöl vaan de landbouwgewasse die ze hadde mètgenómme te laote valle, umtot hei allein de yam en 'ne zeuten eerappel kinne greuje.

In december 1642 weurt Nui-Zieland, nao Australië, wat Nui-Holland geduip is, oontdèk door de expeditie vaan Abel Tasman. Vaanwege de vijandegheid vaan de plaotseleke bevolking trèk heer wijer. De Europees Kolonisatie kump pas op geng mèt James Cook, dee drin slaag handel te drieve mèt de Maori's. Vaanaof ca. 1790 weurt 't land lankzaamaon gekoloniseerd, veural door de Britte. Op 6 fibberwarie 1840 weure bij 't Verdraag vaan Waitangi de betrèkkinge tösse Londe en Nui-Zieland geregeld; hei-in kriege de Maori's en de koloniste väöl zelfstendegheid. Es later in de negentiende iew 't verdraag väölvuldeg gesjonde weurt, breke tösse 1845 en 1890 tal vaan kleiner en groeter oorloge oet, de New Zealand Wars.

In 1907 woort Nui-Zieland vaan kolonie tot dominion. In 1931 en 1947 volge nui wette die de oonaofhenkelekheid vaan Nui-Zieland nog wijer vergroete. In 1967 wisselt 't land 't Brits pond um veur de Nuizielandsen dollar.


Lenj in Oceanië
Australië | Federaal Sjtaote van Micronesië | Fiji | Kiribati | Marshalleilenj | Nauru | Nuuj-Zielandj | Palau | Salomonseilenj | Samoa | Tonga | Tuvalu | Vanuatu
Aafhenkelike gebejer: Amerikaans Samoa | Cookeilenj | Frans Polynesië | Guam | Kaersjmeseilandj | Kokoseilenj | Midwayeilenj | Naordelike Mariane | Niue | Norfolkeilandj | Nuuj-Caledonië | Pitcairn | Paosjeilandj | Tokelau | Wake | Wallis en Futuna
Aafkomstig van Wikipedia, de Vriej Encyclopedie. "http://li.wikipedia.org/w/index.php?title=Nui-Zieland&oldid=338641"