Lidstaote vaan de Europese Unie

Van Wikipedia
Naar navigatie springen Naar zoeken springen

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Mestreechs. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.


Veendel vaan de Europese Unie
Keertsje vaan alle lidstaote vaan de Europese Unie op 't Ingels

'ne Lidstaot vaan de Europese Unie ofwel 'nen EU-lidstaot is e land wat deil oetmaak vaan 't supranationaol staoteverboond vaan gelieksoortege democratieë die veur 't groetse gedeilte in of roond Europa ligke, oonder de naom vaan de Europese Unie (EU). De 2021 gief 't 27 len die aongeslote zien bij dit verboond, wat in aander wäörd meint tot 't 27 EU-lidstaote gief. Op 31 jannewarie 2020 is 't Vereineg Keuninkriek op force vaan de Brexit oet de EU getreie. Dit woar d'n ierste kier tot 'ne volweerdegen EU-lidstaot oet 't verboond stapde. In 1985 vertrok Greunland oet de EU, mer umtot dat land deil oetmaakde vaan 't Keuninkriek vaan Denemarke, zoot 't oonder 't Deens lidmaotssjap bij de EU - boedoor betröffende 't aontal EU-lidstaote niks veraanderde nao 't Greunlands vertrèk.

Binne de meis gerespecteerde variant vaan wat Europa es kontinint meint, zien bekans alle lidstaote vaan de EU groetdeils geografisch Europees. Wel gief 't lidstaote wie Fraankriek, Spaanje en Nederland die inkel gebede boete de EU höbbe ligke. De groet oetzoondering is Cyprus, wat op force vaan de meiste geografe in Azië ligk.

Sinds de stiechting vaan de Europees Ikkenomische Gemeinsjap door de zès opriechtende staote (die vaan de Benelux, Fraankriek, Wes-Duitsland en Italië) is de Unie mèt 22 len oetgebreid, boevaan eine is oetgetreie ('t Vereineg Keuninkriek). Dit kin op force vaan Artikel 50 vaan 't Verdraag vaan Lissabon. In tegendeil tot de meiste polletieke entiteite (wie o.a. de Vereinegde Staote vaan Amerika), is de Europese Unie dus e vrijwilleg - gei verpliech - verboond vaan lidstaote.

Belaank vaan de lidstaote[bewirk | brón bewèrke]

Wie de meiste natiestaote, is de Europese Unie ingedeild in 'n sjeit vaan de mechte via de executieve mach (de Europees Kemissie en deils d'n Europese Raod), de legislatieve mach (de Ministerraod, 't Europees Parlemint en deils d'n Europese Raod) en de judicieel mach ('t Europees Hof vaan Justitie).

Me kin evels ouch de instèllinge oonderdeile in versjèllende niveaus vaan polletiek belaank. Hei weurt 't klaor wie belaangriek de stöm vaan lidstaote is:

In prinsiep kin 'ne lidstaot altied zie veto-rech gebruke in stömminge bij d'n Europese Raod. Heidoor kin in theorie eder stap binne 't Europees integratieperses kinne weure tegegehawwe door 'ne lidstaot. In de praktiek perbere lidstaote evels veurziechteg um te gaon mèt hun veto-rech, umtot zie ouch belaank höbbe um de rillaties mèt aander lidstaote good te hawwe.

Veraanderinge[bewirk | brón bewèrke]

Jaor Lidstaot Aontal
lidstaote
1957 Belsj, (Wes-)Duitsland, Fraankriek, Italië, Land Luxembörg en Nederland 6
1973 Denemarke, Ierland en 't Vereineg Keuninkriek 9
1981 Griekeland 10
1985 Greunland (deil vaan Denemarke) verlaot de [[Europees Gemeinsjap[e]] 10
1986 Portegal en Spaanje 12
1990 Duitsland expansioneert door de touwtreiing vaan de deilstaote vaan de veurmaolege DDR (Oos-Duitsland) 12
1995 Finland (excl. Åland), Oesteriek en Zwede 15
2004 Cyprus, Esland, Hongarije, Lètland, Lithouwe, Malta, Pole, Slovenië, Slowakije en Tsjechië 25
2007 Bölgarije en Roemenië 27
2012 Saint-Barthélemy (deil vaan Fraankriek) veraandert ziene status vaan 'nen ultraperifere regio nao euverzies gebeed en verlaot daomèt de EU[1] 27
2013 Kroatië 28
2014 Mayotte (deil vaan Fraankriek) veraandert ziene status vaan euverzies gebeed nao 'nen ultraperifere regio en treijt daomèt touw tot de Unie[2] 28
2020 't Vereineg Keuninkriek verlaot de Europese Unie op force vaan de Brexit op 31 jannewarie 2020 um 23:00 aor plaotseleken tied 27

Zuuch ouch[bewirk | brón bewèrke]

Extern link[bewirk | brón bewèrke]

  1. Nederlands: Besluit 2010/718/EU van de Europese Raad van 29 oktober 2010 tot wijziging van de status van het eiland Saint-Barthélemy ten aanzien van de Europese Unie (PbEU 2010, L 325/4).
  2. Nederlands: Besluit 2012/419/EU van de Europese Raad van 11 juli 2012 tot wijziging van de status van Mayotte ten aanzien van de Europese Unie (PbEU 2012, L 204/131).


Flag of Europe.svg Polletieke leiers in d'n Europese Raod: regeringshoufde (RH) of sjtaotshoufde (SH) van de lidjstaote van de Europese Unie
Flag of Europe.svg Charles Michel, President vaan d'n Europese Raod (gein sjtömrech)
Flag of Belgium.svg Belsj: De Croo (RH) | Flag of Bulgaria.svg Bulgarieë: Janev (RH) | Flag of Cyprus.svg Cyprus: Anastasiadis (SH) | Flag of Denmark.svg Daenemarke: Frederiksen (RH) | Flag of Germany.svg Duutsjlandj: Merkel (RH) | Flag of Estonia.svg Eslandj: Ratas (RH) | Flag of Finland.svg Finlandj: Marin (RH) | Flag of France.svg Frankriek: Macron (SH) | Flag of Greece.svg Griekelandj: Mitsotakis (RH) | Flag of Hungary.svg Hongarieë: Orbán (RH) | Flag of Ireland.svg Ierlandj: Martin (RH) | Flag of Italy.svg Italië: Draghi (RH) | Flag of Croatia.svg Kroatië: Plenković (RH) | Flag of Latvia.svg Letlandj: Kariņš (RH) | Flag of Lithuania.svg Litouwe: Nausėda (SH) | Flag of Luxembourg.svg Luxembörg: Bettel (RH) | Flag of Malta.svg Malta: Abela (RH) | Flag of the Netherlands.svg Nederlandj: Rutte (RH) | Flag of Austria.svg Oesteriek: Kurz (RH) | Flag of Poland.svg Pole: Morawiecki (RH) | Flag of Portugal.svg Portugal: Costa (RH) | Flag of Romania.svg Roemenië: Iohannis (SH) | Flag of Slovakia.svg Sjlowakieë: Heger (RH) | Flag of Slovenia.svg Sjlovenië: Janša (RH) | Flag of Spain.svg Sjpaanje: Sánchez (RH) | Flag of Czechia.svg Tsjechië: Babiš (RH) | Flag of Sweden.svg Zjwaeje: Löfven (RH)