Luxembörg (land)

Van Wikipedia
(Doorverweze van Luxemburg (land))
Gank nao: navigatie, zeuke

Dit artikel is gesjreve in 't Mestreechs. 't Weurt gewaardeerd óm in dit artikel 't Mestreechs aan te hauwe of aan te gaeve welk anger dialek gebroek is.


Luxembörg

Veendel vaan Luxembörg

Waope vaan Luxembörg

Lokasie vaan Luxembörg

Basisgegaevens
Officieel taal Frans, Luxembörgs, Duits
Hoofsjtad Luxembörg
Sjtaotsvörm Constitutioneel Monarchie
Sjtaotshoof Henri (sinds 2000)
Premier Jean-Claude Juncker
[[{{{titelhoofregering1}}}]] {{{naomhoofregering1}}}
[[{{{titelhoofregering2}}}]] {{{naomhoofregering2}}}
[[{{{titelhoofregering3}}}]] {{{naomhoofregering3}}}
Religie 30% Katteliek
21% Próttestant
5,8% Moslim
0,6% Hindoe
1,6% Euverige gezindte
41% Gein gezindte
(2004, bron: CBS)
Opperflaakde
– % water
2.586 km²
-%
Inwoeners
Deechde:
451.600
175/km²
Biekómmende gegaeves
Munteinheid Euro (EUR of €)
Tiedzaone UTC +1
Nationale fiesdaag 23 juni
Vouksleed Ons Heemecht
Web | Code | Tel. .lu | LUX | +352

't Groethertogdom Luxembörg (Grand-Duché de Luxembourg, Großherzogtum Luxemburg, Groussherzogtum Lëtzebuerg) is 'n klein staot in Wes-Europa. Zie grens aon 't Bèlsj, Fraankriek en Duitsland. De bevolking sprik 'n Middelduits dialek, dat es landstaol gestandaardiseerd is; evels koumen 'rs väöl neet oet 't land zelf en spreke 'n aander taol.

Geografie[bewirk | brontekst bewerken]

Luxemburg ligk tösse Fraankriek, 't Belsj en Duitsland in. 't Heet e klein oppervlak, evels heet 't veur e klein land väöl versjèlle qua natuur. In 't noorde vaan 't land ligke de Ardenne, 't zuie maak weer deil oet vaan 't Lorraines terrasland en weurt doorsnoje door revierdäöl. Luxembörg heet väöl bebouwd gebeed, veural bestaond oet dörper. Allein de gelieknaomege hoofstad Luxembörg trèk väöl Europees toerisme, mèt naome 't aajd centrum.

Aongrenzende regio's[bewirk | brontekst bewerken]

Luxembörg grens aon veer Europese regio's:

Historie[bewirk | brontekst bewerken]

In de ganse historie heet Luxembörg d'n hielen tied tot aander len behuurd. In 1814 kaom de titel vaan groethertog in bezit vaan de keuning vaan Nederland en dat bleef zoe tot 1898, wie Wilhemina es vrouw geinen aonspraok kós make op de titel en 'nen aanderen tak vaan de Nassau's dees euvernaom. De neutraliteit vaan 't in 1866 oonaofhenkelek lendsje mós weure opgegeve nao de Prusischen inval in 1940. Luxembörg waor mèt-opriechter vaan de NAVO en d'n EEG (allewijl de EU). De groethertog vaan allewijl heet vergaange volmach.

Taole[bewirk | brontekst bewerken]

Vanaajds heet 't land twie cultuurtaole: Frans en Duits. Allewijl heet 't Luxemburgs 'ne officiële status, meh väöl kommunicatie in 't publiek leve geit nog op 't Frans of Duits. Zoe weure op sjaole de kleuters in 't Luxembörgs touwgesproke, de sjaolkinder in 't Duits en de awwer kinder in 't Frans.

Luxembörg kint immigrante oet gaans Europa; de meiste allochtone zien westers. Zoe weurt dao ouch Nederlands, Italiaans, Spaons en Ingels gesproke.

Media[bewirk | brontekst bewerken]

Gezètte[bewirk | brontekst bewerken]

Luxembörg heet e divers perslandsjap mèt 'n gezameleke oplage van oongeveer 160.000 gezètte. De groetse gezèt van 't land is 't op christendemocratische groondslaag ligkende Luxemburger Wort mèt 'n oplage van 75.000 exemplare (in 2005)[1]. Aander gezètte zien 't aon de vakboond OGBL gelieerd Tageblatt, 't liberaal Lëtzebuerger Journal, 't communistisch Zeitung vum Lëtzebuerger Vollek en de gratis gezèt Point24. Daobij gief 't nog weekendgezètte wie Woxx en d’Lëtzebuerger Land. Belangrieke weekblajer zien 't satirische Den neie Feierkrop, 't boulevardblaad Lëtzebuerger Privat en de magazines Télécran en Revue. De mieste gezètte en tiedsjrifte in Luxembörg zien miertaoleg, mer de artikele zien miestal in 't Duits gesjreve. 't Gief ouch e paar gaans Franstaolege gezètte: Le Jeudi, La Voix du Luxembourg, Le Quotidien en de gratis gezèt L´essentiel. 'n Gezèt die allein in 't Luxembörgs sjrijf gief 't neet.

Bestuurleke eindeiling[bewirk | brontekst bewerken]

Kaart vaan Luxemburg, mèt zien distrikte, kantons en gemeintes

't Lendsje is in drei distrikte, twelf kantons en 118 gemeintes verdeild. De distrikte zien ingeveurd sinds 1815, de kantons en gemeintes sinds 1890. Evels zien de gemeintes noe groeter daan vreuger.

Referenties[bewirk | brontekst bewerken]

  1. ((en))Gouvernement Luxembourg: à propos... the media in Luxembourg, geraadpleeg op 15 november 2009
 
Districte en kantons in Luxembörg
Districte: Diekirch · Grevenmacher · Luxembörg
Kantons: Clervaux (Diekirch) · Diekirch (Diekirch) · Redange (Diekirch) · Vianden (Diekirch) · Wiltz (Diekirch) · Echternach (Grevenmacher) · Grevenmacher (Grevenmacher) · Remich (Grevenmacher) · Capellen (Luxembörg) · Esch-sur-Alezette (Luxembörg) · Luxembörg (Luxembörg) · Mersch (Luxembörg)


Lenj in Europa
Albanië | Andorra | Armenië2 | Azerbaidzjan1 | Belsj | Bosnië en Herzegovina | Bulgarieë | Cyprus2 | Daenemarke | Duutsjlandj | Esland | Finland | Frankriek | Griekelandj | Hongarieë | Ierland | Iesland | Italië | Kosovo (betwis) | Kroatië | Letland | Liechtenstein | Litouwe | Luxemburg | Macedonië | Malta | Moldavië | Monaco | Montenegro | Nederlandj | Noorwege | Oekraïne | Oesteriek | Pole | Portugal | Roemenië | Ruslandj1 | San Marino | Servië | Sjlovenië | Sjlowakieë | Sjpanje | Turkije1 | Tsjechië | Vaticaansjtad (Heilige Sjtool) | Vereineg Keuninkriek | Wit-Ruslandj | Zjwaede | Zjwitserland
Aafhenkelike gebejer: Akrotiri en Dhekelia2 | Faeröer | Gibraltar | Guernsey | Jan Mayen | Jersey | Eilandj Man | Sjpitsberge
1. Dit landj lik gedeiltelik in Azië. 2. Dit landj lik geografisch in Azië, meh weurt óm cultureel en historische raejes bie Europa ingedeild.
Aafkomstig van Wikipedia, de Vriej Encyclopedie. "http://li.wikipedia.org/w/index.php?title=Luxembörg_(land)&oldid=348583"