Andorra

Van Wikipedia
Gank nao: navigatie, zeuke

Dit artikel is gesjreve in 't Mestreechs. 't Weurt gewaardeerd óm in dit artikel 't Mestreechs aan te hauwe of aan te gaeve welk anger dialek gebroek is.


Andorra

Vlag van Andorra

Waope van Andorra

Lokasie van Andorra

Basisgegaevens
Officieel taal Catalaans
Hoofsjtad Andorra la Vella
Sjtaotsvörm Prinsdom
Sjtaotshoof Nicolas Sarkozy (sinds 2007)
Joan Enric Vives i Sicilia (sinds 2003)
''hoof regering'' Jaume Bartumeu Cassany
[[{{{titelhoofregering1}}}]] {{{naomhoofregering1}}}
[[{{{titelhoofregering2}}}]] {{{naomhoofregering2}}}
[[{{{titelhoofregering3}}}]] {{{naomhoofregering3}}}
Religie {{{religie}}}
Opperflaakde
– % water
468 km²
-%
Inwoeners
Deechde:
83.888
149/km²
Biekómmende gegaeves
Munteinheid Euro (EUR of €)
Tiedzaone UTC +1
Nationale fiesdaag 8 september
Vouksleed El Gran Carlemany, mon Pare
Web | Code | Tel. .ad | AND | +376

Andorra (Principat d'Andorra) is e lendsje in de Pyreneë, op de grèns vaan Frankriek en Spanje. Hoofstad is Andorra la Vella. 't Laand is welvarend es toeristecentrum en belastingparadies.

Bestuurleke indeiling[bewirk | brontekst bewerken]

Andorra is ingedeild in zeve parochies. 't Zien:

Taole[bewirk | brontekst bewerken]

Catalaans is de einege officieel taol. Veur 1993 waor ouch Frans es zoe in gebruuk. Veural in de hoofstad weurt ouch Spaons, Portugees en Ingels gesproke.

Historie[bewirk | brontekst bewerken]

Volges de traditie kinde Sjarel de Groete 'ne charter touw aon de Andorreze es wierdering veur hun verzèt tege de More. Leinhier vaan 't territorium woort de plaotseleke graof vaan Urgell en later de bisjop vaan 't bisdom Urgell. In de late elfde iew stak e conflik tösse de bisjop en ziene naober Frankriek op euver Andorra.

In 1278 woort 't conflik opgelos door 't teikene vaan e tractaat tot 't soevereinsjap vaan Andorra tösse de Franse graaf vaan Foix en de Catalaanse bisjop vaan Urgell verdeild zouw weure. Zoe kaom 't klein prinsdom aon zie territorium en polletieke vörm. Later kaom de titel aon de keuninge vaan Navarra en keuning Hendrik IV van Frankriek bestumde in 1607 tot de bisjop vaan Urgell en de Franse keuning co-prinse vaan Andorra waore.

Vaan 1812 tot 1814 bezatte 't Frans Keizerriek Catalonië en verdeilde 't in veer departeminte. Andorra kaom in 't departemint vaan de Segre te ligke.

Vaan 8 augustus tot 9 oktober 1933 bezatte de Franse Andorra vaanwege sociaal oonrös bij verkezinge. Op 6 juli 1934 reep de Andorrese regering de Rös Boris Skossyrev oet tot keuning. Evels woort heer op ach dage later door de Spaonse Guardia Civil gearresteerd en nao Potugal verbanne. Vaan juli 1936 tot de Fransen euvergaaf injuni 1940 waor e Frans detachemint in Andorra gelegerd veur invleuje vaan Francisco Franco boete de deur te hawwe. Op 25 september 1939 teikende Andorra de vree mèt Duitsland, umtot 't land bij de Vree vaan Versailles sömpelweeg vergete waor. In d'n Twieden Wereldoorlog bleef 't neutraal.

Vaanwege zien isolatie is Andorra boete de hoofstroum vaan de Europese historie gebleve, mèt weineg ban mèt aander len es Frankriek en Spanje. Recintelek höbbe zien bleujende toeristenindustrie en nui massamedia 't land oet zien isolatie gehaold. In 1993 woort 't land groondeg gemodèrniseerd.


Lenj in Europa
Albanië | Andorra | Armenië2 | Azerbaidzjan1 | Belsj | Bosnië en Herzegovina | Bulgarieë | Cyprus2 | Daenemarke | Duutsjlandj | Esland | Finland | Frankriek | Griekelandj | Hongarieë | Ierland | Iesland | Italië | Kosovo (betwis) | Kroatië | Letland | Liechtenstein | Litouwe | Luxemburg | Macedonië | Malta | Moldavië | Monaco | Montenegro | Nederlandj | Noorwege | Oekraïne | Oesteriek | Pole | Portugal | Roemenië | Ruslandj1 | San Marino | Servië | Sjlovenië | Sjlowakieë | Sjpanje | Turkije1 | Tsjechië | Vaticaansjtad (Heilige Sjtool) | Vereineg Keuninkriek | Wit-Ruslandj | Zjwaede | Zjwitserland
Aafhenkelike gebejer: Akrotiri en Dhekelia2 | Faeröer | Gibraltar | Guernsey | Jan Mayen | Jersey | Eilandj Man | Sjpitsberge
1. Dit landj lik gedeiltelik in Azië. 2. Dit landj lik geografisch in Azië, meh weurt óm cultureel en historische raejes bie Europa ingedeild.

Aafkomstig van Wikipedia, de Vriej Encyclopedie. "http://li.wikipedia.org/w/index.php?title=Andorra&oldid=337730"