Rotterdam
Van Wikipedia
Dit artikel is gesjreve in 't Mestreechs. 't Weurt gewaardeerd óm in dit artikel 't Mestreechs aan te hauwe of aan te gaeve welk anger dialek gebroek is.
Rotterdam is de twiede stad vaan Nederland, mèt óp 1 januari 2004 599.544 inwoeners, boemèt de stad inkel Amsterdam veur ziech moot laote. Es economisch centrum is 't nog veurnaomer: zien have waor tot 2004 de groetste vaan de wereld (sinds kort door Shanghai es ierste wereldhave ingehaold) en is nog ummertouw de groetste vaan Europa. De stad weurt in twie stökker verdeild door de Nui Maos: 't aajd Rotterdam ligk op de Noordkaant. De Lek, de Waol en de Maos en sinds 2007 de Betuweroute verbinde Rotterdam mèt 't haaf Europees achterland. De stad is door hendeg intensief gebruukde spoorweeg verboonde met Utrei, Amsterdam, D'n Haag en Dordrech.
Inhawd |
[bewirk] Stadsgeziech
Deur 't bombardemint vaan 1940 (zuug heioonder) heet de aw stad hiel weinig historisch belangrieke gebouwe. De Sint-Laurenskerk is nao d'n oorlog wier nui gebouwd, 't Stadhoes oet 't Interbellum is gerestaureerd. In 't centrum vint me wijer 't "Wit Hoes", eint vaan de ajdste flatgebouwe vaan Nederland. Väöl belangrieker zien de gebouwe vaan nao d'n Oorlog, wie 't concertgebouw De Doelen en de drei Maosbrögke. 't Gebouw vaan Nationale Nederlanden aon 't Weena is ei vaan de hoegste wolkekrabbers in Nederland. In 't Zuide steit De Kuip, 't thoesstadion vaan vootbalclub Feyenoord, en es ajdste vootbalstadion vaan Nederland vaan groet belaang.
[bewirk] Historie
Allewel de regio al vaanaof de vreugsten tied bewoend woort - Vlaardinge waor in de vreug Middeliewe al e handelscentrum - is Rotterdam pas in de twiede helf vaan de 13e iew oontstoon. De naom geit trök óp 'nen dam in de revier de Rotte: in 't zoe droeggelegkde moeras koont 't dörpke greuje.'t Oontwikkelde ziech evels hendeg snel en kraog in 1299 gedeilteleke en in 1340 gaanse stadsrechte. Es concurrent vaan Dordrech en Delf richde 't ummer groeter weurende Rotterdam ziech al vreug óp de sjeepvaart.
In d'n Tachtigjaorigen Oorlog koos Rotterdam, aanders es Amsterdam, al in 1572 partij veur de Prins vaan Oranje. Vaanaof de stichting vaan de VOC in 1602 waor de stad ein vaan de belangriekste haves vaan dees compagnie.
Rotterdam woort pas de groetste have vaan Nederland in de 19e iew, wie entrepreneur Lodewijk Pincoffs in d'n aonlegk vaan nui haves investeerde, gesteund door keuning Wöllem I. Veur dees projecte weure 't Voorns Kenaal en later d'n Nuie Waoterweeg gegraove. In de jaore daartig waore de havewerke geavveceerd tot aon de kös bij Hoek van Holland.
Op 14 mei 1940 beleefde Rotterdam evels, mie es welke ander Nederlandse stad daan ouch, de zwartste episode oet zie historie. Um Nederland tot euvergaof te dwinge bombardeerde de Pruse Luftwaffe de gaanse binnestad. Ouch in de eindfase vaan d'n Twieden Wereldoorlog woort de tactiek vaan de versjroeide aarde gebroek: Rotterdam kaom totaal gebroke oet d'n oorlog. De Wederopbouw vaan Nederland heet ziech daan ouch mie op Rotterdam daan op ander stei geconcentreerd. Pas in 1952 waor de have wier geliekwierdeg aon dee vaan veur d'n oorlog. 't Herstèl vaan 't cultureel leve heet nog langer gedoord. Aon 't ind vaan de twintegste iew naom 't aontal wolkekretsers (zier hoeg flatgebouwe) haand euver haand touw, wat de stad de bijnaom "Manhattan aon de Maos" brach. Op 5 januari 2009 kreeg Rotterdam mèt de installatie vaan Ahmed Aboutaleb de primeur de allerierste Nederlandse börgemeister mèt Marokkaansen achtergroond te höbbe.
[bewirk] Stadsdeile
Rotterdam is in deilgemeintes verdeild. De indeiling is zoe:
- Centrum
- Charlois
- Delfshaven
- Feijenoord
- Hillegersberg-Schiebroek
- Hoek van Holland
- Hoogvliet
- IJsselmonde
- Kralingen-Crooswijk
- Noord
- Overschie
- Pernis
- Prins-Alexander
Per 18 miert 2010 zal ouch Rozenburg, tot daan touw 'n zelfstendege gemeinte, es deilgemeinte bij Rotterdam goon hure.
[bewirk] Bekinde Rotterdammers
- Paul de Leeuw, zenger, presentator
- Louis Davids, zenger
- Jules Deelder, diechter, Nachbörgemeister
- Desiderius Erasmus, theoloog, filosoof
- Rem Koolhaas, arsjitek
- Ruud Lubbers, ex-premier, ex-Hoege Commisair bij de VN
- Rie Mastenbroek, zwumster
- Hendrik Tollens, dichter
- Marten Toonder, stripteikeneer
- Lee Towers, zenger
[bewirk] Extern Links
 |
Commons: Rotterdam – Media gerelateerd aan dit óngerwerp |
