Bèngelder

Van Wikipedia
Gank nao: navigatie, zeuke
Dit artikel is gesjreve in 't Valkebergs. Ómdat 't plaatsgebónge is, maogs doe 't ómzètte nao 't Jaobiks, as te dit dialek sjpriks.

Bèngelder (Bingelrade)
Gewaeze gemeinte in Nederlandj

Bingelrade wapen.svg

{{{locatie}}}

Gevörmp 1796
Opgehaeve 1982
Opgegange in Sjilvend > Óngerbenk
Provincie Nederlands Limbörg
Hoofplaats Kwabik
Opperflaakde (bie opluffing) 3,59[1] km²
– daovan water: 0,00[1] km²
Inwoeners (kort veur opluffing) 785 (1971)
deechde: 219/km²
Lies van börgemeisters
Bèngelder dörpsgezich

Bèngelder (Nederlands: Bingelrade) is 'n dörpke in de gemeinte Óngerbenk. Ouwer benaminge zint: Bijgenrooth, Bengerade. 't Weurdsje root of rade wies nao óntgonne of gerooid gebeed. Tot 1982 waor 't ein eige gemeinte. In 2002 wone d'r 800 luuj. 't Dörp liek tege de Duutsje grens aan.

De buurtsjappe

huère ouch bie Bèngelder.

Gesjiedenis[bewirk | brón bewèrke]

In 1263 weurt Bèngelder in de archieve geneump. In 1381 huèrt 't mèt 't Land van Valkeberg tot de Leng van Euvermaas. In 1661 bie de herindeiling in 't Partagetractaat blief Bèngelder Sjpaans gebeed. In 1796 weurt 't ein eige gemeinte. In de buurtsjap Kwabik bevinge ziech 't oud gemeintehoes en de sjoal.

Historische inwoenertalle[bewirk | brón bewèrke]


De volgende sectie van dit artikel is gesjreve in 't Mestreechs.

De Bèngelder bevolking is significant minder hel gegreujd es die vaan gans Limbörg. Tot 1909 gaof 't zelfs geregeld 'n aofnaome vaan 't aontal inwoeners. Allein tösse 1909 en 1920 heet de gemeinte 'nen ech sterke greuj gekind.

Jaor Aontal Greuj (gans Limbörg)
1830 428[2] --
1840 418[3] -2,3% (+5,6%)
1849 420[4] +0,5% (+4,3%)
1859 427[5] +1,7% (+4,4%)
1869 413[6] -0,3% (+4,5%)
1879 412[7] -0,2% (+7,0%)
1889 397[8] -3,6% (+6,8%)
1899 374[9] -5,8% (+10,2%)
Jaor Aontal Greuj (gans Limbörg)
1909 377[10] +0,8% (+17,8%)
1920 506[11] +34,2% (+32,6%)
1930 555[12] +9,7% (+25,1%)
1947 638[13] +15,0% (+24,2%)
1956 692[14] +8,5% (+27,3%)
1960 737[1] +6,5% (+7,4%)
1971 785[15] +13% (+13,9%)
Opmerking
  • In de volkstèlling vaan 1971 zien inwoenertalle op ganse vieftalle aofgeroond. Gelèt op 't klein aontal inwoeners vaan Bèngelder is daorum 't greujciefer veur 1971 neet exakter gegeve es in ganse percinte. De oetkoms mèt ei ciefer achter de komma is 13,4%.
Rillatief oontwikkeling vaan 1830 tot 1971

(v1830=100)

Greun: Gemeinte Bèngelder
Blauw: Provincie Limbörg

Waope[bewirk | brón bewèrke]

Op 9 mei 1889 kraog de gemeinte Bèngelder vaan d'n Hoege Raod vaan Adel e waope touwgekind:

Gedeild: rechs (veur de beziener links) in keel (roed) e dobbel slangekruus vaan zèlver (wit) mèt e hartsjèld vaan 'tzelfde, mèt drei keuk vaan keel, gezat 2-1; links in lazuur (blauw) d'n H. Lambertus in bisjopskleid vaan zèlver, de kop gedèk mèt 'ne mieter vaan zèlver en umgeve door 'ne nimbus vaan goud, geziech en han vaan natuurleke kleur, hawwend in de linkerhand 'ne staaf vaan sabel (zwart) mèt 'n kromming vaan zèlver, en 'n lans vaan sabel mèt punt vaan zèlver.

't Rechterwaope is vaan de femilie Huyn, linie Awstroa: dees femilie kraog in 1557 de hierlekheid Bèngelder in han en liefde häör in 't nui graofsjap Awstroa-Gelaen in. Lambertus is de petroenheilege vaan 't dörp.

Bezeenswaerdig[bewirk | brón bewèrke]

Kèrk van Bèngelder oet 1935
  • De kèrk op de kèrkberg, gewiejd aan de Heilige Lambertus, ies in 1935 beboewd op de plaats van de vreuger parochiekèrk nao óntwerp van Jan Ernest Schoenmaker. De sjtiel ies Neogotisch en Art Deco. De boew ies van gaele baksjtein. Neve de hoofbeuk liegke aan weerszie drie kapelle. De 18e ièwse zie-altaore zint bewaard gebleve.
  • Op 'n krusing van waeg sjteit 'n veerkentig mergele gebuuwke mèt 'ne sjpietse tore, gedèk mèt leie. In de moere bevinge ziech haufmaonvörmige vènstereupeninge. 't Betref hie 'n pöthuuske oet de 19e ièw.
  • Kesjtièl Raath ies in 1686 geboewd op de fundamente van kesjtièl De Movert oet de 13e ièw. In 1804 ies, nao 'ne brand, 't hièrehoes gans nuuj opgetrokke ónder leiding van architect Duckers oet Luuk. 't Hièrehoes ies van baksjtein mèt 'n mansardekap van leie.

Evenemente[bewirk | brón bewèrke]

  • Kèrmes op 'ne zóndig in november

Rifferenties[bewirk | brón bewèrke]

  1. 1,0 1,1 1,2 Volkstèlling 1960 - Bevolking vaan gemeintes en oonderdeile vaan gemeintes
  2. Volkstèlling 1830
  3. Volkstèlling 1840 - Limbörg
  4. Volkstèlling 1849 - Hertogdóm Limbörg: gemeintesgewijs indeiling vaan de provincie
  5. Volkstèlling 1859 - Plaotseleke indeiling
  6. Volkstèlling 1869 - Feiteleke of getèlde bevolking in eder gemeinte vaan 't riek
  7. Volkstèlling 1879 - Limbörg: plaotseleke indeiling
  8. Volkstèlling 1889 - Limbörg
  9. Volkstèlling 1899 - Limbörg
  10. Volkstèlling 1909 - Plaotseleke indeiling
  11. Volkstèlling 1920 - Plaotseleke indeiling
  12. Volkstèlling 1930 - Plaotseleke indeiling
  13. Volkstèlling 1947 - Plaotseleke indeiling
  14. Woeningtèlling 1956 - Veurnaomste gegeves per gemeinte
  15. Volkstèlling 1971 - Plaotseleke indeiling
 
Gemeinte Óngerbenk
Dörper: Bèngelder | Doevergenhout | Jaobik | Merkelbek | Sjilvend
Buurtsjappe en gehuchte: G'n Veel | Kwabik | Raat | Ieëtselder | Hout | Doeve | Op d'n Hiering
Aafkomstig van Wikipedia, de Vriej Encyclopedie. "https://li.wikipedia.org/w/index.php?title=Bèngelder&oldid=355329"