Canon van Limburg

Dit artikel is in mierder Limburgse dialekte gesjreve. Perbeer estebleef waal mer ei dialek per alinea aan te hauwe.

D'r Canon van Limburg is 'n verzameling van de 52 belangriekste historische gebäörtenisse in Nederlands Limburg, die veenstere werre geneumd. In november 2009 waoërt e gepresenteerd en mót besjoewd waeëre es 'n discussiesjtuk oeë me biedrages an kan lieëvere.

Vinstere

Jaortal	Vinster	Oetlègk
Prehistorie
ca. 250.000 v.Chr.	Belvédèremets	Voondste vaan d'n oermins, mejsiens d'n Heidelbergmins^[1]
ca. 10.000 v.Chr.	Kei vaan Lin	Maoskei mèt ingekras petroen, geassocieerd mèt iestied-jegers.^[2]
ca. 5.300 v.Chr.	Bandkeramiek	Ierste eerdewerk, geassocieerd mèt de ierste boere.^[3]
ca. 3.000 v.Chr.	Vuursteinkojle	Sjachbouw nao vuurstein in 't Savelsbos.^[4]
Aajdheid
iersten iew veur Christus?	Sjat vaan Amie	Eburoonse en Germaanse munte.^[5]
ca. 50-270	Villa d'r Hootskoel	Romeinse villa in 't Heuvelland.^[6]
ca. 120	Therme va Heële	Romeins badhoes in Coriovallum (Heerle).^[7]
vaanaof iersten iew	Via Belgica	Romeinsen heerweeg vaan Kölle nao de kös.^[8]
veerden iew?	Sintervaos	Legendarische bisjop vaan Mestreech.^[9]
Vreug middeliewe
zevenden iew	Lienstèlsel	Opkoms feodaol systeem.^[10]
ca. 700	Zöstere	Stiechting vaan e kloester in Zöstere door Willibrord.^[11]
768-814	Karolingische Renaissance	Opleving vaan kuns en lèttere oonder Sjarel de Groete.^[12]
Hoeg en late middeliewe
vaanaof ca. 1000	Groete oontginninge	Cultivatie vaan 't natuurlandsjap door bevolkingsgreuj.^[13]
èlfden iew	Sintervaossleutel	Machsspeul um de zègkesjap euver 't Sintervaoskapittel.^[14]
ca. 1200	Heinric van Veldeke	Middelnederlandsen diechter in 't Limbörgs.^[15]
vaanaof daartienden iew	Maoshandel	Handel euver 't water in oonder mie Venlo, Remund en Mestreech.^[16]
late middeliewe	Lake-industrie en -handel	Oonder mie in Mestreech, Remund en Wiert.^[17]
vieftienden iew	De Zèsmen	Rekekamer vaan Remund.^[18]
1477	't Groet Privileesj	Maria de Rieke vaan Bourgondië herstèlt get aw feodaol rechte.^[19]
Zèstienden iew
1451-1538	Mattheus Herbenus	Maoslandsen humanis.^[20]
ca. 1470-1525	Jan van Steffeswert	Maoslandse beeldhouwer.^[21]
zèstienden iew	Thijs van Lin	Remundsen duipsgezinde, op de brenstaopel gezat.^[22]
1569	Wilhelmus Lindanus	Stiechting vaan 't bisdom Remund.^[23]
Zeventienden iew
zeventienden iew	Territoriaol versnippering	't Huieg Limbörg opgedeild oonder 'n ooneuverziechtelek groet aontal staote.^[24]
1229-1867	Vesting vaan Mestreech	Mestreech es vestingstad.^[25]
vaanaof zeventienden iew	Simultaankèrke	Kèrke gebruuk door zoewel prottestante es kathelieke.^[26]
v.a. ind zèstienden iew	Latiense sjaole	Contrarifformatie in Limbörg.^[27]
Achtienden iew
1745-1775	Bokkerijers	Ruivers in de Limbörge en massahysterie.^[28]
achtienden iew	Karel Lodewijk van Keverberg	Verliechtingsfilosoof in 't Maosland.^[29]
1789	Braobantse Revolutie	Opreur tege Jozef II vaan Oosteriek sleit euver vaan Brussel nao Remund.^[30]
1794-1815	Fransen tied in de Limbörge	Limbörg oonder Frans bewind.^[31]
Negentienden iew
1839	Deiling vaan Limbörg	Provincie Limbörg verdeild in e Nederlands en e Belsj deil.^[32]
negentienden iew	Brikkebekkers	brikke-industrie in Limbörg.^[33]
1801 - 1878	Petrus Regout	Industrieel in Mestreech.^[34]
1862-1947	Willem Vliegen	Socialisme in Limbörg.^[35]
ca. 1870	Missionaire vaan Steil	Kathelieke Renaissance in Limbörg.^[36]
1827-1921	Pierre Cuypers	Neogotischen arsjitek oet Remund.^[37]
1891-92	Eugène Dubois	Mestreechse gelierde dee d'n Homo erectus oontdèk.^[38]
Begin twintegsten iew
1914-1918	Ierste Wereldoorlog	Nederlands Limbörg vaan Belsj en Duitsland aofgesnooje.^[39]
1918	Charles Ruijs de Beerenbrouck	'ne Limbörger weurt premier.^[40]
1919	Mathilde Haan	Feminisme in Limbörg: ierste vrouwelek raodslid in Remund.^[41]
vaanaof 1900	De koel	Kolewinning in Zuid-Limbörg.^[42]
vaanaof 1910	Henri Poels	Venraojse preester dee veur de rechte vaan mijnwèrkers opkump.^[43]
1942	Edith Stein	Joedse zöster die in Auschwitz woort vergaas.^[44]
1944	Arbeidsinzat	Dwangarbeid in Duitsland.^[45]
Nao-oorlogsen tied
1951	Molukkers	Molukse militaire en hun femilies koume nao Nederland, inclusief Limbörg.^[46]
nao 1945	Landbouw	Veraanderinge in 't landbouwweze.^[47]
1965-1974	Slete vaan de kojle	Ind vaan de kolewinning in Nederlands Limbörg.^[48]
1976	Universiteit Mestreech	Ierste universiteit in Limbörg.^[49]
nao 1960	Bevolkingoontwikkeling	Vaan groete gezinne nao bevolkingskrimp.^[50]
nao 1960	Oontkèrkeleking	Aofnemenden invlood vaan de Roems-Kathelieke Kèrk in Limbörg.^[51]
1992	Verdraag vaan Mestreech	Oprieching vaan de EU, in Mestreech geteikend.^[52]

Rifferenties

Externe leenk

D'r Canon van Limburg

[1] Canon van Limburg - Het Belvédère-mes

[2] Canon van Limburg - Een tent van rendierhuiden

[3] Canon van Limburg - Bandkeramiek

[4] Canon van Limburg - Vuursteenmijnen in het Savelsbos

[5] Canon van Limburg - De Eburonenschat van Amby

[6] Canon van Limburg - Villa Holzkuil

[7] Canon van Limburg - Romeinse thermen in Heerlen

[8] Canon van Limburg - de Via Belgica

[9] Canon van Limburg - Sint-Servatius

[10] Canon van Limburg - Leenstelsel

[11] Canon van Limburg - Susteren

[12] Canon van Limburg - Karolingische Renaissance

[13] Canon van Limburg - De grote ontginningen

[14] Canon van Limburg - Jocundus en de Servatiussleutel

[15] Canon van Limburg - Hendrik van Veldeke

[16] Canon van Limburg - Maashandel

[17] Canon van Limburg - Lakenproductie en lakenhandel

[18] Canon van Limburg - de 'Zesmannen'

[19] Canon van Limburg - Het Groot Privilege

[20] Canon van Limburg - Mattheus Herbenus

[21] Canon van Limburg - Jan van Steffeswert, bieldesnider

[22] Canon van Limburg - Thijs van Lin

[23] Canon van Limburg - Wilhelmus Lindanus

[24] Canon van Limburg - Territoriale versnippering

[25] Canon van Limburg - Vestingstad Maastricht

[26] Canon van Limburg - Simultaankerken

[27] Canon van Limburg - Latijnse scholen

[28] Canon van Limburg - Bokkenrijders

[29] Canon van Limburg - Baron van Keverberg

[30] Canon van Limburg - Roermond en de Brabantse Revolutie

[31] Canon van Limburg - De Franse tijd

[32] Canon van Limburg - Limburg verdeeld

[33] Canon van Limburg - Brikkenbakkers

[34] Canon van Limburg - Petrus Regout

[35] Canon van Limburg - Willem Vliegen

[36] Canon van Limburg - De Missionarissen van Steyl

[37] Canon van Limburg - Pierre J.H. Cuypers, Roermonds architect

[38] Canon van Limburg - Eugène Dubois

[39] Canon van Limburg - De Eerste Wereldoorlog

[40] Canon van Limburg - Charles Ruijs de Beerenbrouck

[41] Canon van Limburg - Mathilde Haan

[42] Canon van Limburg - Steenkolenmijnen

[43] Canon van Limburg - Henri Poels, priester

[44] Canon van Limburg - Edith Stein, slachtoffer van het anti-joodse Naziregime

[45] Canon van Limburg - Dwangarbeiders

[46] Canon van Limburg - Molukkers

[47] Canon van Limburg - Van gemengd bedrijf naar zorgboerderij

[48] Canon van Limburg - De mijnsluitingen

[49] Canon van Limburg - Rijksuniversiteit Limburg

[50] Canon van Limburg - Bevolkingsontwikkeling, van het ene uiterste naar het andere

[51] Canon van Limburg - Ontkerkelijking

[52] Canon van Limburg - Het Verdrag van Maastricht

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]

[13]

[14]

[15]

[16]

[17]

[18]

[19]

[20]

[21]

[22]

[23]

[24]

[25]

[26]

[27]

[28]

[29]

[30]

[31]

[32]

[33]

[34]

[35]

[36]

[37]

[38]

[39]

[40]

[41]

[42]

[43]

[44]

[45]

[46]

[47]

[48]

[49]

[50]

[51]

[52]