Wim Kok

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Mestreechs. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.

Willem (Wim) Kok (Bergambacht, 29 september 1938 – Amsterdam, 20 oktober 2018) waor 'ne Nederlandse vakboondsmaan, polliticus veur de PvdA en oondernummer. Heer kaom op in de wereld vaan de vakvereineging en steit allewijl veural bekind es premier vaan de kabbinètte Kok I en Kok II, ouch bekind es de maof kabbinètte. Heer vervölde de functie vaan premier vaan 1994 tot 2002.

Leve

Jäög en carrièr in de vakboond

Kok woort gebore in Bergambacht, Zuid-Holland, es zoon vaan 'nen tummermaan. Heer greujde dao op in relatieven ermooj. Heer volgde de MULO-B in Schoonhoven en de HBS-B in Gouda. Vervolges góng 'r studere aon de elitair Universiteit Nyenrode, daan nog Nederlands Opleidingsinstituut veur 't Boeteland, boe 'r bedriefskunde studeerde. In 1958 studeerden 'r dao aof, en nao ei jaor in militairen deens te höbbe gezete wèrkde 'r tot 1961 op e handelskentoer in Amsterdam. Vaanaof dat momint wèrkde 'r veur de vakboond Bouwboond NVV. In 1969 woort 'r iers secretair en daan veurzitter vaan de NVV, later vaan de FNV, en in die functie kaom 'r dèks in 't nuits. Heer stoont bekind um zien vermoge tot en veurleefde veur oonderhandele, boe heer mie mèt meinde te bereike es mèt stakinge en ander acties. Heer waor ouch 'n tiedsje vice-veurzitter vaan de SER.

Poletieke carrière tot aon 't premiersjap

In 1986 stoont Kok twiede op de keeslies vaan de PvdA, achter Joop den Uyl, en wie Den Uyl 'tzelfde jaor nog demèt oetsjeide woort Kok fractieveurzitter en oppositieleier. Es poletieke leidsmaan vaan de PvdA veurde 'r e dudelek gemaotegder en minder links-ideologisch beleid es ziene veurgenger. In 1989 woort heer tot veurzitter vaan de Socialistische Internationale beneump.

Nao de verkezinge vaan 1989 naom de PvdA mèt 't CDA zitting in 't kabbinèt-Lubbers III. Kok woort minister vaan Financies en vice-premier. Es minister continueerde 'r gooddeils 't beleid vaan de ieder kabbinètte-Lubbers. Dit kaom neer op 'n algemein versobering en bezuineginge vaan 17 miljard gölde. Heiveur woort in 1990 de zoegenaompde Tössebalans opgestèld. Bezuineg woort op subsidies, defensie, gezoondheidszörg en welzien. Wijer woort 't geld gehaold oet 'n heurverhuging vaan 5,5%, tariefverhuging in 't Openbaar Verveur, verhuging vaan accijnze en motorrijtuugbelasting op benzien ('t zoegenaomd Wölmke vaan Kok). De btw-tarieve bleve geliek allewel me ziech 'n verlieging veurgenome had. Ouch 'n efficiency-operatie mós mie geld oplevere. Hel kritiek kraog 'r oet zien eige partij, oonder aonveuring vaan collega-minister Jan Pronk, wie heer de WAO-regelinge wouw aonpasse. De wèt woort oetindelek intak gelaote.

't Wieneg populair beleid vaan Lubbers III leide zoewel veur 't CDA es veur de PvdA tot e verluus. Umtot de PvdA oonder Kok mèt 12 zetele verluus toch de groetste partij woort ('t CDA, wat 20 zetele verloor, kaom vief zetele lieger oet), waor zie aon zat veur e kabbinèt te vörme. Nao 'n maondelang formatie kaom dao e kabbinèt vaan PvdA, VVD en D'66, bekind es de maof coalitie. Kok woort heivaan premier.

Premier

De twie kabbinètte-Kok veurde e liberaol beleid, boebij ideologie vaan zoewel links en rechs gein belaankrieke rol späölde en pragmatisme euverheersde. Väöl woort in deen tied geliberaoliseerd en geprivatiseerd. Zoe woorte de winkeltije vrijer gegeve en sommege vestegingseise veur oondernummers aofgesjaf. Staotsbedrieve wie de NS, Schiphol en de energiebedrieve woorte op e trajèk nao zelfstendegheid gezat. Kok zag dao, op e congres in 1995 zelf euver: "'n werkeleke vernuiing vaan de PvdA begint (...) mèt 'n definitief aofsjeid vaan de sociaolistische ideologie; mèt 'n definitief verbreking vaan de ideologische ben mèt aander naozaote vaan de sociaolistische beweging." De bezuineginge die ieder oonder mie door Kok zelf waore doorgeveurd gónge oonder de maof kabbinètte wijer door, boemèt de begroeting e paar jaor laank kloppend gemaak woort. Wijer maakde de aofwezegheid vaan christeleke partije in 't kabbinèt euthanasie en 't homohouwelek meugelek.

In 1998 wón de PvdA ach zetele en góng vaan 37 nao 45. De maof coalitie góng zoonder väöl probleme wijer: zoe lang es de formatie vaan Kok I doorde, zoe kort doorde die vaan Kok II. Dit kabbinèt kraog evels mèt get mie probleme te make es ziene veurgenger. Bij D'66 heersde de wins Nederland bestuurlek te vernuie en wie hun veurstèl veur de inveuring vaan 't rifferendum neet door de Ierste Kamer kaom, dreigde ze 't kabinet te doen valle. Oetindelek veel 't kabbinèt op 16 aprèl 2002, kort veur de verkezinge, op 't rapport vaan de parlementair enquêtekemissie euver de Srebrenica-kwestie. Intösse waor binne en paar maond 'n sterke anti-maof stumming opgekoume in Nederland, veural geveujd door Pim Fortuyn en zien partij de LPF. Ouch droog de slechte oetstraoling vaan Ad Melkert, Kok zienen opvolger es polletieke leidsmaan vaan de PvdA, bij aon 't verval vaan de partij. Bij zoewel de gemeinteraods- en de Twiede Kamerverkezinge leide de PvdA enorm verluze en kaome de LPF en 't CDA op. Kok bleef demissionair aon tot aon de beëideging vaan 't kabbinèt-Balkenende I op 22 juli.

Sinds 2002

Nao zien oontslaag es premier góng Kok 't bedriefsleve in. Heer kraog versjèllende commisariaote aongeboje, bij de ING Baank, bij de KLM, TPG Pos en Shell. Dat kaom 'm op kritiek vaan zien eige partij te stoon, veural wie heer instumde mèt groete bonusse veur managers. Es premier had 'r dat oets "exhibitionistische zelfverrieking" geneump. Oonder mie Wouter Bos veel 'm dao-op aon. Sinds 2003 waor Kok ouch Minister vaan Staot. Datzelfde jaor reikde de Universiteit Nijenrode häöm 'n ieredoctoraot oet.

Kok storf op 20 oktober 2018 aon de gevolge vaan 'n hartkrenkde.^[1]