Broensem

Van Wikipedia
Gank nao: navigatie, zeuke
Dit artikel is in versjillende Limburgse dialekte gesjreve. Ómdat 't plaotsgebónje is maogs doe 't ómzètte nao 't Broensems, as te dit dialek sjpriks.

Gemeinte Broensem (Brunssum)

Vaan van Broensem

Wape van Broensem

Gemingde Broenssem i Limburg

Provincie Limburg
Hoofplaats Broensem
Börgemeister (lies) Clemens Brocken (CDA)
Opperflaakde
– daovan water
17,29 km²
0,13 km²
Inwoeners
deechde:
29.312 (1-4-2011)
1708/km²

Broensem (sjpelling volges Veldeke) of Broenssem (sjpelling volges de gemeinte, Hollands: Brunssum) is e hiel sterk versteidelek dörp en 'n gemeinte in Zuidoos-Limburg, boe-in op 1 januari 2006 29.641 lui woende. 't Oppervlak is 17,30 km². De gemeinte is deil vaan de agglomeratie Heerle-Kèrkraoj (Parksjtad Limburg).

De veurmalige sjtaatsmien Emma, de weuninge rónd de veurmalige sjtaatsmien Hendrik, ´n sjtök miensjpoor en de broenkoolgroeve Brunahilde II, noe vieverpark, zint saer 22 januari 2009 besjermp dörpsgezich. Ouch de mienkolonieë in 't dörp Langeberg en de wieke de Egge, Haansberg, Huizerveld, Roeëzegaard en Sjuttersjveld were dan officieel besjermp dörpsgezich.

Gemeintehoes Broensem

Kerne van de gemeinte[bewirk | brón bewèrke]

Dörper:

Buurtsjappe, gehuchte en wieke[bewirk | brón bewèrke]

Buurtsjappe, gehuchte en wieke

Insignes[bewirk | brón bewèrke]

Broensem kraog op 9 mei 1889 vaan d'n Hoege Raod vaan Adel e waope touwbedeild, wat ziech zoe liet umsjrieve:

Gedeild: rechs (veur de beziener links) in keel (roed) e dobbel slangekopkruus vaan zèlver (wit), belaoje mèt e hartsjèld vaan 'tzelfde mèt drei keuk vaan keel, gezat 2-1; links (veur de beziener rechs) in lazuur (blauw) 't beeld vaan paus Gregorius de Groete, gekleid in pontificaol ornaot, 't zèlvere [pallium bezat mèt kruiskes vaan sabel (zwart) en d'n tiara vaan zèlver mèt 'n kroenreip op de kop, boe-umheer 'ne nimbus vaan goud, en op de rechtersjouwer 'n douf mèt oetgespreide vleugele vaan zèlver, beek en pu vaan keel, 't geziech en de han vaan d'n heilege zien vaan natuurleke kleur.

't Dobbel slaangekruus, inclusief 't hartsjèld, is 't waope vaan 't geslach Huyn, vreuger graove vaan Awstroa, boe de hierlekheid Broensem in 1610 bij woort geveug. Gregorius is de petroenheilege vaan 't dörp.[1]

't Veendel is vaan 't waope aofgeleid.

Historische inwoenertalle[bewirk | brón bewèrke]

Gein aander gemeinte is door de koms vaan de kojl zoe sterk gegreujd wie Broensem. De kolonies maakde tösse 1909 en 1920 zelfs tot de populatie bekaans verzevevoudegde.

Jaor Aontal Greuj (gans Limbörg)
1830 1.007[2] --
1840 1.014[3] +0,7% (+5,6%)
1849 1.000[4] -1,4% (+4,3%)
1859 966[5] -3,4% (+4,4%)
1869 1.005[6] +4,0% (+4,5%)
1879 1.176[7] +17,0% (+7,0%)
1889 1.115[8] -5,2% (+6,8%)
1899 1.202[9] +7,8% (+10,2%)
Jaor Aontal Greuj (gans Limbörg)
1909 1.446[10] +20,3% (+17,8%)
1920 9.757[11] +574,8% (+32,6%)
1930 16.036[12] +64,4% (+25,1%)
1947 18.776[13] +17,1% (+24,2%)
1956 23.154[14] +23,3% (+27,3%)
1960 24.378[15] +5,3% (+7,4%)
1971 25.935[16] +6,4% (+13,9%)
Opmerking
  • 't Inwoenertal veur 1971 is op ganse vieftalle aofgeroond.
Rillatief oontwikkeling vaan 1830 bis 1971

(logaritmische sjaol; x1830=100)

Greun: Gemeinte Broensem
Blauw: Provincie Limbörg

Touwkoms[bewirk | brón bewèrke]

Per 2015 zalle de amteleke organisaties vaan Broensem fusere mèt die vaan Lankgraaf. De gemeintes doen dit veur koste te spare. De gemeintes goon evels neet fusere: ze hawwe allebei hun eige bestuur.[17]

Vereniginge[bewirk | brón bewèrke]

  • Toneelvereniging Een Aardigheid
  • Hermenie Orkest Broenssem 1907
  • Vasteloavens verien C.V. De Streupers oet 1954
  • Drumfanfare Majoretten Peloton 'Parcifal' oet 1956

Rifferenties[bewirk | brón bewèrke]

  1. Heraldry of the World - Brunssum
  2. Volkstèlling 1830
  3. Volkstèlling 1840 - Limbörg
  4. Volkstèlling 1849 - Hertogdóm Limbörg: gemeintesgewijs indeiling vaan de provincie
  5. Volkstèlling 1859 - Plaotseleke indeiling
  6. Volkstèlling 1869 - Feiteleke of getèlde bevolking in eder gemeinte vaan 't riek
  7. Volkstèlling 1879 - Limbörg: plaotseleke indeiling
  8. Volkstèlling 1889 - Limbörg
  9. Volkstèlling 1899 - Limbörg
  10. Volkstèlling 1909 - Plaotseleke indeiling
  11. Volkstèlling 1920 - Plaotseleke indeiling
  12. Volkstèlling 1930 - Plaotseleke indeiling
  13. Volkstèlling 1947 - Plaotseleke indeiling
  14. Woeningtèlling 1956 - Veurnaomste gegeves per gemeinte
  15. Volkstèlling 1960 - Bevolking vaan gemeintes en oonderdeile vaan gemeintes
  16. Volkstèlling 1971 - Plaotseleke indeiling
  17. Dagblad De Limburger - Brunssum ook akkoord met ambtelijke fusie

Externe link[bewirk | brón bewèrke]

 
Gemeinte Broensem
Vaan van Broensem
Dörper: Broensem · Langeberg · Rómpe · Treëbik
Buurtsjappe en gehuchte: Bexdel · De Egge · Emma · Gebrook · Op d'n Haan · Haansberg · Hemelder · Heufke · Huizerveld · Op g'n Hoes · Hofpoel · Kirkeveld · De Kleikoele · De Kling · Klingbemde · Klingelsberg · Krutsberg · Lemmender · Merkelbeekdal · Oelove · Achter de Pöt · Roeëzegaard · Rómpener Bemde · Sjuttersjveld · De Sjtreek · De Sjtruuk · Op de Vaard · Op de Vos
 
Provincie Limburg
Vaan van Nederlands Limburg

Baek · Baerge · Bezel · Broensem · Ech-Zöstere · Èèsjde-Mergraote · Gennep · Gulpe-Wittem · Haors aan de Maas · Heële · Kirchroa · Lankgraaf · Leudaal · Maasgoew · Meersje · Mestreech · Mook en Middelar · Ni-jwieërt · Nut · Óngerbenk · Pieël en Maas · Remuunj · Roerdale · Sjènne · Stein · Valkeberg aan de Geul · Venlo · Venroj · Voelender · Vols · Wieërt · Zittert-Gelaen · Zumpelveld

Opgeheve gemeintes

Aafkomstig van Wikipedia, de Vriej Encyclopedie. "https://li.wikipedia.org/w/index.php?title=Broensem&oldid=366586"