Zittert

Van Wikipedia
Gank nao: navigatie, zeuke

Dit artikel is gesjreve in 't Zittesj. 't Weurt gewaardeerd óm in dit artikel 't Zittesj aan te hauwe of aan te gaeve welk anger dialek gebroek is.


Mert van Zittert
Odaflat (achterziej) 2011
Begienehofsjtraot

Zittert of Zitterd (Nederlands: Sittard) is 'n sjtad in de gemeinte Zittert-Gelaen in Hollesj Limburg, 'n gemeinte die in 2001 gevörmp is bie 'n samevouging van de gemeintes Zittert en Gelaen. 't Aantal inweunesj waar 38.865 op 1 jannewari 2004. Euver de sjriefwies van de Limburgse naam besjteit verdeildheid; op de plaatsnaamsjildjes aan de sjtadsgrenze sjteit Zitterd, de plaatsnamelies van dialekvereiniging Veldeke geuf Zittert. 'ne Bienaam van emes oet Zittert is laammaeker.

Kerne[bewirk | brontekst bewerken]

Historie[bewirk | brontekst bewerken]

Kaart va vestingsjtad Zittert oet 1538

De sjtad Zittert mot irges in d'n Karolingische tied (700-1100) gesjticht zeen. De eesjte vermelling van Zittert dateert oet 1157. De plaatsj wurt hie vermeld es Siter (van 't Authoochduutsje sîte), wat waarsjienlèk e vröchbaar sjtök gróndj tösje de Gelaenbeek (keutelebaek) en de Roaj Beek waar. 't Gebiet waar doe ewels al väöl langer bewoond; róntj 5300 v. Chr höbbe zich hie de bandkeramiekers gevestigd[1].

Tösje 1400 en 1794 haet Zittert bie 't hertogdom Gulik geheurd. In 1243 kreeg Zittert sjtadsrechte. 't Jaor 1677 nuimp me ouch waal 't Zittesje rampjaor, ómdat de sjtadt doe in drie keer (22 augustus, 2 september, 12 september) groatedeils verwous woort door de Franse. Pès dat jaor waar de sjtad 'n vestingsjtad gewaes.

In 1839, bie de verdeiling van Limburg in 'n Belzje en 'n Nederlandse previns, kwaam Zittert definitief bie Nederland.

Óngerwies en cultuur[bewirk | brontekst bewerken]

Zittert is ouch ummer 'n centrum van óngerwies en sjpiritualiteit gewaes. Väöl religieuze insjtëlinge höbbe zich hie gevestigd. 't Geuf 'ne kapittel en versjiedene kloasters. 't Middelbaar óngerwies wurt noch ummer sómtieds gegaeve door Jezuïeten en Franciscanen, 't hoocher óngerwies door Dominicanen en Ursulinen. De groetste middelbaar sjool is de Trevianum Scholengroep, wat ouch dèks 't Trevianum genuimp wurt en oet 'n fusie tössje 't Serviam Sittard en 't College Sittard ontsjtaon is.

De Hogeschool Zuyd haet 'n HEAO-aafdeiling in Zittert. 't Geuf ouch 'n grote vestiging van Fontys Hogescholen.

Dialek[bewirk | brontekst bewerken]

't Dialek van Zittert is 't Zittesj.

Sjtadsbeeld[bewirk | brontekst bewerken]

De bekèndste bezeenswaerdigheje in Zittert zeen de Sint-Petruskirk in maasgotiek oet d'n èlfden iew, mit ziene 80 maeter hoge tore en 50 klokke. Binne sjteit 'ne rococopraeksjtool oet 1774, dae gemaak is in Mesjtreech. De Sint-Michielskèrk is in baroksjtiel opgetrokke. In 't awd sentrum, mit es sentrum de Mert, zeen nog inkel ouw penj, sommige in vakwerk, te vènje, mer 't greutste deil is saer de jaore 50 van de twintigste iew gans gerenoveerd. De O.L. Vrouw van 't Heilig Hart is 'n neogotische kèrk, die óntworpe woort door Johannes Kayser. Dees kirk woort es eesjte Nederlandse kirk tot Basilica Minor verheve.

Aan de randj van de sjtad ligk 't bedrieveterrein Fortuna, mit 't vootbalsjtadion van Fortuna Sittard.

Bekènde luuj in Zittert gebaore[bewirk | brontekst bewerken]

Vereiniging[bewirk | brontekst bewerken]

Externe link[bewirk | brontekst bewerken]

Commons
Op de pazjena Zittert van Wikimedia Commons zeen media gerelateerd aan dit óngerwerp te vènje
 
Gemeinte Zittert-Gelaen
Sjtae en dörper: Bor | Beech | Buchte | Einikhoeze | Gelaen | Göttekaove | Houtem | Lömmerig | Munstergelaen | Opbeech | Papenhaove | Zittert
Buurtsjappe en gehuchte: Abshaove | Awt-Gelaen | Baandert | Broukzittert | Danike | Dassekoel | Europapark | Euverhaove | Gelaen-Zuid | De Graathei | Haagzittert-park | Harrekaove | De Haze | Hazelderveldj | Hóndjsbrook | Kempehaof | De Kloes | Kolleberg | Kraonkel | Klein-Holtem | Laarhaof | De Landjgraaf | Leiebrouk | De Lèndjheuvel | 't Lömmerigerveld | Lötterao | Mesjtreechterbaan | Ophaove | Rosengarten | Sanderbout | Sjpaans Neerbaek | Sjpaorkóllenie | Sjtadbrouk | Sjipperskèrk | Vrangedaal | De Wèndjraak
Kóllenieë: Achbunjer | Tieënbunjer
  1. W.A. van Es et al (1988), Archeologie in Nederland, blz. 134, Meulenhoff Informatief, Amsterdam, ISBN 9029099178


Aafkomstig van Wikipedia, de Vriej Encyclopedie. "http://li.wikipedia.org/w/index.php?title=Zittert&oldid=350581"