Rococo

Van Wikipedia
Gank nao: navigatie, zeuke

Dit artikel is gesjreve in 't Valkebergs. 't Weurt gewaardeerd óm in dit artikel 't Valkebergs aan te hauwe of aan te gaeve welk anger dialek gebroek is.


Mariakapelke oet 1739 in Oud-Valkeberg

Rococo ies 'n sjtielperiode in de kuns en architectuur in Europa, veural in Frankriek, Duutsjland, Oasteriek en Italië, die volg op de barok en die doerde van óngevaer 1720 tot 1775. De naam kump van 't Franse rocaille, grot- of sjelpmotief, dat in dees periode dèks toegepas weurt in de architectuur en binnehoesinriechting. 't Decoratieve van de barok weurt in de rococo nog miè doorgeveurd. Umdat 't neet 'n echte reactie ies op de barok weurt de rococo-periode ouch waal de laat-barok geneump. De Italiaanse barocco ies de benaming veur dees lètste, sjpeelse fase, intiem en elegant, es reaktie op 't zjwoar, gewiechtige en plechtige van de hoagbarok.

De rococo uut ziech ouch in de literatuur, beeldende kuns en klassieke muziek.

De rococo kump oarsjprónkelik oet Frankriek, alhoewaal ze dao goût pittoresque en later style rocaille geneump weurt. Alhoewaal me in de Régence-sjtiel ouch al rococomotieve toepasde, vèlt de sjtiel eigelik same mèt de Lodewiek XV-periode. Dees weurt ouch waal de Pompadoursjtiel geneump nao de de Madame de Pompadour, maîtresse van Lodewiek XV

Detail van plafónfresco (oet 1751) door Johann Adam Schöpf in de Gerlachuskèrk in Houtem

Toegepasde kuns[bewirk | brontekst bewerken]

Detail van 'n Rococokas in Mezeik

Allerièrsj manifesteerde de rococo ziech in de toegepasde kuns. Veural ’t naturalistich, decoratief element vèlt hie-op in bv keertsekandelaere en klokke. Ouch in de porseleine serviezer, de productie van porselein waor rónd 1709 ontdèk, waor dat good te zeen. Dao woorte liechte en seerlike muibele gemaak, mèt ónderdeile die vloeiend inein euverginge. Ouch maakde me gemekkelike sjteul, zoa-es de chaise-longue en de bergère. Allerlei kleinmuibele kaome in de mode. De Chippendale-sjtiel, geneump nao Thomas Chippendale, ies de Ingelsje vörm van ’t rococomuibel.

Rococo-interieur[bewirk | brontekst bewerken]

In ’t interieur woort gesjtreef nao intimiteit door 't make van klein ruumdes mèt moere in pastelkleure of besjilderd mèt chinoiserieë en turquerieë. Dèks houwe kamersj 'n ovaalvörm, zónder kroanlies, zoadat de euvergank van moer nao plafón ouch hie ónziechbaar waor.

Rococo in Limburg[bewirk | brontekst bewerken]

Interieur en altaor, in de Wieskirche bie Steingaden in Duutsjland

De rococo in Limburg manifesteert ziech veural in de toegepasde kuns o.a. Mesjtreechse klokke, deure en kaste en in decoratief elemente van 't exterieur en/of interieur van geboewe. De Mesjtreechse kaste waore van ruèdlig gevernis eikehout verseerd mèt klein en groate rococo-motieve. Ouch oet deze tied sjtamme deur- en poortumliestinge in helsjtein en sjtucverseringe van plafóns en sjouwe in o.a. Mestreech. In de Morettivleugel van Rolduc liek 'n rococobibliotheek mèt sjtucwerk in pastelkleure [1]
In Oud-Valkeberg sjteit 'ne calvariegroep, de Drie Beeldsjes, oet 1739, mèt twiè rococokapelkes.
In de parochièkerk van Houtem, vreuger de sjtifkèrk van chateau St. Gerlach, bevinge ziech fresco's, oet 1751, gesjilderd door de Duutsje sjilder Johann Adam Schöpf (1702-1772). 't Ies de enigste kèrk in Limburg en Nederland in deze Duutsje baroksjtiel. Opvallend in de plafónsjildering ies de rocaille. In de Kartuzerkèrk in Remung sjtucwerk en in de abdiekèrk van Thorn 'n marmersjtuc altaor van F.X. Baader oet 1769. In de Petruskèrk in Zittert sjteit 'ne houte praeksjtool in rococosjtiel. Hae ies in 1774 gemaak in Mesjtreech.

Frankriek[bewirk | brontekst bewerken]

Naodat in 1738 de kamer van de keuning, Lodewiek XV, in Versailles in rococosjtiel waor ingeriech kreeg de sjtiel officieel erkènning.
Beeldhouwersj:

Duutsjland en Oasteriek[bewirk | brontekst bewerken]

Kloaster Melk, Wachau, Oasteriek

Väöl Duutsje rococogeboewe höbbe ’n klassicistisch exterieur en ’n rococo interieur.
'n Paar veurbeelde:

wiejer:

  • 't Biesjoppelik paleis in Trier

Zuud-Duutsje Barok of Beierse barok[bewirk | brontekst bewerken]

In Zuud-Duutsjland, Beiere en Oasteriek woorte väöl kèrke en paleize in rococosjtiel geboewd, de zoa geneumde Zuud-Duutsje barok of Beierse barok. Kènmerkend ies de woekerende decoratie en de versjmèlting mèt de architectuur. De kleure zint veural wiet, goud en pastel. ’t Duutsj muibel ies meistal zjwoarder van vörm dan ’t Frans.
'n Paar veurbeelde van Beierse barok:

Italië[bewirk | brontekst bewerken]

In Turijn, Venetië, Sicilië en Roame ex- en interieurs van kèrke. In Roame bv. de Trevi-fontein (1732-1775).
Bekènde beeldhouwersj:

Rococo in de beelhouwkuns en sjilderkuns[bewirk | brontekst bewerken]

Beeldhouwwerk van Jean Baptiste Lemoyne II

De beeldhouwkunst ies bewaeglik en dèks miè ’n decoratief ónderdeil van ’n geboew of interieur.

't genre "Fête galante", sjilderie van Jean Antoine Watteau

Bie 't sjildere woorte liechte en pastelkleure toegepas neve seerlike liene, soms maniëristisch. Thema’s zint in ’n ideaal landsjap neergezat herdersjtafereel of ’t genre fête galante, woabie jóng luuj aafgebeeld woorte in officieel kostuum of sjiek gekleid bezig zinde ziech te vermake mèt 'n diner, picknick, muziek en dans.
Sjilders zint: Jean Antoine Watteau, Fragonard, Jean Baptiste Pater, Nicolas Lancret en François Boucher

Rococo in de literatuur[bewirk | brontekst bewerken]

De literatuur kènmerk ziech door sjpeelse, galante en korte lyrische gediechte. Euvergeveuligheid sjpeelt ouch 'n groate rol. Veurbeelde:

Klassieke muziek[bewirk | brontekst bewerken]

Me sjpriek ouch waal van de galante sjtiel, gekènmerk door helderheid en elegantie. De Franse luut- en klavecimbelmuziek waor 'n reactie op de gecompliceerde vörme van de barokmuziek, mèt häör helderheid en elegantie. Veural kamer- en klaviermuziek, gesjreve door Couperin, Rameau, Domenico Scarlatti, Telemann, Quantz en Wilhelm Friemann Bach (1710-1784) en Carl Philipp Emanuel Bach (1714-1788).

  1. Bibliotheek in Rolduc
Commons
In de categorie Rococo art van Wikimedia Commons zeen media gerelateerd aan dit óngerwerp te vènje

Aafkomstig van Wikipedia, de Vriej Encyclopedie. "http://li.wikipedia.org/w/index.php?title=Rococo&oldid=341056"