Kirchroa
Dit artikel is gesjreve in 't Kirchröadsj. 't Weurt gewaardeerd óm in dit artikel 't Kirchröadsj aan te hauwe of aan te gaeve welk anger dialek gebroek is.
| Gemeinte Kirchroa (Kerkrade) | |||||
|
|
|||||
| Provincie | Limburg | ||||
| Hoofplaats | Kirchroa | ||||
| Börgemeister (lies) | Jos Som (PvdA) | ||||
| Opperflaakde – daovan water |
22,17 km² 0,24 km² |
||||
| Inwoeners – deechde: |
47.303 (1-4-2011) 2157/km² |
||||
Kirchroa, Nederlands: Kerkrade, is ing jemeende en ing sjtad in 't zuudóste va Hollendsj Limburg. De lü kalle Ripuarisch-Fränkisch, wie och i Bóches en i Vols. Jet jans angesj wie de mieëtste Limburjer lü kalle. De sjtad houw óp 1 jannewaar 2006 49.344 i-woeënere. Burjemeester is Jos Som van 't CDA. Kirchroa is tsezame mit Heële, Lankgraaf en 't Dütsje Roa (Herzogenrath), a jen angere zie van de jrens, ing agglomeratie. Ejentlieg vörmt 't ing sjtad mit Roa. Mit Roa is de jemeende de "Europasjtad" Eurode. Doa-oave ligkt 't óch nit wied va Óche (Aachen).
Inhawd |
Sjtadsjesjiechte [bewirk]
De sjtad hat jing jesjiechte als jroeëse handelssjtad, woadurch me i Kirchroa ummezuns zal zukke noa vöal ouw jebouwe. Ze is vuur 't wichtigste deel noa d'r krig entsjtange - de nui sjtadsvieëdele vulle de löcher óp tusje de ouw dörper, die me döks noch jód tseruk ziet. Wieër is Kirchroa bekand um zieng wieë anlaag, parke wie d'r Botaniesje Jaad die de bewoeënere lof mósse jeëve. Tsezame mit Heële en Lankgraaf weëd Kirchroa waal "Parksjtad Limburg" jenómpd. I 2005 is i Kirchroa d'r ieësjte richtieëje Limburgse zoo óp jange: d'r Jaiajaad.
Wie väöl plaatsje i Limburg woar Kirchroa al in de Romeinse tsiet bewoeënd. Archeologiesj óngerzuk hat zoeëjaar bewoeëning oes de prehistorie beweëze. De ieëtsjte moal dat't dörp weët jenómpd is in 960, in dat joar woeëd in 't dörp Rode ing kirch jebóuwd. De abdij Rolduc braat de plaatsj in de Middelieëwe tse bluij, en in 1630 woeëd 't tot herliechheed verhoave. Noa d'r Achtsiegjöarige Krig bloof de plaatsj in Sjpaanse heng, sjpieëder in Österaichse. Sait 1815 is de plaatsj vuur 't jroeëtste deel Hollendsj, bis ee jrensprobleem mit Pruse d'r vuur zörjet dat 't in tswai sjtukker verdeeld woeëd - 't anger deel is Hertseroa/Roa, de Nieuwstraat/Neustraße/Nuisjtraos en d'r Worm zund de jrens.
Al in d'r tswelfde ieëw woeëte i Kirchroa koale jewonne. Noa de Franse tsiet zunt de koele in kotte tsiet jroeëser woeëde; durch de immijratsioeën waset Kirchroa mit, van e jroeës dörp bis ing richtieje sjtad. Noa 1900 noom Heële evvel de laitoeng.
- D'r Joep, ozze koempel is e beeldje op d'r maat.
Eveneminte [bewirk]
- Orlandofestival, e joarlichs festival vuur kamermoezziek.
- Wereld Muziek Concours, veerjoarlichs internationaal moezziekfestival.
Jehuchte en buurtsjappe [bewirk]
Jehuchte en buurtsjappe va Kirchroa:
- Berenboesj (Berenbos)
- Blieërhei (Bleijerheide)
- Eresjteng (Erenstein)
- Egelze (Eygelshoven)
- Haander (Haanrade)
- Ham
- De Heilust (Heilust)
- De Hoots (Holz)
- De Jraat (Gracht)
- Kaalhei (Kaalheide)
- Kloeësterbusj (Kloosterbos)
- Krichelenberg (Krekelenberg)
- Kirchroa (Kerkrade)
- De Klink (Klink)
- De Loeët (Locht)
- 't Mucherveld (Mucherveld)
- Nulled (Nulland)
- Panneshei
- Rolduckerveld
- Sjevemet (Chèvremont)
- Sjpekhei (Spekholzerheide) en Ónger Sjpekhei
- Terwinsele
- Valkenhoeze (Valkenhuizen)
- Vauputs
- De Vink
Bekinde Kirchröadsjer [bewirk]
- Willy Brokamp, foesballer MVV, Ajax en Oranje
- Wiel Coerver, bekankde foesbaltrainer
- Piet Giesen, foesballer va Roda Sport, PSV, ADO, Fortuna, AS Oostende en 't Nederlands elftal
- Frans Haselier, buutereedner
- Gerard Hoenen, foesballer van Roda Sport, PSV, MVV
- Andrew van Horssen, óesvinger en politieker
- Sjaak Janssen, buutereedner
- Ger Kockelkorn, politieker
- Ralf Krewinkel, politieker
- Wiel Kusters, diechter en sjriever
- Tij Kools, sjriever en publicist
- Niek Ploum, zenger, sjriever
- Hein Simons, zenger
- Yvonne Timmerman-Buck, vuurzitter Ieësjte Kamer
- Jack Vinders, theaterman en zenger
- Paul Weelen, sjriever en dichter
- Frans Wiertz, bissjof
- Thijs Wöltgens, politieker
Dörpsverenijinge [bewirk]
- D'r Wawwel, dialekverenijing
- Harmenie Sint Pancratius Nullet
Extern linke [bewirk]
|
|
|
|---|---|
| Dörper: Egelze | Kirchroa | Rolduc | Sjevemet | Sjpekhei | Terwinsele | |
| Buurtsjappe en gehuchte: Blerhei | Erenstein | Haander | Ham | De Heilust | De Hoots | De Jraat | Kaalhei | Kloeësterbusj | Krichelberg | 't Lauradörp | De Loch | Nulled | Ónder Sjpekhei | Rolducerveld | Vink | Valkenhoëze | Vauputs | |
| Provincie Limburg | |
|---|---|
|
Baek | Baerge | Bezel | Broensem | Ech-Zöstere | Èèsjde-Mergraote | Gennep | Gulpe-Wittem | Haors aan de Maas | Heële | Kirchroa | Lankgraaf | Leudaal | Maasgoew | Meersje | Mestreech | Mook en Middelar | Ni-jwieërt | Nut | Óngerbenk | Pieël en Maas | Remuunj | Roerdale | Sjènne | Stein | Valkeberg aan de Geul | Venlo | Venroj | Voelender | Vols | Wieërt | Zittert-Gelaen | Zumpelveld |
|