2025

2022 - 2023 - 2024 - 2025 - 2026 - 2027 - 2028

2025 (MMXXV) is e gewoen jaor wat begós op 'ne goonsdag op de Gregoriaonse kalender.

Gebäörtenisse

20 jannewarie - Donald Trump weurt beëideg es president vaan de Vereinegde Staote.
29 oktober - Lendeleke verkezinge in Nederland.

Veurspäöld en gepland

3 oktober - Groethertog Henri vaan Luxembörg deit troensaofstand; ziene zoon Wöllem V volg 'm op.

zoonder datum

Noorwege geit de verkoup vaan benzine- en dieselmotore verbeeje.
ITER hèlt zien ierste kernfusie-experimint.

Prieze

Nobelprieze:
- Geneeskunde: Mary E. Brunkow, Fred Ramsdell en Shimon Sakaguchi "veur hun óntdèkkinge ómtrèntj perifeer immuuntollerantie".
- Natuurkunde: John Clarke, Michel H. Devoret en John M. Martinis "veur de óntdèkking van groetsjaolige kwantumtunneling in 'n èllentrik circuit".
- Sjemie: Susumu Kitagawa, Richard Robson en Omar M. Yaghi "veur de óntwikkeling van metallo-organische raomwerke."
- Literatuur: László Krasznahorkai "veur zien ónweersjtaonbaar en visionair werk wat, temidde van apocalyptischen terreur, de mach van de kóns bevestig."
- Vrei: Maria Corina Machado
- Economie: Joel Mokyr "veur 't aanwieze van de veurwaerdes veur lankdoerige greuj door technische veuroetgank" en aan Philippe Aghion en Peter Howitt "veur de theorie van lankdorige greuj door creatieve vernetiging."

Gestorve

15 jannewarie - David Lynch, Amerikaonse rezjisseur en sjèlder (78)
17 jannewarie - Manuela Kemp, Nederlandse zengeres en presentatries (61, gevolge motor-oongelök)
1 fibberwarie - Horst Köhler, Duitse politicus (81)
10 fibberwarie - Ron Brandsteder, Nederlandse zenger en prizzentator (74)
17 fibberwarie - Frits Bolkestein, Nederlandse politicus (91)
1 miert - Angie Stone, Amerikaonse soulzengeres (63)
8 miert - Philippe Bär, Nederlandse bisjop (Rotterdam) (96)
16 miert - Rob de Nijs, Nederlandse zenger (krenkde vaan Parkinson) (82)
27 miert - Loretta Schrijver, Nederlandse nuitslezerès (68)
31 miert - Willy Naessens, Belzjen oondernummer (86)
5 aprèl - Harmen Siezen, Nederlandse nuitslezer (84)
10 aprèl - Leo Beenhakker, Nederlandse voetbaltraineur (82)
13 aprèl - Mario Vargas Llosa, Peruaonse sjriever, Nobelpries veur de Literatuur 2010 (89)
14 aprèl - Danny Verbiest, Belzje póppespeuler-stumacteur (79)
15 aprèl - Cees Smit, Nederlandse voetballer (85)
21 aprèl - Paus Franciscus (88)
30 aprèl - Jules Wijdenbosch, Surinaomse politicus (83)
2 mei - Pierre Audi, Frans-Libanese rezjisseur (67)
3 mei - Paul Van Hoeydonck, Belzje kunsteneer (99)
6 mei - Wouter Buikhuisen, Nederlandse criminoloog (91)
16 mei - Jan Terlouw, Nederlandse politicus en sjriever (93)
19 mei - Hans Wiegel, Nederlandse politicus (83)
21 mei - Nol de Ruiter, Nederlandse voetballer (85)
24 mei - Cor Boonstra, Nederlandse manager (87)
9 juni - Frederick Forsyth, Britse sjriever (86)
11 juni - Brian Wilson, Amerikaonse rockmuzikant (82, krenkde vaan Alzheimer)
1 juli - Rinus Israël, Nederlandse voetballer en traineur (83)
3 juli - Diogo Jota, Portugese voetballer (28, oto-oongelök)
17 juli - Felix Baumgartner, Oosterieksen extreme sporter (56, oongelök)
17 juli - Udo Voigt, Duitse politicus (73)
22 juli - Ozzy Osbourne, Britse metalmuzikant (76)
24 juli - Hulk Hogan, Amerikaonse showworsteleer (71)
24 juli - Chiel Montagne, Nederlandsen deejay (80)
28 juli - Laura Dahlmeier, Duitse biatleet (31)
31 juli - Derk Sauer, Nederlandse journalis (72)
13 augustus - Kars Veling, Nederlandse politicus (77)
24 augustus - Theo Vonk, Nederlandse voetballer (77)
6 september - Giorgio Armani, Italiaonse modeoontwerper (91)
6 of 7 september - Ben Salemans, Nederlands-Limbörgsen taolkundege (69)
10 september - Charlie Kirk, Amerikaonsen extreemrechsen activis (31, vermaord)
13 september - Gerard Cox, Nederlandse zenger en acteur (85, slókdermkaanker)
16 september - Robert Redford, Amerikaonsen acteur (89)
27 september - Russell Nelson, Amerikaonse relizjeuse leisman (101)
1 oktober - Jane Goodall, Britse ethologe (91)
3 oktober - Patricia Routledge, Britse actries (96)
7 oktober - Joost Nuissl, Nederlandse zenger (79)
11 oktober - Diane Keaton, Amerikaonse actries (79)
11 oktober - Ian Watkins, Britse zenger (Lostprophets) en kindermisbruker (48, vermaord)
14 oktober - D'Angelo, Amerikaonse r&b-zenger (51)
16 oktober - Ace Freley, Amerikaonse gitaris (Kiss) (74, gevolge vaan 'ne val)

Variabel fies- en gedinkdaog

Chinees Nuijaor: 29 jannewarie
Ramadan: 28 fibberwarie - 29 miert
Vastelaovend: 4 miert
Poerim: 14 miert
Holi: 14 miert
Sókkerfies: 30 miert
Paose (joeds): 13-20 aprèl
Paose (westers): 20 aprèl
Paose (oosters): 20 aprèl
Hiemelvaortsdaag (westers en oosters): 29 mei
Offerfies: 6 juni
Pinkstere (westers en oosters): 8 juni
Prinskesdaag: 16 september
Jom Kippoer: 2 oktober
Chanoeka: 15-22 december

opmerkinge

Mèt 'vastelaovend' weurt hei lètterlek de veuraovend vaan de vastentied gemeind; in de volksmoond dus 'vastelaovesdinsdag'.
Joedse fiesdaog beginne bij zonsoondergaank d'n daag veur wat de kalender hei aongief.