Mofert (stad)

Van Wikipedia
Gank nao: navigatie, zeuke

Anger beteikenis veur Mofert kins se hie vinje: Mofert


Dit artikel is gesjreve in 't Mofers. 't Weurt gewaardeerd óm in dit artikel 't Mofers aan te hauwe of aan te gaeve welk anger dialek gebroek is.


Mofert Montfort
Gemèndje Roerdale
Provincie Limburg
Landj Nederlandj

Mofert (Nederlands: Montfort) is 'n klein stad mit zoeaget 3.133 inwoners in Nederlands Midde-Limburg, ten oeaste vanne Maas en ten zuje van Remunj aan de oevers van 't Vlaot.

Toet 2007 woor 't plaetske ein vanne drie kerne vanne gemèndje Amb Mofert. Noe is 't óngerdeil vanne gemèndje Roerdale. 't Plaetske is veural bekindj door de imposante ruïne van Kestieël Mofert, dae inne midde vanne dertieënde ieëw geboewdj waerdje.

Mofert steit ónger angere bekindj óm de moereflaaj.

Gesjiedenis[bewirk | brontekst bewerken]

Veur de dertieëndje ieëw[bewirk | brontekst bewerken]

De plaats, wo noe Mofert lik woort al inne prehistorie door miense bewoondj. Det is bekindj, ómdet d'r inne velje róndj Mofert regelmaotig vónste van prehistorische gereidsjappe gedaon waere. D'r is neet väöl bekindj euver de bewoning van dit gebied innen tied van 't begin vanne jaortèlling toete dertieënde ieëw. Aangezeen d'r väöl visriek water inne buurt loog en vanwaege de besjermdje ligking, lik 't veur de handj, det ouch in dezen tied de plaats bewoondj waerdje.

't Ontstaon van de stad Mofert[bewirk | brontekst bewerken]

De persiezen tied van 't ontstaon van Mofert is neet väöl bekindj. Waal is zeker det 't ontstaon van de stad samehink mit de boew van Kestieël Mofert. Zeker is, det Mofert veur 1295 'n stad waas, ómdet doe in 'n raekening vanne Graafsjap Gelder Mofert es stad betiteltj wuuert. D'r mót doe spraoke zeen gewaes van 'n stad mit vestingwerke en bepaoldje rechte. In 't jaor 1310 bleek det de rechte aan Mofert verlieëndj wore, zónger vergunning vanne keuning van 't Heilige Roeamse Riek. Keuning Hendrik VII van 't Heilige Roeamse Riek tróch in det jaor alle onrechmatig verlieëndje stadsrechte van Gelderse staej in. Op 4 december 1312 tróch graaf Reinoud I van Gelder de stadrechte van Mofert in en verlieëndje tegeliekertied nuje stadsrechte. De luuj die binne de grachte van Mofert woondje krege hiemit dezelfdje rechte es de inwoners van Remuunj.

De Hieërlikheid Mofert[bewirk | brontekst bewerken]

Örges in de dertieëndje ieëw haw Hendrik van Gelder e deil van de Graafsjap Gelder geërfdj, waarsjienlik van zie vader Gerard III van Gelder. Ouch 't gebied, wo noe Mofert lik huuerdje hiebie. Dit gebied waerdje de Hieërlikheid Mofert. Hendrik waas d'n ieërste hieër van Mofert en wuuertj daoróm ouch waal Hendrik van Mofert geneump. Róndj 't jaor 1260 boewdje Hendrik 't Kestieël Mofert. Dit waerdjen 't bestuurlik centrum vanne hieërlikheid.

Mofert róndj 1565

't Amb Mofert[bewirk | brontekst bewerken]

In 1277 sjónk Hendrik van Gelder zien bezittinge aan ziene naef Reinoud I van Gelder. Daomit huuerdje dit gebied weer bie de Graafsjap Gelder. De hieërlikheid waas vanaaf doe 'n bestuursdistrik vanne graafsjap en ging wiejer ónger de naam Amb Mofert. 't Kestieël Mofert bleef 't bestuurlik centrum. 't Amb Mofert waerde meistal geregeerd door 'nen drosserd, dae ouch op 't kestieël woondje.

Mofert haw es hoofstad van 't Amb Mofert 'n aantal rechte, waat neet eder plaats haw. Zoea haw Mofert beveurbeeldj belastingveurdeil, stadsrechte en vriestèlling van inkwartering van seldaote. 't Naodeil van de relatie mit 't kestieël waas det Mofert döks zwaor belegerdj waerdje, veural tiedes de Kleefse invalle. Daoróm kreeg Mofert stadswalle, drie stadspaorte en grachte. Eine van de grachte waerde gevormp door de vloeatbeek en d'n angere leep dao, wo noe 't Roeazehäöfke lik en dan ten oeaste langs de Bek, wo noe 't aad gemèndjehoes steit, toet in 't latere Paersbrook. 't Roeazehäöfke lik noe ouch nag dudelik leger es de ómgaeving.

Ontwikkeling toet agrarisch dörp[bewirk | brontekst bewerken]

Doordet Mofert zich neet wiejer ontwikkelde toet 'n stad, waerdje Mofert lansaamaan 'n agrarisch dörp. De zandjgróndj wo-op verboewdj waerdje waas neet vröchbaar. De res van 't landj waas brook. Pas róndj 1900 waerdje de nate brookgrunj ontgonne door ónger angere Mienekes van Ophaove. Ouch waerdje door deze landjboewpionier 't kunsmès in Mofert geïntroduceerdj.

Twieëdje Werreldoorlog[bewirk | brontekst bewerken]

Inne Twieëdje Werreldoorlog kreeg Mofert 't weer zwaor. Mit name ane veuraovendj vanne bevriejing is Mofert zwaor getróffe. Waarsjienlik es gevolg van foute informatie waerdje Mofert drie daag lank gebombardeerdj door de geallieerdje. Väöl hoezer zeen mit de gróndj geliek gemaak, en vanne oorspronkelike beboewing is noe, mit name in 't centrum, neet väöl euver. De meiste hoezer zeen den ouch van nao de bevriejing, in 1945. De geallieerdje mèndje det Mofert vol zoot mit Pruse seldaote. De waorheid waas det d'r nag `n hendje vol seldaote vanne Hitlerjugend in Mofert zote en veur de res puuldje Mofert oet van de evacuees. `n Bloodbad waas `t gevolg. Nao de bevriejing waerdje de slachoffers zoea snel meugelik begrave in `n massagraaf. 'n Herdinkingsmonument steit oppe kirkhaof aan de Hoesbóngerdwaeg.

Nao de krieg[bewirk | brontekst bewerken]

Toet 1991 waas Mofert `n zelfstenjige gemèndje. Per 1 januari van det jaor waas de gemèndje Mofert gefuseerd mit Berg ane Roer en Postert. De naam vanne fusiegemèndje waas Postert. Per 1 januari 1994 kreeg de gemèndje `ne nuje naam, namelik Amb Mofert. Ouch dees gemèndje fuseerde weer, en waal op 1 januari 2007 mitte gemèndje Roerdale. Veurluipig hètj dees gemèndje Roerdale. Allewiel wuuert Mofert veural bewoondj door forenze. Mofert haet zien landelikke karakter behaje en haet `n bleujendj vereinigingslaeve.

Toerisme[bewirk | brontekst bewerken]

Mofert is (nag) neet bekindj bie de meiste toeriste. Daoróm is `t waal nag röstig in Mofert. Behalve inkele historische geboewe (Kestieël Mofert, de Pastorie, versjillende boerderieje) haet Mofert ouch `n aafwisselendj landjsjap.

Verblief[bewirk | brontekst bewerken]

Veur te euvernachte haet Mofert `n camping (Camping Reigershorst) en `n boerderiecamping (Camping biej de Vogel).

Kestieël Mofert[bewirk | brontekst bewerken]

`t Kestieël Mofert lik ane oeaskantj van Mofert ane oever vanne Vloeatbaek. Op 24 september 2006 is in de gerestaureerde baksteine tore vanne ruïne `n bezeukerscentrum geäöpendj. `t Kestieël is op aafspraok te bezichtige via VVV Remuunj. Soms is d'r ouch `ne publieksaopestèlling.

Historische kern van Mofert[bewirk | brontekst bewerken]

De historische kern van Mofert besteit ane Bek (Mert) veural oet hoeze van róndj 1950. Dit kump ómdet innen oorlog bekans alles kepot is gegange. Hie en dao zeen d'rs ouch nag get veuroorlogse geboewe te vinje, zoea-es de Pastorie. Aan `t Water staon ouch nag gans get aaj huuskes en boerderiekes.

Horeca[bewirk | brontekst bewerken]

Aan Horeca ontbrik 't neet: Mofert haet 7 kefees, 2 friettente, `n restaurant en `n iessalon, die allemaol `n terras höbbe en der is ouch nog 'ne pizzeria.

Wanjele[bewirk | brontekst bewerken]

Róndj Mofert zeen versjillende wanjelgebiede, zoea es `t Roeazendaal en `t Sweeltje. `t Roeazendaal besteit oet 'n weigebied in `t vloeatbaekdal mit twieë boerderieje. Róndjóm dees weie is bosgebied (D'n Erks), mit `n klein stökske hei (Roeazendaalsehei). Effeng, e gevarieerdj landjsjap. `t Sweeltje is e veurmalig productiebos van róndj 1900. Vreuger waas dit hei. Zoeawaal oppen Erks es op `t Sweeltje zeen d'r relatief groeate huuegdjeversjille door de stuufzandjdune. Ouch door `t veldj kan me sjoean wanjele. Zoea is d'r `t lich glooiende Linderveldj en de Galgeberg en wiejer zeen d'r de vlakke brookgebiede, die róndj 1900 ontgonne zeen. `t Pieterpad löp dwars door Mofert. Enigzins in d'n buurt lik onnag d'n Munninchsbos wo väöl te wanjele vèltj.

Fietse[bewirk | brontekst bewerken]

Ouch veur de fietser is Mofert `ne sjoeane oetvalsbasis. De bekindje knouppuntjeroute löp ouch door Mofert. In Mofert is ouch `n startpuntj van de jaorlikse Niederrheinischer Radwandertag.

Evenemente[bewirk | brontekst bewerken]

In Mofert zeen eder jaor weer evenemente, zoeawie `t meiboumzaege, `t Moferter Oldtimertreffe (MOT) en tal van evenemente in `t vastelaovessezoen, zoeawie `t Zate Hermeniekes Festival en de Moferter Aovendj. Ouch is d'r regelmaotig waal `n tentfieës mit meziek en folklore.

Verkieër[bewirk | brontekst bewerken]

Waeg[bewirk | brontekst bewerken]

Mofert lèk op inkele minuut vare vanne riekswaeg N271 aaf. Ouch d'n A2 (E25) lik op steinwórp aafstandj. In 2007 is men tösse Mofert enne N271 begós mit 't wèrke anen A73-Zuud, dae vanne A2 bie Sint Joeas toet Vènlo löp.

Autobös[bewirk | brontekst bewerken]

Veolia Transport óngerhèltj 'ne geregeldje liendeens door Mofert. Lien 80 löp van Remunj via Mofert nao Ech en trök. Euverdaags veurtj eder half oer 'n bös nao Ech en nao Remunj. Saoves veurtj eder oer 'n bus nao Ech en nao Remunj.

Trein[bewirk | brontekst bewerken]

De kórsbiezeendje treinstaties vanoet Mofert zeen Remunj en Ech. Die zeen mitte bus (Lien 80) vanoet Mofert bereikbaar.

Vleegverkieër[bewirk | brontekst bewerken]

't Kórsbiezeendje vleegveldj is Maastricht Aachen Airport in Baek. Dit vleegveld lik inkele tieëntalle kilomaeters van Mofert aaf.

Gebaore in Mofert[bewirk | brontekst bewerken]

Vereiniginge[bewirk | brontekst bewerken]

Externe link[bewirk | brontekst bewerken]

Commons
In de categorie Montfort, Roerdalen van Wikimedia Commons zeen media gerelateerd aan dit óngerwerp te vènje
 
Gemeinte Roerdale
Dörper: Berg | Ètsberg | Hèrkebósj | Lerop | Melik | Mofert | Paalder | Postert | 't Räötje | Vlorp
Gehuchte en buurtsjappe: Aan 't Brook | Ane Berg | Annedaol | De Berg | De Borg | De Donk | De Hols | De Varsj | De Watersjei | Mienwaeg | Oppe Roskam | Reutebàk | Tösje de Brögke | Varsjerveld | Vlorp-Stasie | 't Zittert
Angers: De Berg | Reewoude
Aafkomstig van Wikipedia, de Vriej Encyclopedie. "http://li.wikipedia.org/w/index.php?title=Mofert_(stad)&oldid=352926"