Lingsfort versjèl tösje versies

Naar navigatie springen Naar zoeken springen
131 bytes eweggehaold ,  3 jaar geleden
K
gein bewirkingssamevatting
K
K
{{Dialek2|Venloos|Árses}}
[[Plaetje:Map - NL - Arcen en Velden - Wijk 00 Arcen-Lomm - Buurt 02 Lingsfort.svg|thumb|Lingsfort beej 't dörp Árse in 't stadsdeil Árse en Velde van de gemeinte Venlo]]
'''Lingsfort''' is 'n naoberschap detin huuertde beej 't dörpgemeinte [[ÁrseVenlo]], inten oeëste van 't stadsdeildörp [[Árse en Velde]] in de Limburgse gemeinte [[Venlo|Aarse]]. Lingsfort haet 170 inwoëners, besleit 'n óppervlekdeoppervlekde van 131 ha en leejtleet oëstelikoeëstelik van 't dörp Árse, zelver en 't leejt ouk aandoeënbeej de päöl mit 't[[Pruses Pruus(land)|Pruses]].
:''Veur de gelieknaomige fort, zuut: [[Lingsfort (fort)]].''
----
'''Lingsfort''' is 'n naoberschap det huuert beej 't dörp [[Árse]] in 't stadsdeil [[Árse en Velde]] in de Limburgse gemeinte [[Venlo]]. Lingsfort haet 170 inwoëners, besleit 'n óppervlekde van 131 ha en leejt oëstelik van 't dörp Árse zelver en 't leejt ouk aan de päöl mit 't Pruus.
 
==Naam==
't Gehuch is vanaaf de middelieëwe bekind, ònderónder andere as Lynxvoert (ca. 1400), Lengstvort (1402), Linsfoirt (1413), Linxvoirt (1441) of Lynsvoirde (1464).<ref>M.J.H.A. Schrijnemakers, ''Codex Nederlands-Limburgse toponiemen: 1160 nederzettingsnamen, 1425 bronnen'' (Geleen, 2014, ISBN 9789491118104), p. 821.</ref> In 1627 kwame de benaminge Linxvoirt, Lenssvoort en Linckxfort veur.<ref>Henri Smeets, 'Fossa Eugeniana', in: Wolfgang Dassel & Robert Plötz, red., ''Fossa Eugeniana: Weltgeschichte in der Region'' (Kevelaer, 1997), p. 28-29.</ref> 't Betref heej 'n doorwaadbare of euverstaekplaats ('voorde' of 'fort') van de middelieëwse 'Scheidsgraaf' tösse Aarse en [[Straole]], op de waeg van Gelder naornao de Maas. De 'voorde' goof ouk 'nen doorgang door 't nate brook van daendie umgaeving. De naam Lingsfort is daomei verwant aan die van plaatse as Oxford, Frankfurt, Amersfoort, Coevorden, en Lichtenvoorde, enz. Beej 't hoeëggelaege Lingsfort bevòndbevónd zich vanaaf de vieftieënde ieëw 'n wachpos. Lings of Lynx kump meugelijkmeugelik van 't wilde bieës [[lynx]]. D'r kin daordao op d'n berg 'ne lynx hebbe ròndgelouperóndgeloupe, of de wachters hele van daoroêtdaoroet d'nde umgaeving as lynxe in de gate. Lint of Lins kin aevel ouk smaal beteikene.<ref>M.J.H.A. Schrijnemakers, ''Codex Nederlands-Limburgse toponiemen: 1160 nederzettingsnamen, 1425 bronnen'' (Geleen, 2014, ISBN 9789491118104), p. 821-822.</ref> 't Fort mit sluizecomplexsluzecomplex, det heej in de zevetieëndezaevetieënde ieëw iswoort aangelag ''aan 't Lingsfort'' of ''op 't Lingsfort'', woort in elk geval geneump naornao 't al bestaonde gehuch mit zien 'voorde'. 't UmgekieërdeUmgekierde, det 't gehuch ziene naam zoel òntlieëneóntlieëne aan dit fort en dees sluizesluze, is 'n later misverstand.
 
==Geschiedenis==
't Gehuch Lingsfort is historisch van belang, umdet 't doorsneje wurdwoort door de [[Fossa Eugeniana]], 'n kanaal det de [[Rien]] in DuitslandPruses via de [[Maas]] mit de [[Schelde]] meus verbinde. In 1626, tiedes d'n Tachtigjaorigen Oorlog, goof de regering van de Spaanse Nederlande in Brussel opdrach veur dit projek. 't Meus de Rienhandel van de opstandige Republiek aafsnieë en aafleie naor de ZuidelikkeZujelike Nederlande.<ref>Roel Zijlmans, ''Troebele betrekkingen: Grens-, scheepvaart- en waterstaatskwesties in de Nederlanden tot 1800'' (Hilversum, 2017, ISBN 978-90-8704-637-8), hoofdstuk 5.</ref> 'Op de Lingsfort', aan de rand van 't Maasterras, meus 'n sluizetrapsluzetrap gebouwd waere um 't verschil in terreinhuuëgteterreinhuuegte te euverbrögge. Ter plaatse woort ter bescherming aan beids kante van 't kanaal 'n fort (döbbelschans of 'fort royal') aangelag. In totaal zoel 't kanaal door veerentwintig schanse aafgedek waere. 't Fort Lingsfort wurd plaatselik ouk Fort Hazepoeët geneump, naornao 'nen ingenieur en aannaemer dae beej 't werk betrokke waas.'t Kanaal is door geldgebrek en technische probleme, en onvoldoendeónvoldoende bescherming taege euvervalle vanoêtvanoet 't Noordenoorde, noeitsnoeëts aafgebouwd. De aarde walle, veer bastions en druuege grachte van Fort Lingsfort zien nog duudelikdudelik zichbaar in 't terrein (in 't bosbós aan de noordkant van de Lingsforterwaeg, vlak veur de grens).
 
BeejzónderVreuger is det door de ligging aa de päöl mitgoof 't Pruus,vuuel 'therberge in Lingsfort vuul herberg gaof die logies en drank aanbóde. Ouk weurwaas Lingsfort 'n geleefde plaats veur smokkelaarssmoekelaars, doordet de persiese ligging van de grens ondudelikmit Pruses lang ónbepaald weurwaas. VuulvóldigDök góngesjtoke luuj mit boterbótter ónder höneur jas ófof ein paerd tevuuel de grens euver, waoveur normaal tolgeld betaoldbesolmp mósmeuse weurewaere.
 
 
6.441

bewirkinge

Aafkomstig van Wikipedia, de Vriej Encyclopedie. "https://li.wikipedia.org/wiki/Speciaal:MobielVerschillen/426859"

Navigatiemenu