Sintruin
Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Sintruins. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.
| Stad Sintruin | |
|---|---|
![]() | |
| Geografie | |
| Gewes | Vlaondere |
| Provincie | Limburg |
| Arrendissemint | Hasselt |
| Geografische coördinate | 50°48' N.B. 5°11' O.L. |
| Oppervlak | 106,90 km² |
| Deilgemeinte | Sint-Truiden Aalst Brustem Engelmansove Gelenge Groot-Gelleme Hallemaol Kerrekom Oodinge Zeppere Trast Gossem Runkele Wildere Vullem |
| Bevolking (Bron : NIS) | |
| weivoul vollek(01/01/2014) | 39.840 |
| Mans Vroulie |
19.589 (49,17%) 20.251 (50,83%) |
| Vollek per virkante killemeiter | 372,68/km² |
Sintruin (och: Sintrùin; Nederlands: Sint-Truiden; Frans: Saint-Trond) is 'n stàt en gemeinte in 't zùidweste van Bels Limburg, in 't arrendissemènt Àsselt. De stàt lie in Haspegouw en wel op de grens van Druug en Vochtig Àspengou.
Stadsfuncties
[bewirk | brón bewèrke]De stàt Sintrùin ei en ieël belàngrèèke istourische binnestàt en lie né wèèt ewèg van de toalgrens be de woale.
Sintrùin is het sèntrem vur Zùit-Àspegou en blif nog altijd vuirnoam ver de fruitkwikkers en fruitmarsjangs. Dobèè is Sintrùin ieël vuirnoam as sèntrum ver verzùrreging (do is een groeëte klenik en e groeët psichiatrisch sèntrum) en schoule ver d'ieël streik.
Dobèè is Sintrùin as gróetste stàt van Limburg (10.687 ha) van groeët belang vernoamelek ver de boere.
Sintrùin hei datieën kérrekdùrrepe (op sintepieter kirk-) en ei voul schoeën zichte uiver de plantaasjes, de vèlde en de bòsse. Dodour ei Sintrùin ieël voul te biën oan de toeriste.
Alle zeive joor is in Sintrùin een prosèsse ver den èllige-n Trudo, de léste was in 2019.Naa gón doo gin pròsesse nemee aat, ma èlleke zeive joor is et e Trudojoor be allerlei evenemènte moe da voul organisoases van de stàt oan miedoen.
Op Saffrooinberg is en militèère schoul van de Onder Offisiere. In In Brustem is och e militèèr vliegvèlt, "de plèèn" gelèk se zègge, ma da wit al verschillende joore nemee gebruikt dour et leeger ma wol dour klein vliegers en droons.
Stadsgeziech
[bewirk | brón bewèrke]Ronzemedum de Groewte Merrek ston 't stadhaas in Maosbarok, op reste van de Middeliewse Halle, de Oos Levrouwekèrk (eind-gotisch) en de reste van de Sint-Trudoabdij, bé unne roemaonsen toure. Wijder kint de stad nog e groewet dieel roemaonse en gotische kèrke, barokke patriciërshuis, de Brustempoort en e veurmaolig Begeinhof, wat naa as muzeum in gebruik is.
Oangezien da Sintruin een abdijstad is zen do hiel voul monemente dè de moeite weit zen:
- 't Stadaas op de Groewte Merrek (in Maasbarok)
- Oos Levrouwkerk (in eind-gotiek)
- D'n abdijtoure, dee pas is gerenoveird (Roemaans).
- D'n abtsvluigel be de keizerszoal en de bibliotheik
- Capucijnenkapel, moe na het OCMW inzit
- 't begijnhof.
- De brustempoot (ma do moug tsje nemee in omda da op invalle stie).
Historie
[bewirk | brón bewèrke]
Sintruin is ontstoon in 662 as da d'n heilege Trudo do e kapittel stichte. Da kapittel woot in 793 verheve tot 'n benedictienerabdij, en vanaf deen teid groijde het durp rond da heiligdóm rap. Al in de èlfde iew kreig de plak stadsrechte. De grond van de stad war eigedóm vaan 't kloester en de bischop; tot 1227 de bischop van Metz, no deen teid de prinsbischop van Luik, dee Sintruin tot ien van de Gooj Stei maakte. Karel de Koje hei de stad voul schoi gedon bé zen verooveringsorlouge, gelek loater och Lowie van Nassau in den Tachetigjoorigen Orlog. In 1566 kwam in Sintruin 't Verbond van Eidele bediejen. De abdij woot in 1797, drei joor no 't begin van de Franse bezètting, opgeheive en e joor doonoo vur een diejel afgebrouke. In 1970 woot de gemeinte door herverdeilinge groêder bé onderaandere Hallemaol.
Gebaore
[bewirk | brón bewèrke]- Rob Brouwers, kunssjilder, 1941
Bekènde inwoners
[bewirk | brón bewèrke]- Frank de Winne, astronaut, 25 april 1961
- Simon Mignolet, voetbalspeiler, 6 maart 1988
Extern linke
[bewirk | brón bewèrke]| Deilgemeintes, dörper en gehuchte: Sintruin · Aolst · Brustem · Engelmansove · Gelenge · Groot-Gelleme · Hallemaol · Kerrekom · Oodinge · Zeppere · Trast · Gossem · Runkele · Wildere · Vullem | ||
| Belsj Limburg | |
|---|---|
|
Alleke | As | Audsberge | Berringe | Bilze-Hoeiselt | Bóggetj | Bree | Dilse-Stokkem | Diepenbik | Genk | Gingelom | Haëmet-Achel | Hasselt | Hechtel-Eksel | Herk | Herstap | Heuze-Zolder | Hiër | Hôle | Hôtele-Helichtre | Kinder | Laoneke | Leopolsbörch | Leume | Loei-Ham | Lommel | Mechele | Mezeik | Noërekirke | Pelt | Peer | Riems | Sintruin | Tóngere-Loeën | Voere | Wille | Zietendaol | Zonneve |
