Èlfde iew

tiende iew - èlfde iew - twelfde iew

De èlfde iew waor 'n iew in de christeleke jaortèlling. In Europa is dit 't begin vaan de hoeg middeliewe. Oos- en Wes-Europa rake gesjeie door e kèrkelek sjisma wat 'n politieke aard heet. In d'n islamitische wereld dringe Turkse voorstedomme door, te koste vaan 't Byzantijns Riek en Arabische rieke. Naotot christeleke pelgrims neet mie nao Jeruzalem mage, weurt opgerope tot d'n Ierste Kruustoch, dee deepgaonde gevolge zal höbbe. In China is dit 'nen tied vaan verval en börgeroorlog.

Groete gebäörtenisse

1007: Ah Mekat Tutul Xiu riech de Boond vaan Mayapan op, 'n confidderatie vaan Maya-stadsstaote in Yucatán.
1011: Mèt Abu Ali ibn Muhammad krijg de Ghoridedynastie zienen iersten islamitische keuning.
1016: Mèt de kroening vaan Knoet de Groete heerse de Dene veur 't iers euver gans Ingeland.
1018: Slaag bij Vlaardingen: De graof vaan Holland versleit e keizerlek leger wat 'm hej mote dwinge geinen tol mie te lufte.
1030: 't Indisch Cholariek bereik ziene groetsten umvaank.
1031: 't Kalifaot vaan Córdoba vèlt in diverse klein stäötsjes oeterein.
1035: Stiechting vaan 't keuninkriek Aragon, voortgekoume oet deiling vaan Navarra.
1037: Stiechting vaan 't keuninkriek Castilië, voortgekoume oet León.
1037: Stiechting vaan 't Seldzjoekeriek, e door Turke geleid riek wat oetindelek gans Perzië, Mesopotamië en groete deile vaan Anatolië zal umvatte.
1055: De Seldzjoeke lieve Baghdad in.
1062: Mèt de vereuvering vaan Shiraz indeg de Boejiededynastie en kump gans Perzië oonder Seldzjoeks bewind.
1066: Wöllem de Vereuvereer weurt keuning vaan Ingeland nao de slaag bij Hastings.
1070: 't Graofsjap Portugal weurt korten tied ingelief bij León.
1077: De Seldzjoekse Turke stiechte 't Sultanaot vaan Roem op recent vereuverd Byzantijns gebeed.
1096: Hernuide stiechting vaan 't graofsjap Portugal, daan nog es vazal vaan Galicië.
1096-1099: Ierste Kruustoch
- 1097: Belag vaan Nicaea. 't Byzantijns Riek wint weer get land trök.
- 1099: Kruusveerders pakke Jeruzalem, stiechting Keuninkriek Jeruzalem mèt Godfried vaan Bouillon es rezjènt (zoonder keuningstitel).

Religie

1054: Oosters-Westers sjisma

Wetensjap en filosofie

1006: 'ne Zier heldere supernova weurt gezeen in Europa, d'n islamitische wereld en Oos-Azië
ca. 1026: Guido vaan Arezzo sjrijf de Micrologus, boe-in heer es ierste de notebalk in de mezieknotatie gebruuk en de solmisatie inveurt.
1054: In China weurt 'ne supernova gezeen. 't Restant vaan dee staar steit allewijl bekind es de Krabnevel.

Kuns

1098: Bij de bouw vaan de Abdij vaan Lessay weure veur 't iers e rubgewelf gebouwd. Dees vinding zal later de gotiek meugelek make.

Persoenelekhede

Sjrievers

Murasaki Shikibu

Voorste

Wetensjappers en filosofe

Jaore

Jaore 1000	1001	1002	1003	1004	1005	1006	1007	1008	1009	1010
Jaore 1010	1011	1012	1013	1014	1015	1016	1017	1018	1019	1020
Jaore 1020	1021	1022	1023	1024	1025	1026	1027	1028	1029	1030
Jaore 1030	1031	1032	1033	1034	1035	1036	1037	1038	1039	1040
Jaore 1040	1041	1042	1043	1044	1045	1046	1047	1048	1049	1050
Jaore 1050	1051	1052	1053	1054	1055	1056	1057	1058	1059	1060
Jaore 1060	1061	1062	1063	1064	1065	1066	1067	1068	1069	1070
Jaore 1070	1071	1072	1073	1074	1075	1076	1077	1078	1079	1080
Jaore 1080	1081	1082	1083	1084	1085	1086	1087	1088	1089	1090
Jaore 1090	1091	1092	1093	1094	1095	1096	1097	1098	1099	1100