Naar inhoud springen

Haof (boerderie)

Van Wikipedia

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Valkebergs. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.


'ne Haof, hoof of boerderiej ies 'n geboew of complex van geboewe dat deent es weuning van de boer en/óf boerin en veur 't oetveure van 'n boerebedrief. Bie 't good huère sjure, sjtel, d'n haof (binneplei), de koalhof of moostem, weie en boewland.

Zoan 1000 jaor geleje beteikende 't begrip haof de hoeveelheid grónd woavan 'n normaal gezin zou kènne leve. 't Nederlands woord behoeven, (behoefte) zou dao op truuk goon. Op erme grónd waor 'ne haof dus groater es op vröchbare. In de Mieddelièwe zeen v'r 'n tegeneuvergesjtèlde óntwiekeling: wie rieker de grónd, wie groater 't land. Dao tegeneuver waore keuterbuurkes boere mèt wiènig grónd op erme (zand)grónd mèt 'n klein boerderieke.

Boewmateriaal

[bewirk | brón bewèrke]

't Woonhoes van de boer maakde me in gans Nederland bies 1500 van vlechwerk. In daen tied góng me in 't weste en 't noorde van Nederland euver op baksjtein en wie me dao rónd 1750 in Limburg mèt begoes, naeve vlechtwaerk en natuursjtein, gebroekde me in de res van Nederland haos gein vlechtwaerk mie. Mèt 't optrèkke van vakwerkhoezer woort in Limburg pas rónd 1900 oetgesjeid. Limburg is 't enigste gebied woa me hoezer van natuursjtein, o.m. mergel en kundersjtein, boewde. [1]

De ouw boerderiejtypes zint langzaamaan aan 't verdwiene. Nao de Twiède waereldoorlog veranderde de boew vanwege 'n ander meneer van bedrieve en mechanisatie. In de opelochmusea in Arnhem en Bokriek (Belsj) weurt geprobeerd um de ouw types te beware. Väöl häöf kriege saer 't ing van de 20e ièw ander functies of gemengde functies, zoa-es: camping, manege, vakantiehoezer en groepsaccomodatie

De Limburgse types

[bewirk | brón bewèrke]

't Frankische type

[bewirk | brón bewèrke]

't Frankische of langegeveltype kump veur in 't miede en zuud-oaste van Noord-Brabant en in 't noorde en miede van Nederlands Limburg.

Belzje boerderietypes

[bewirk | brón bewèrke]

In Belsj óndersjeie v'r veer hooftypes bie de ouw boerderieje, wat te make haet mèt 't soort grónd woa ze op sjtoon:

'ne Variant ies de Bretónse haof in Wes-Vlaandere.

't Saksische of halletype

[bewirk | brón bewèrke]

Dit type boerderiej kump veur in Drente, Overijssel, Gelderland, 't oaste van Utrech, Zuud-Holland en noorde en noordoaste van Noord-Brabant.

't Friese type

[bewirk | brón bewèrke]

't Friese type kump veur in Groninge en Friesland en 't noorde van Noord-Holland. Geliekende types kómme veur in zuud-wes Drente. 't weste en noorde van Noord-Brabant en op Schouwen-Duiveland. De basis weurt gevörmp door de Fries sjuur.

Referentie

[bewirk | brón bewèrke]
  1. Van vlechtwerk tot baksteen, J.J. Voskuil, pag. 126, ISBN 90-6255-035-5W
Aafkomstig van Wikipedia, de Vriej Encyclopedie. "https://li.wikipedia.org/w/index.php?title=Haof_(boerderie)&oldid=438931"