Bunnik

Van Wikipedia
Gank nao: navigatie, zeuke

Dit artikel is gesjreve in 't Mestreechs. 't Weurt gewaardeerd óm in dit artikel 't Mestreechs aan te hauwe of aan te gaeve welk anger dialek gebroek is.


Gemeinte Bunnik

Veendel vaan Bunnik

Waope vaan Bunnik

Gemeinte Bunnik in de provincie Utrei

Provincie Utrei
Hoofplaats Bunnik
Börgemeister (lies) Hans Martijn Ostendorp (CDA)
Opperflaakde
– daovan water
37,57 km²
0,62 km²
Inwoeners
deechde:
14.427 (1-4-2011)
390/km²

Bunnik is e dörp en 'n gemeinte in de Nederlandse provincie Utrei, zjus te zuidooste vaan de stad Utrei. De gemeinte heet 'n oppervlak vaan 37,62 km², woevaan 0,52 km² water; op 1 januari 2011 bedroog 't aontal inwoeners 14.438, boevaan 6689 in de kern Bunnik.[1] Neve 't dörp Bunnik umvat de gemeinte nog de dörper Odijk en Werkhoven en de naobersjap Vechten, die oonder de kern Bunnik vèlt.

Insignes[bewirk | brontekst bewerken]

't Gemeinteveendel besteit oet drei golvende baone vaan greun, wit en greun. Dit veendel stèlt de Kromme Rijn veur, dee door de greun velder struimp. De gemeinte gebruuk 't neet zoe dèks.[2]

't Waope vaan de gemeinte liet ziech zoe besjrieve: gekwartileerd:

  • 't Ierste kerteer in goud 'nen trejjenden haon vaan keel;
  • 't Twiede kerteer vaan keel mèt e sjeepke vaan zèlver, getuig mèt e zeil vaan 'tzelfde, bemaand mèt Sinterklaos vaan goud, geziech en han in natuurleke kleur;
  • 't Daarde kerteer vaan goud mèt drei lelies gezat 2 - 1;
  • 't Veerde kerteer vaan azuur mèt e springend peerd vaan zèlver.

't Waope gedèk mèt 'ne kroen vaan goud, mèt drei fleurons en twie perele en gehawwe door 'nen aofgewenden adeleer vaan sabel en 'nen aofgewende liew vaan goud, allebei genageld en getóngk vaan keel ('t pleetsje klop dus neet gans: de liew heet dao gein negel vaan keel).[3]

De veer kertere stèlle de veer gemeintes veur die de huiege gemeinte Bunnik höbbe gevörmp (zuug ouch oonder bij historie): in 't ierste kerteer steit 't waope vaan de aw gemeinte Bunnik (veur 1964), in 't twiede kerteer dat vaan Odijk, in 't daarde dat vaan de femilie Lichtenberg (hiere vaan Rhijnauwen; de gemeinte veurde zelf gein eige waope)[4] en in 't veerde dat vaan Werkhoven. 't Waope vaan de aw gemeinte Werkhoven had ouch nog twie zèlvere palmtek, die in 't waope vaan Bunnik oontbreke.[5] In tegestèlling tot 't veendel maak 't waope wel deil oet vaan de gemeinte häöre hoesstijl.[3]

Aonzien[bewirk | brontekst bewerken]

Dörpskèrk, mèt romaansen torie
Veurmaoleg raodhoes

De plaots Bunnik besteit veural oet väöl nuibouw, aongezeen 't 'n klein forenzeplaots veur Utrei is gewore, meh heet ouch 'n aontal monuminte. De dörpskèrk (foto) heet 'ne romaansen torie oet d'n daartienden iew en e sjeep oet 1566 in ind-gotiek. D'n torie is bezunder veur deen tied umtot 'r vaan brikke is gebojd (en neet vaan tufstein).[6] Wie mie dörper in Nederland (boete Limbörg) heet Bunnik e raodhoes in neorenaissancestijl (ouch op de foto). De groetste kèrk vaan Bunnik is de modernistische kathelieke kèrk oet 1940, vaan Alphons Boosten (ter vervaanging vaan 'n awwer neogotisch kèrkske), gewijd aon Sinte-Berreb.[7] In totaal bedreug 't aontal rieksmonuminte 103.[8] Odijk heet neet zoeväöl rieksmonuminte (drei um perceis te zien),[9] Werkhoven heet 17 rieksmonuminte[10] en is daobij (al sinds 1966) besjermp dörpsgeziech.[11]

Door de gemeinte löp 't reveerke de Kromme Rijn, wat alledrei de dörper aondeit.[12] In vreuger tije waor dit d'n hoofluip vaan de Rijn; allewijl is 't e sterk meanderend reveerke, vaan touwnummend belaank es natuur- en recreatiegebeed.[13] De landgeujer Rhijnauwen en Oud- en Nieuw-Amelisweerd, mèt 'n belaankrieke recreatiefunctie veur de Utrechse bevolking, ligke (gooddeils entans) binne de Bunnikse gemeintegrenze.[14] In dit Bunniks boetegebeed vint me ouch twie vaan de groetste forte vaan de Nui Hollandse Waterlinie: 't Fort Rhijnauwen[15] en 't Fort bij Vechten.[16]

Demografie en cultuur[bewirk | brontekst bewerken]

Religie[bewirk | brontekst bewerken]

In Bunnik zien de roems-kathelieke vaanaajds in de mierderheid; bij de Volkstèlling vaan 1971 waor 53% vaan de bevolking katheliek tegeneuver 21% hervörmp, 7% gerifformeerd en 14% oonkèrkelek.[17] Ouch in de negentienden iew gaof 't e dudelek euverwiech.[7]

Dialek[bewirk | brontekst bewerken]

In de gemeinte Bunnik weure Utrechse dialekte gesproke, die väöl liekene op 't Stad-Utrechs, meh dao ouch subtiel vaan versjèlle. Wäörd wie peerd en keers (in Werkhoven ouch perd, wie dat in 't Reveregebeed gebrukelek is) zien hei frequent te hure,[18] dewijl 't modern Stads-Utrechs dao paord en kaors heet.[19]

Historie[bewirk | brontekst bewerken]

't Gebeed vaan Bunnik woort al in de Roemeinsen tied bewoend; 't laog toen aon de Rijn, aon de grens (limes) vaan 't Romeins Riek.[13] Kortbij 't huideg Bunnik laog 't castellum Fectio, op de plaots vaan 't modern Fort bij Vechten.[20] Bunnik zelf oontwikkelde ziech in de achsten of negenden iew en weurt in 914 in 'n oerkónde veur 't iers geneump es Bunnichem (lees Bunnic-hem). In 'tzelfde documint weure ouch Odijk (Iodichem), Vechten (Feedna) en Werkhoven (UUerken) geneump.[21] In de daartiende iew woort 't veurzeen vaan 'n kèrk, woevaan d'n torie nog steit.

Vaanaof 1817 waor Bunnik 'n gemeinte vaan de nui provincie Utrei. In 1857 slókden 't Rhijnauwen op; in 1964 woorte Odijk en Werkhoven aon Bunnik touwgevoog.[22]

Gebore in Bunnik[bewirk | brontekst bewerken]

Vootnote[bewirk | brontekst bewerken]

  1. Gemeente Bunnik - Aantal inwoners gemeente Bunnik
  2. Gemeente Bunnik - Gemeentevlag
  3. 3,0 3,1 Gemeente Bunnik - Gemeentewapen Bunnik
  4. Heraldywiki - Rhijnouwen (sic)
  5. Heraldywiki - Werkhoven
  6. Protestantse gemeente Bunnik - Kerkgebouwen
  7. 7,0 7,1 Barbara Bunnik - Fotogalerij
  8. Rieksmonuminte in de plaots Bunnik
  9. Rieksmonuminte in Odijk
  10. Rieksmonuminte in Werkhoven
  11. Stads- en dörpsgeziechter per 2008
  12. 't Gebeed op Google Maps
  13. 13,0 13,1 Utrechts Landschap - Kromme Rijn
  14. Rivier Kromme Rijn - Van Bunnik naar Utrecht (2)
  15. Fort Rhijnauwen
  16. Fort bij Vechten
  17. Artikel 'Bunnik' in de Winkler Prins Encyclopedie, zevenden drök, 1975
  18. Harrie Scholtmeijer, Taal in stad en land: Utrechts, Veluws en Flevolands, D'n Haag 2002: p. 105
  19. B.J. Martens Van Vliet (red.), De vollekstaol van de stad Uterech, Utrei 2008: p. 14
  20. Fort Vechten - Natuur en Geschiedenis
  21. Het Utrechts Archief - 914: Eerste naamsvermeldingen Utrechtse plaatsen
  22. Gemeente Bunnik - Geschiedenis en informatie over gemeentewapen, vlag, beeldmerk en ambtsketen

Extenre link[bewirk | brontekst bewerken]

Provincie Utrei

Amersfoort | Baarn | Bunnik | Bunschoten | De Bilt | De Ronde Venen | Eemnes | Houten | IJsselstein | Leusden | Lopik | Montfoort | Nieuwegein | Oudewater | Renswoude | Rhenen | Soest | Stichtse Vecht | Utrei | Utreise Heuvelrögk | Veenendaal | Vianen | Wijk bij Duurstede | Woerden | Woudenberg | Zeist

Opgeheve gemeintes

Aafkomstig van Wikipedia, de Vriej Encyclopedie. "http://li.wikipedia.org/w/index.php?title=Bunnik&oldid=338966"