Èèsjde

Van Wikipedia

Dit artikel is gesjreve in 't Valkebergs. Ómdat 't plaatsgebónje is, maogs doe 't ómzètte nao 't Èèsjdes, as te dit dialek sjpriks.

Èèsjde

Èèsjde (Nederlands: Eijsden) is 'n ploats en 'n gemèjnte ien 't uutersjte zuid-weste van Zuid-Limburg. 't Légt ien 't zuide en 't wèsjte tjiege de Belzje grens oan. Oan d'n aandere kaant vaan dèj grens léggen ien 't zuide Moelinge (Gemèjnte Vwoere (Voeren)) en ien 't wesjte Léx (Lixhe) en Ternèje (Ternaaien) (Gemèjnte Vieséé). Ten oosjte vaan de Gemèjnte Èèsjde légt Snt Géttere (Sint Geertruid) ( Gemèjnte Merregroate (Margraten)) en ten noorde Hwugem (Heugem) (Gemèjnte Mesjtreech).

Sins 1982 is de tot daan tòw zelfsjtandege gemèjnte Groêselt (Gronsveld), oe òòch Riêkelt (Rijckholt) bie huurde, iengedèjld bie Èèsjde.

't Oantal ienwoeners vaan Èèsjde bedroog in 2006 11.734.

't Grongdoppervlak is 21,90 km².

Ien Èèsjde kumt de Moas Nederlaand binne.

Ien 2007 is de sjpoerwjègsjtwoasie vaan Èèsjde op de lijn Mesjtreech - Lök gesjwloëte. 'nen Aktiegroep perbeert öm de halte treök te kriege.

[bewirk] Dörper en gehuchte in dees gemeinte

Dörper en gehuchte:

• Breusj (Breust)
• Èèsjde
  • Hoekaasjtert (Hoog-Caestert)
  • Liekaasjtert (Laag-Caestert)
  • 't Poelveld (Het Poelveld)
• Groêselt (Gronsveld)
• De Klonie | 't Mariadörp (Mariadorp)
• Oêsj-Moarend
  • Moarend (Maarland)
  • Oêsj (Oost)
• Misj (Mesch)
• Riêkelt (Rijckholt)
• 't Wiethoês (Withuis).

[bewirk] Bezeenswaerdig

Kesjtièl Èèsjde

• De Dörpskern mèt 't kesjtièl höbbe in 1971 de sjtatus van besjermp dörpsgezich gekrege. Veural in de Deepsjtraot, Kèrksjtraot en op de Vroenhof bevinge ziech 17e, 18e en 19e ièwse häöf en hoezer.
• De Christinakèrk oet 1508
• Veurmalig kloaster van de Ursuline, noe 't gemeintehoes
• Oorlogsmonument op de Vroenhof
• Kesjtièl Èèsjde in Maaslandse renaissance-sjtiel oet 1636
• Èèsjder baemde, natuurgebeed langs de Maas.

[bewirk] Evenemente

• Burkbraene op de ièrsjte zóndig van de vaste.
• Hèl van 't Mergelland, fietsrenklassieker van 180 kilomaeter
• Meikèrmes
• De Brónk op de 2e zóndig nao Pinkstere
• Deepsjraotfièste in 't lètste weekend van juli
• Sjtraottheaterfestival miede augustus op de Vroenhof
• Pisart Festival in 't dreide weekend van september

[bewirk] Dörpsvereiniginge

• Sjtichting Eijsdens verleden oet 1975
• Sjötterie
• 2 Harmonieë
• De jónkheid van Eijsde

[bewirk] Gebwoere ien Èèsjde

• Eugène Dubois, (Èèsjdes: Gène Debeö')', anatoom, geoloog en paleontoloog
• Giel Haenen ("Gél Hoane"), vótballer bie Rapid JC en MVV; sjpeölde havve wedsjtreid ien 't Nederlands elftal.
• Jo Maas ("Jo Moas"), fétsrenner; deeg ien de joare s'jieveteg twie kier mèt oan den Tour de France en eindigde ène kier bie de iersjte tien.
• Jef Pleumeekers ("Zjèf Pleumjèkers"), (Oesj), CDA -politicus.
• Betsie Smeets ("Betsie Sjmèèts"), actrice.
• Rich. Smeets ("Résj. Sjmèèts"), motorcoureur
• Jacques Vranken ( "Zjaak Vraanke"), fétsrenner; deeg ène kier mèt oan den Tour.
• 'Tijne' Wolfs ("'Tèjne' Wollefs"), (miesjtaal reserve-) képper bie MVV.
• Petrus Wolfs ("Pie Wollefs") (1902-1982), kungssjilder

[bewirk] Varia

De Deepsjtraot in Èèsjde deende es decor in de TV-serie Dagboek van een herdershond.

[bewirk] Extern linke

• Website van de gemeinte

Op de pazjena Category:Eijsden van Wikimedia Commons zeen media gerelateerd aan dit óngerwerp te vènje

Gemeinte Èèsjde
Dörper: Breusj | Èèsjde | Groêselt | Moarend | 't Mariadörp | Misj | Oêsj | Oêsj-Moarend | Riêkelt | 't Wiethoês
Buurtsjappe en gehuchte: Hoekaasjtert | Liekaasjtert | 't Poelveld