Visé

Van Wikipedia
Gank nao: navigatie, zeuke

Dit artikel is gesjreve in 't Norbiks. 't Weurt gewaardeerd óm in dit artikel 't Norbiks aan te hauwe of aan te gaeve welk anger dialek gebroek is.


Liegking va Visé in de provincie Luuk
D'r peroen va Visé
Saint Hadelinkèrk va Visé mèt sjtadsbeeld

Visé, Norbikse oetsjpraak Vizè mèt d'r klemtoeën op d'r örsjte lettergreep, Waezet (Moelinge) en Waezent (Voere), (Welsj Vizé, Fraans Visé, Nederlands Visé en Wezet) is 'n sjtad in de provincie Luuk op 't Belsj haoverwaegs Luuk-Mestreech, gelaege an twieë zieje van de Maas. 't Is de ènnige Welzje sjtad die an Nederland grenst mae da waal in 't sjtroomgebied van de Maas. Visé wert ooch de Ville de l'Oie of Sjtad van de gans [1] geneumd. De sjtad haat 'n oppervlakte va 27,99 km² en tèlt roond de 17.000 inwuëners.

In Visé sjtopt eeder oor d'r intercity tösje Mestreech en Luuk. Um 't haof oor vieërt 'ne sjtoptrein. Ooch d'r Talys Mestreech-Brussel sjtópt in Visé.

Saer de fusie in 1977 ömvat Visé de volgende kerne: Argenteau, Cheratte, Lixhe, Richelle en Ternaaie of Lanaej (Lanaye).

Historie[bewirk | brontekst bewerken]

  • Vondste va prehistorische silexwerktuge oet 't paleolithicum (100.00 v. chr) wiese op meinsjelèke aanwezighèèd.
  • Vondste Romeinse legerplaatsj. Van hie-oet dreve de Romeine de Eburone wieër nao 't noord-weste en vervonge dae sjtam däör de Tungri.
  • In de 9de ieëw begoes Visé 'n handelscentrum te waeëre, mèt baovelokaal maerte en zelfs baoveregionaal jaormaerte. Karel de Groete verlieënde de plaatsj allerlèj bezeunder rechte.
  • Goo Sjtad of Bonne Ville in 't Prinsbisdom Luuk. D'r prins-bissjop Adolphe de la Marck beväördeelde Visé.
  • Va 1672 bies 1675, verbleef Louis XIV, kunning va Fraankriek op d'r leenkeroever va Visé in Hoes Houbart. E waoërt begeleid dör musketier d'Artagnan, dae in 1673 in Mestreech sjneuvelde.
  • Groeëte verwoestinge an 't begin van d'r Örsjte Waeltkreeg.
    • De örsjte luuj sjneuvelde op 4 augustus 1914. Ter naogedachtenis an dis twieë gendarme is op de Place Reine Astrid, naeve d'r ingang van de Post, 'n monumaent geplaatst.
    • Mieë wie 600 hoezer, zoewie 't sjtadhoes, 't Sepulceriene kloeëster, de rue des Récollets en 't Hoes van de Gildes platgebraand. Nao d'r krèèg zeunt de hoezer wer opgeboewd mèt överhèèdssjteun. Gaevelsjtèng mèt de lètters ORD, de aafkorting van Office des Régions Devastées, getuge dao nog va.
  • In 1977: de fusie mèt de dörper.
  • Momenteel is Visé 'n handelssjtad, mèt baovelokale maart en bezeunder Maaslandse architectuur.

St. Hadelinkèrk[bewirk | brontekst bewerken]

In 1338 zeunt de reiliek van St. Hadelin överbrach van de kèrk in Celles nao Visé. D'r reliekschrijn is tössje 1972-74 gerestaureerd en saer doe wer in de kèrk geplaatst. D'r driejde zoondèg va september is de St. Hadelinbroonk. De oontkèrkeleking in Visé is groeët.

Lorettekèrkhof[bewirk | brontekst bewerken]

Dizze kèrkhof liegkt op g'n huuëgde. Naeve d'r toegang sjtèèt 'n Lorettekapel. Naeve aow graafsjtèng vindt me dao ooch de typisch Belzje graver väör urne en saer ènnige tied 'n graasveldsje oeë me d'r esj kan oetsjtrujje. Op 't Belsj is 't verbaoje um de esjreste van overledene mèt nao hèèm te naeme.

Referenties[bewirk | brontekst bewerken]

  1. Volksverhaol en recept Gans op de wies va Visé

An 't begin van d'r vörrige ieëw zow 'n paerd en kar per oongeluk 'n gans ha ömgevare. D'r boer, oeë die gans va waor waor woedend en eiste dat d'r koetsier 'm näöge Frang zow betale väör 't verlees van de gans. "Niks daovan" zag d'r koetsier, "'ch betaal dich zès Frang en da behèls-te dich die gans mer". Op dat momaent kieëm d'r boj (vaeldwachter) langs en e sjtèlde de volgende oplossing väör. "Betaal zès frang an d'r boer" zag-e an d'r koetsier, dae de gans neet ha woolt, "en 'ch betaal de aander driej Frang, mae da naem 'ch waal de gans mèt". Zoe gezag, zoe gedoeë en d'r boj noom de gans mèt nao heem oeë z'n vrow volges 't oondersjtaond recept de gans vaeërdèg makde.

 
Gemeinte Visé (Wezet)
Deilgemeintes en dörper: Argenteau, Cheratte, Lixhe, Richelle en Ternaaie of Lanaej (Lanaye) | Bilstain | Hèvremont | Gulke
 
Provincie Luuk
Vlag van de provincie Luik

Amay | Amel | Ans | Anthisnes | Aobel | Awans | Aywaille | Baelen | Bassenge | Berloz | Beyne-Heusay | Blegny | Braives | Büllingen | Burdinne | Burg-Reuland | Bütgenbach | Chaudfontaine | Clavier | Comblain-au-Pont | Dalhem | Dison | Donceel | Engis | Esneux | Eupe | Faimes | Ferrières | Fexhe-le-Haut-Clocher | Flémalle | Fléron | Geer | Gerstekaove (Crisnée) | Grâce-Hollogne | Hamoir | Hannut | Héron | Herstal | Herf | Hoei | Jalhay | Juprelle | Kelmis | Lierneux | Limburg | Lincent | Lontzen | Luuk | Malmedy | Marchin | Modave | Nandrin | Neupré | Olne | Oerle (Oreye) | Ouffet | Oupeye | Pepinster | Blieberig | Raeren | Remicourt | Saint-Georges-sur-Meuse | Saint-Nicolas | Sankt-Vith | Seraing | Soumagne | Spa | Sprimont | Stavelot | Stoumont | Theux | Thimister-Clermont | Tinlot | Trois-Ponts | Trooz | Verlaine | Verviers | Villers-le-Bouillet | Visé (Wezet) | Waimes | Wanze | Wasseiges | Welkenraedt | Wèrm (Waremme/Borgworm)

Aafkomstig van Wikipedia, de Vriej Encyclopedie. "http://li.wikipedia.org/w/index.php?title=Visé&oldid=340203"