Èèsjdes

Van Wikipedia
Gank nao: navigatie, zeuke
Dit artikel is gesjreve in 't Mestreechs. Ómdat 't plaatsgebónge is, maogs doe 't ómzètte nao 't Èèsjdes, as te dit dialek sjpriks.

't Èèsjdes is 't Limbörgs dialek wat me in Eisde (Èèsjde) en zien oonmiddelleke umgeving sprik. 't Is verwant aon diverse dialekte in 't Heuvelland (veural de hiel zuideleke, wie 't Norbiks en 't Voeres), heet euvereinkómste mèt 't Mestreechs en heet ouch e paar eige veranderinge doorgeveurd.

Kinmerke[bewirk | brón bewèrke]

't Oostelek karakter (de euvereinkómste mèt 't Heuvelland) kump veural tot uting in de sj- in wäörd wie sjlech en sjmiete - Eisde ligk ten ooste vaan de Panninger Linie - en oet de -sj nao 'n r (beursj).

Zjus wie in Voere en Norbik (en in Mestreech) besteit de neiging um vocaole veur 'n n te verlenge: keengd.

'n Belaankrieke euvereinkóms mèt 't Mestreechs is de aofwisseling vaan ie en ij (in 't Èèsjdes klinkend es ae, ouch wel èè gesjreve) in wäörd die in oosteleker dialekte altied ie höbbe. Dit soort klaankwisselinge zien in väöl gevalle aofhenkelek vaan welke toen e woord heet. Daodoor heet 't Èèsjdes gein echte toenversjèlle mie: alle wäörd, die in aander Limbörgse dialekte (en ouch in 't Èèsjdes vaan vreuger iewe) allein door de toen oeterein weure gehawwe, höbbe noe ouch klaankversjèl. Dit is 't geval in alle dialekte in de gemeinte Èèsjde (ouch in 't Groêselts en in de Belzje gemeinte Riems (Cajot 2001), wie ouch in Wiert en umstreke. Dat wèlt neet zègke tot de toene verdwene zien: me kin de sleip- en stoettoene nog euverdudelek hure.

Typisch Eisdes zien ouch de centrerende diftonge (klaanke mèt naosleeg), neet allein de hiel algemein ieë en oeë, meh ouch aoë. Tot slot is opmerkelek tot 't dialek sterk de neiging heet um de twieklaanke ei/ij en ou te monoftongisere (allein 't ierste deil oet te spreke). Ei/ij klink daan es ae (wie bove gezag: ouch dèks es èè gesjreve), ou klink es òò ([ɔ:]. Zeldzame klaank in 't Limbörgs, neet presint in de Veldeke-riechlijne).

Cultivatie[bewirk | brón bewèrke]

Dao is nog geinen dictionair in 't Èèsjdes versjene. Wel besteit 'ne Groêseltsen dictionair, dee evels veur Eisde neet good bruukbaar is, aongezeen 't Groêselts, oondaanks dudeleke verwantsjappe, te väöl vaan 't Èèsjdes versjèlt.

Wikipedia
De Limburgse Wikipedia haet ouch artikele in 't Èèsjdes.
Aafkomstig van Wikipedia, de Vriej Encyclopedie. "https://li.wikipedia.org/w/index.php?title=Èèsjdes&oldid=395829"