Naar inhoud springen

Lies vaan staotshoofde vaan Brazilië

Van Wikipedia

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Mestreechs. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.


Brazilië woort in 1815 e geliekweerdeg deil vaan 't Portugees riek; sindsdeen waor de Portugese keuning ouch keuning vaan Brazilië. Vaan zien oonaofhenkelekheid in 1822 tot aon de staotsgreep vaan 1889 waor 't land e keizerriek; sindsdeen is 't 'n rippubliek. Dit is 'n lies vaan alle staotshoofde - keuninge, keizers en presidente - die Brazilië heet gekind.

StaotshoofBegin regeringInd regeringOpmerkingPortrèt
Keuninge
Maria16 december 181520 miert 1816Al sinds 1777 keuningin vaan Portugal, sinds 1808 resident in Brazilië.
Jan20 miert 18167 september 1822Zoon vaan Maria I, bekind es Jan VI vaan Portugal.
Keizers
Peter I14 oktober 18227 aprèl 1831Zoon vaan keuning Jan.
Peter II7 aprèl 183115 november 1889Zoon vaan Peter I. Tot 1840 oonder rezjèntsjap vaan diverse staotslui. Nao 1871 diverse kiere rezjèntsjap vaan prinses Isabel.
Ierste rippubliek
Deodoro da Fonseca26 fibberwarie 189123 november 1891Leier vaan de militaire coup, al sinds 1889 aon de mach meh pas in 1891 geïnstalleerd.
Floriano Peixoto23 november 189114 november 1894Vice-president oonder Fonseca, dee nao 'ne nuie coup aoftrejde. Peixoto maakde daonao de res vaan de termijn vol.
Prudente de Morais15 november 189414 november 1898Ierste börgerleke president vaan Brazilië.
Campos Sales15 november 189814 november 1902
Rodrigues Alves15 november 190214 november 1906
Afonso Pena15 november 190614 juni 1909In functie gestorve.
Nilo Peçanha14 juni 190914 november 1910Vice-president oonder Pena, maakde de res vaan dee ziene termijn vol.
Hermes da Fonseca15 november 191014 november 1914
Venceslau Brás15 november 191414 november 1918
Delfim Moreira16 jannewarie 191928 juli 1919Moreira waor eigelek vice-president oonder Rodrigo Alves, dee in 1918 herkoze woort meh door krenkde en dao-opvolgenden doed noets woort geïnstalleerd. Moreira naom vaanaof 15 november 1918 al woer en woort twie maond later formeel geïnstalleerd. Moreira moch oetdene tot aon de nui verkezinge.
Epitácio Pessoa28 juli 191914 november 1922Opvolger vaan Moreira nao veurtijege verkezinge; zuug bove.
Artur Bernandes15 november 192214 november 1926
Washington Luís15 november 192624 oktober 1930Kort veur 't ind vaan zien termijn aofgezat in de revolutie vaan 1930. Beüigden opvolger Julio Prestes kaom zoedoende neet aon de mach.
Vargas-tied
Getúlio Vargas20 juli 193429 oktober 1945Al op 3 november 1930 es leier vaan de junta nao väöre gezat, pas nao de inveuring vaan 'ne nuie groondwèt es president geïnstalleerd.
José Linhares29 oktober 194530 jannewarie 1946
Twiede rippubliek
Eurico Gaspar Dutra31 jannewarie 194630 jannewarie 1951
Getúlio Vargas31 jannewarie 195124 augustus 1954Pleegde zelfmaord in functie, oonder dreiging vaan 'ne coup.
Café Filho 3 september 195430 jannewarie 1956Vice-president oonder Vargas, maakde de res vaan dee zien termijn vol. Naom al sinds Vargas zienen doed woer. Op 9 november 1955 verklaorde heer ziech evels um medische reies oongesjik tot wijer regere; 't presidentsjap woort sindsdeen woergenome door Carlos Luz, twie daog later alweer opzij gezat door Nereu Ramos.
Juscelino Kubitschek31 jannewarie 195630 jannewarie 1961Veural bekind es de stiechter vaan Brasília.
Jânio Quadros31 jannewarie 196125 augustus 1961Trejde um oonbekinde reies aof.
João Goulart7 september 196131 miert 1964Vice-president oonder Quadros (en Kubitschek), waor in 't boeteland bij zien aoftrejje. In d'n tössentied naom Raniere Mazzilli 't amb woer. Aofgezat in 'ne militaire staotsgreep.
Militair bewind
Humberto Castelo Branco15 aprèl 196415 miert 1967Tot 15 aprèl regeerde Ranieri Mazzilli es interim-president.
Artur da Costa e Silva15 miert 196714 oktober 1969Op 31 augustus al um gezoondsheidsreies gesjors, daonao aofgezat.
Emílio Médici30 oktober 196914 miert 1974Tösse 14 en 30 oktober woort Brazilië bestuurd door e triumviraot (junta) vaan drei militaire: Augusto Rademaker, Aurélio de Lira Taveres en Márcio Melo.
Ernesto Geisel15 miert 197414 miert 1979
João Figueiredo15 miert 197914 miert 1985
Daarde rippubliek
José Sarney21 aprèl 198514 miert 1990D'n ierste president vaan de nui rippubliek had Tancredo Neves mote weure, dee evels storf ietot heer zien amb kós opnumme. Sarney, beüig vicepresident, naom 't amb woer tot heer zès daog later formeel geïnstalleerd woort.
Fernando Collor15 miert 199029 december 1992Vaanaof 2 oktober al gesjors um 'n corruptiezaak. Stapde oetindelek oet eige beweging op.
Itamar Franco29 december 199231 december 1994Vice-presidenter oonder Collor, naom al sinds 2 oktober dee zien take woer en volgde häöm nao zie tröktrejje otomatisch op.
Fernando Henrique Cardoso 1 jannewarie 199531 december 2002In 1998 herkoze.
Luiz Inácio Lula da Silva1 jannewarie 200331 december 2010In 2006 herkoze.
Dilma Rousseff1 jannewarie 201131 augustus 2016Ierste vrouweleke president vaan Brazilië. In 2014 herkoze, in 2016 door 't parlemint aofgezat. Opgevolg door vicepresident Michel Temer, dee al sinds 12 mei (oonder de sjorsing vaan Rousseff) 't amb woernaom.
Michel Temer31 augustus 201631 december 2018Vice-president oonder Rousseff, volgde häör nao häör aofzètting otomatisch op.
Jair Bolsonaro1 jannewarie 201931 december 2022
Luiz Inácio Lula da Silva1 jannewarie 2023twiede periode es president