Kliè

Van Wikipedia
Gank nao: navigatie, zeuke

Dit artikel is gesjreve in 't Valkebergs. 't Weurt gewaardeerd óm in dit artikel 't Valkebergs aan te hauwe of aan te gaeve welk anger dialek gebroek is.


hazepuètsje
roaje kliè
Driedeilig blaad van de wiette kliè
Klavertje veer

Kliè, klieë of klaver ies 'n plant oet 't gesjlach Trifolium (v. Lat. tri = drie, folium = blaad), oet de Vlinderblomefamilie. De blaar zint driedeilig en de blome höbbe bolvormige of lankwerpige köpkes. De kroanblaar zint met-ein vergreujd. De zaodpeul ies klein mèt mer wiènig inhoud.

Bekèndste soorte kliè[bewirk | brontekst bewerken]

  • roaje klaver (T. pratense), mèt 'n roa bloom, bleuj van mei tot sept.
  • wiette klaver (T. repens), mèt 'n wiette bloom, bleuj van mei tot sept.
  • 't hazepuètsje (hazenpootje T. arvense) haet e eivörmige köpke van klein bleumkes, die wiet-tot ruèdlig van kleur zint.
  • kleine kliè (T. dubium) mèt gael blome, bleuj van juni tot sept.
  • liegkende kliè (T. campestre), geel bleujend van juni tot september.
  • In Nederland kump dan nog de zeldzame akkerklaver (T. aureum) veur.

Toepassing[bewirk | brontekst bewerken]

De plant weurt gebruuk es vièvoor. o.a. de roaje klaver (T. pratense) en de wiette klaver (T. repens). Ze sjtoon van mei tot september in 't wild in de wei en langs de weeg. Saer de Twiède waereldoorlog ies 't tele van kliè es hoofgewas truukgeloupe op de roaje en witte kliès nao, die es greunvoor en greunbemèsting were gebruuk.

Klaverhoning ies 'n soort honing dae gemaak weurt van wiette klaver. Sóms mèt toevoging van honingklaver (Melilotus alubs) en/of soms ouch rolklaver (Lotus cornuculatis). De honing, dae 'ne zachte, sóms karmelechtige sjmaak haet weurt geproduceerd in Argentinië, Australië, Californië, Canada, Chili, China en Nuuj Zièland.

Klavertje veer[bewirk | brontekst bewerken]

Klavertje veer ies 'n gelöksplentsje, meh zoan veerdeilig blaad ies eigelik 'n zeldzaam mutatie van 't driedeilig blaad. Mochs se toch zoan zeldzaam exemplaar vinge, dan zou dat gelök bringe, zaet 't biegeluif.

Symbool[bewirk | brontekst bewerken]

'n Klièblaad sjteit in 't Christendom symbool veur de drie-einheid. Teves weurt 't gezeen es zinnebeeld van de zomer en veur de leefde.

Kaartkleur[bewirk | brontekst bewerken]

Kliè ies ouch de naam van ein van de veer "kleure" van de kaarte in 'n kaartsjpel: harte, roete, sjöppe en kliè.

Aafkomstig van Wikipedia, de Vriej Encyclopedie. "http://li.wikipedia.org/w/index.php?title=Kliè&oldid=341186"