Kölsj

Van Wikipedia
Gank nao: navigatie, zeuke

Dit artikel is gesjreve in 't Nuts. 't Weurt gewaardeerd óm in dit artikel 't Nuts aan te hauwe of aan te gaeve welk anger dialek gebroek is.


Kölsj is 't dialek va Kölle. 't Liek einegszins op de Limburgse dialekte: 't behuurt tot de Ripuarische dialekgroop, wie ouch 't Kèrkraods.

Woorden[bewirk | brontekst bewerken]

Hoegduutsj Kölsch Limburgs
schieben/ziehen däue/trecke duje/trèkke
etwas jet get
Eisbein Hämsche sjeenkske, sjinkske
Kind, Kinder Panz, Pänz kindj, kinger
Tante, Onkel Uhm, Ühm tant(e), nónk(e)
(sterbens-)krank aussehen beripscht ußsinn sjrevenskraank, sjterveskrank oetzeen
nackt bläck naksj, naaksj, bloat
Oberbett Plümo dèkbèd
oder ov of
Ossi Pimmock (Oost-Duutsjer ?), Oas-Duutsjer
Zwiebel Ölsch, Öllisch un
reden kalle, schwade kalle. zjwetse
Schmutz, Streit Knies onnuts, ruzie, ruzing, sjtried
schon, bereits ald al
schon, (ein)mal enz ins
Spatz bzw. Fliege Mösch mösj en vleeg
verrückt jeck gek
Wahlkölner Immi Immigrant naar Kölle
Dachstuhl, Dachboden, Dachbereich Läuf, Läuv zolder, zölder

Väöl weurd weure oet oersjpronkelike omsjrievinge gebaore:

Akkordeon Quetschebüggel kwitsjbuul, kwetsjbuul,trèkzak
Bett Lappekeß bèd
Geizhals Knießbüggel, Knießkopp näöje, nèje

Andere Vokabeln sind aus mittlerweile wenig gebräuchlichen oder anders belegten Synonymen entstanden:

Tür Pooz duur, deur
Schmerz Ping pien
weg fott voet

Weer anger wuurd ontsjtaon oet de algemein omgangstaol:

Auto Kess wage
Wohnung Bud boet

't oze vader op Kölsj[bewirk | brontekst bewerken]

Dees ies 'n moderne kölsje versie van 't oze vader, van de poet Jean Jenniches (1894-1979) [1]

Vatterunser

Leeve Herrjott, hellich ess Dinge Name.
Vum Himmel us rejeers Do et janze Weltall
noh Dingem Welle.
Wie ne Vatter sorgs Do för de Minschheit,
die he op de Äd Di Rich erwaden deit.
Vill Nut es en der Welt, döm bedde mer:
maach doch, dat keine Minsch mieh muss
Hunger ligge.
Nemm vun uns alle Sündeschold,
domet och jederein ess jnädich de eije
Schöldner.
Helf Do uns, dat meer alle Versökunge
widderstonn,
un halt alles vun uns fähn, wat unsem
iwije Heil schade künnt.

Amen.

Brónne[bewirk | brontekst bewerken]

  1. van de pagina 139, Jean Jenniches: Foder för Laachduve, Greven Verlag, Kölle, 2009. ISBN 978-3-7743-0435-2



Wiki letter w.svg  Dit artikel is e sjtumpke. De kans Wikipedia helpe door 't aan te völle

Aafkomstig van Wikipedia, de Vriej Encyclopedie. "http://li.wikipedia.org/w/index.php?title=Kölsj&oldid=338124"