Haarzuilens

Van Wikipedia
Gank nao: navigatie, zeuke

Dit artikel is gesjreve in 't Mestreechs. 't Weurt gewaardeerd óm in dit artikel 't Mestreechs aan te hauwe of aan te gaeve welk anger dialek gebroek is.


Haarzuilens
Gewaeze gemeinte in Nederlandj

Waope vaan Haarzuilens (zuug de teks)

Ligking vaan de buurt Haarzuilens en umgeving in de gemeinte Utrech.

Gevörmp 1818
Opgehaeve 1954
Opgegange in Vleuten-De Meern
Provincie Utrech
Hoofplaats Haarzuilens
Opperflaakde (bie opluffing) 6,99[1] km²
– daovan water: km²
Inwoeners (kort veur opluffing) 583[2] (1947)
deechde: 83,4/km²
Lies van börgemeisters
Brink vaan Haarzuilens.
Kestiel De Haar.

Haarzuilens is e dörpke in 't uterste noordweste vaan de gemeinte Utrech, gelege in 't wieneg lendelek gebeed dat ze nog riek is. Veurheer waor 't 'n apaarte gemeinte. Utrech neump Haarzuilens mèt zien umgeving 'n buurt, die deil oetmaak vaan de subwiek Vleuten-Haarzuilens-Leidse Rijnpark en vaan de wiek Vleuten-De Meern.[3] Haarzuilens besteit oet 't eigelek dörp zoewie de naobersjappe Ockhuizen (noordelek) en Themaat (oostelek).

Haarzuilens oontlient zien bekindheid veural aon 't kortbij Kestiel De Haar. 't Dörp kint zoe'n 500 inwoeners.[4]

Historie en naom[bewirk | brón bewèrke]

De naom De Haar is verwant aon 't Aajdsaksisch hara, wat 'doonk', 'hoeggelege, oonbebouwde plaots' beteikent.[5] De ajdste vermelding vaan 't kestiel dateert vaan 1391, meh d'n ierste hier vaan De Haar, Werner, storf dinkelek al in 1309. 't Kestiel wie 't later gebouwd woort heet mesjiens 'ne kern oet de veertienden iew en woort in de vieftienden iew verbouwd. In 1482, bij d'n oorlog tösse Holland en 't Stiech, brande de Hollenders de börg aof, meh ze woort d'n iew dao-op weer herbouwd en versjèllende kiere vergroet.[6] 't Is ouch al in de vieftienden iew tot de femilie Van Zuilen 't dörp in han krijg (door e verstandshouwelek mèt 't geslach Van de Haar), en tot de naom Haarzuylens versjijnt.[7]

De gemeinte Haarzuilens oontstoont definitief in 1818, wie ze vaan Vleuten woort aofgesjeie.[8] In deen tied waor 't kestiel vervalle tot 'n rewien. 't Dörp concentreerde ziech in 'ne brinkechtegen opzat roontelum de kestielrewien.[1]

't Aonzien vaan 't dörp veranderde radicaol wie in 1890 Etienne van Zuylen van Nijevelt van de Haar de rewien èrfde. Heer waor getrojd mèt 'n telg oet de Rothschildfemilie en had daorum geld genóg veur e op de rewien kestiel te doen bouwe.[5] Heer naom daoveur Pierre Cuypers in d'n erm, dee in 1892 mèt 'n fantasievol restauratie begós.[6] Baron Van Zuylen wouw evels ouch 'nen hoof, meh daoveur stoont 't dörp in de weeg. Cuypers oontworp daorum e nui dörp, 'ne meter of viefhoonder nao 't ooste, aon de rand vaan de Themaatse polder. Daonao kós 't aajd dörp weure aofgebroke. Allein de kèrk bleef stoon es 'n soort kepel in de kestielhoof. Dit perces waor in 1898 compleet.[4]

De gemeinte Haarzuilens bleef bestoon tot 1954, wie ze mèt Vleuten, Oudenrijn en Veldhuizen opgóng in de nui gemeinte Vleuten-De Meern. Dees gemeinte woort op häör beurt in 2001 geannexeerd door Utrech. Al dezen tied heet Haarzuilens zien lendeleke ligking kinne behawwe, ouch wie Utrech e paar kilometer wijer begós mèt 't aonlègke vaan de Vinexwiek Leidsche Rijn.

Historische inwoenertalle[bewirk | brón bewèrke]

jaor aontal jaor aontal jaor aontal
1830 289[9] 1879 276[10] 1930 439[11]
1840 271[12] 1889 381[13] 1947 583[2]
1849 317[14] 1899 486[15]
1859 355[16] 1909 535[17]
1869 361[18] 1920 486[19]

Aonzien en monuminte[bewirk | brón bewèrke]

't Klein Haarzuilens kint 49 rieksmonuminte. Väöl monuminte make deil oet vaan 't kestielcomplex of vaan de dörpsbebouwing, meh ouch alledaogser monuminte wie 'nen eendekouw en get boerderije stoon drop.[20] Ajdste intak gebouw in Haarzuilens is de dörpskèrk annex slotkepel.

't Dörp is, min of mie wie ziene veurgenger, opgezat mèt 'ne wije brink, boe-aon versjèllende romantisch uigende hoezer in vakwerkstijl stoon. De brink is gooddeils e bebuimp pleinsje mèt in 't midde 'ne steine poomp. Roond 't kestiel ligke versjèllende ornaminte. 't Park drumheen bevat e paar Franse heuf meh is op ziech veural Ingels (bosechteg) vaan opzat. De res vaan de aw geminte heet zie polderlandsjap behawwe. E deil vaan de Themaatse polder steit evels door törfwinning oonder water en vörmp noe de Haarrijnse Plassen.

Waope[bewirk | brón bewèrke]

De gemeinte Haarzuilens droog e waope, wat ziech zoe liet umsjrieve:

Gekwartileerd: I en IV. in keel (roed) drei roete vaan zèlver (wit), gezat 2 en1; II en III. in zèlver drei zuile vaan keel, gezat 2 en 1.

't Waope is samegestèld oet de waopes vaan de aw femilie Van de Haar (I en IV) en de femilie Van Zuylen (II en III), die 't kestiel iewelaank in bezit had. 't Haarse waope vint me in de direkte umgeving nog bij d'n Hamtorie, en wel in umgekierde kleure. 't Zuilse waope kump op versjèllende plaotse in de provincie Utrech veur, in de ierste plaots bij de veurmaolege gemeinte Zuilen.

De gemeinte vroog in 1930 e waope aon, wat oetindelek op 15 september 1932 bij Keuninklek Besluut woort touwgekind.[7][21]

In zoe good wie gans 't dörp zien de luke roed-wit gesjèlderd, dat wèlt zègke in de waopekleure vaan de kestielhier. Ouch bij de paar modern hoezer die de plaots kint is dit 't geval.

Gebore in Haarzuilens[bewirk | brón bewèrke]

Rifferenties[bewirk | brón bewèrke]

  1. 1,0 1,1 Haarzuilens in de gemeinteatlas vaan J.Kuijper
  2. 2,0 2,1 Volkstèlling 1947
  3. CBS.nl - Wijk- en buurtenkaart 2008
  4. 4,0 4,1 Haarzuilens.net - Historie - Het dorp
  5. 5,0 5,1 Vrienden van Haarzuilens - Historie
  6. 6,0 6,1 Haarzuilens.net - Kasteel De Haar
  7. 7,0 7,1 Haarzuilens.net - Het wapen van Haarzuilens
  8. Repertorium van Nederlandse gemeenten vanaf 1812
  9. Volkstèlling 1830
  10. Volkstèlling 1879 - Provincie Utrech
  11. Volkstèlling 1930
  12. Volkstèlling 1840 - Provincie Utrech
  13. Volkstèlling 1889 - Provincie Utrech
  14. Volkstèlling 1849 - Provincie Utrech - Gemeintesgewijs indeiling
  15. Volkstèlling 1899 - Provincie Utrech
  16. Volkstèlling 1859
  17. Volkstèlling 1909: Diechheid vaan de bevolking
  18. Volkstèlling 1869
  19. Volkstèlling 1920 - Plaotseleke indeiling
  20. Rieksmonuminte in Haarzuilens
  21. Haarzuilens op Heraldrywiki

Extern links[bewirk | brón bewèrke]

Commons
In de categorie Haarzuilens van Wikimedia Commons zeen media gerelateerd aan dit óngerwerp te vènje
Aafkomstig van Wikipedia, de Vriej Encyclopedie. "https://li.wikipedia.org/w/index.php?title=Haarzuilens&oldid=407940"