Sjötterie
Van Wikipedia
Dit artikel is gesjreve in 't Valkebergs. 't Weurt gewaardeerd óm in dit artikel 't Valkebergs aan te hauwe of aan te gaeve welk anger dialek gebroek is.
 |
Tot daen tied kan d'n inhaud van 't artikel veurnaam informatie misse of nog neet good in zie verbandj ligke. |
'n Sjötterie ies 'n vereiniging van mansluuj, die veur 1500 es taak houw um de eige sjtad en 't platteland te verdedige tege indringersj en criminele.
In de tegewoordige tied ies de sjötterie miè 'n vereiniging, die de sjötterietradities van vreuger bewaard haet binne 'n gemeinsjap van kameraodsjap en óntsjpanning. 't Veurnaamste blief 't (vogel)sjete en 't ziech presentere in 't traditioneel uniform (Carnaval, processie). Väöl Limburgse en Belzje dörper en sjtae höbbe 'n sjötterie, woavan d'rsj 'n aantal ies opgeriech of heropgeriech in de jaore 1880-1885. Sómmige vereiniginge zint al ièwenoud.
Inhawd |
[bewirk] Sjete mèt de buuks
'n Buuks of buks ies 't geweer woamèt bie de sjötterie gesjote weurt. Ze vèlt onder de vuurwaopewet. 't Ies 'n type kamergeweer, kaliber 12 mèt 'n lengde van 1.80 m. en 'n gewiech van ca 17 kilo. 't Doel van t sjete bie de sjötterie ies 'ne (naomaak)vogel of 'n aantal bölkes. Dat gebeurt in wedsjtriedvörm o.a. bie 't OLS.
Mèt de buuks weurt gesjote vanaaf 'ne aanlèkpaol riechting de sjteetboum, wao-op ziech in de tuup, de raek bevingk woa-op de bölkes ziete.
[bewirk] 't OLS en d'n Um
D'n Um ies de pries dae 'n sjötterie kriet bie 't winne van 't OLS of "Oud Limburgs Sjöttersfiès" (Oud Limburgs Schuttersfeest). Eder jaor weurt 't OLS georganiseerd door de winnende vereiniging van 't aafgeloupe jaor. De pries dae 'n sjötterie kènt winne sjteit bekènd ónder de naam D'n Ouwe Limburger of d'n Um.
[bewirk] Bielemanne
[bewirk] Marketénster
[bewirk] Paolhouwe
[bewirk] Sjötterieje in Limburg
[bewirk] Sjötterieje in Belsj
In Belsj-Limburg haet me sjötterieje o.m. in Rimmezjdel, Sippenake en Moontse.
[bewirk] Petroanheilige van de sjötterieje
Bekans eder sjötterie in Nederlands Limburg en Belsj Limburg haet 'ne petroanheilige in de Katholieke traditie. De naam van deze besjermheilige, dae dèks dezelfde ies es van de parochièkèrk, ies ouch dèks de naam van de sjötterie.
Bekènde petroanheilige van sjötterieje zint Agatha, Aldegundis, Ambrosius, Andreas, Anna, Ansfried, Antonius, Barbara, Brigida, Catharina, Clemens, Cornelius, Dionysius, Eligius, Elisabeth, George, Gertrudis, Gondulphus, Gregorius, Hiëronymus, Hubertus, Harlindis, Jacobus, Sint Jan, Sint Job, Johannes, Joris, Joseph of Sint Joep, Lambertus, Laurentius, Leonardus, Lucia, Marcellinus,
[bewirk] Lèsbreef Sjötterie veur de jeug
De wèrkgroep Volkscultuur van Veldeke-Limburg goof in samewèrking mèt Veldeke krink Venlo in 2009 'ne lèsbreef oet euver de Sjötterie. De beukskes woorte versjpreid onder de lièrlinge van de groep 7 en 8 van de basissjoale in Nederlands Limburg.
