Sjteenkoal

Van Wikipedia
Gank nao: navigatie, zeuke

Dit artikel is gesjreve in 't Heëlesj. 't Weurt gewaardeerd óm in dit artikel 't Heëlesj aan te hauwe of aan te gaeve welk anger dialek gebroek is.


Sjteenkoal.
Sjteenkoalgebeed.

Sjteenkaol is e metamorf gesjteente dat gevörmt weëd durch aafzettinge va fossiele plantereste. 't Gesjteente besjteet oet lieëge koalsjtof, die ónger hoeëgen drök en temperetuur in 'ne langen tiedsdoër umgevörmt weëd (dat me metamorf numt). Sjteenkaol vörmt zich noa broenkoal, en broenkoal vörmt zich noa turf, óch waal gedruëg veen. I Combinatie mit d'r drök, temperetuur en tieëdsdoor óntsjteet oetintelig grafiet, antraciet en diamant. 't Delve van 't gesjteente geet óngergronks. 't Gesjteente weëd döks gebroek as brankstof vuur elektriciteetscentrales. Vruëger woeëd sjteenkaol óch gebroek vuur hoezelige doeleng, wie koake of 't brange va 'ne kachel. Durch de inveuring va de centrale verwarming in de joare 1970, is 't gebroek va sjteenkaol vuur hoezelig doeleng köame vervalle.

Sjteenkoalewinning in Limburg[bewirk | brón bewèrke]

't Vervalle van 't belang vuur sjteenkoal hat tót gevólg dat de sjleting va de koalmiene i g'n Miensjtreek neet te vermiede woar. De leste mien die gesjlete woeëd, woar de Oranje-Nassaumien i Heële in 1974. In 1965 kondigde 't kabinet Cals (KVP, ARP, PvdA) al de sjletinge va de Limbörgse miene aa, weil de miene ikkenomisch unrendabel woeëde gezieë.

Zuud- en Midde-Limburg make deel oet va e groeëter sjteenkoaleveld, sjtrekkende va Ibbenbüren in 't Pruusj (t'n noarde va Wesfale), bis in de umgeëving va 't Noard-Franzuësisje Kales. Dit sjteenkoaleveld woeëd gevörmt in 't geologisch tieëdperk van 't westfalien (313-309,9 Ma), 'n deelperiode van 't carboon (359,2-299 Ma). In de twólfde ieëw woeëd vuur 't ieësj sjteenkoal gedolve i ge daal van 't reveerke de Worm bei Kirkroa. In 1723 krit 't kloaster va Rolduc 't rech um 't sjteenkoaleveld i g'n umgeëving va Kirkroa te exploitere. Dit gebeed sjtóng sjpieër bekank as de Domaniale Mien. Bei wettelig besjleet in 1901 is 't gebeed va Kirkroaj bis aa Zittert-Geleën (de oeëstelige en westelige Miensjtreek) durch d'r Sjtaat geëxploiteerd bis ungeveër 't eng va de zestiger joare.


Wiki letter w.svg  Dit artikel is e sjtumpke. De kans Wikipedia helpe door 't aan te völle

Aafkomstig van Wikipedia, de Vriej Encyclopedie. "https://li.wikipedia.org/w/index.php?title=Sjteenkoal&oldid=396124"