Valuas

Van Wikipedia
(Doorverweze van Flujas)
Naar navigatie springen Naar zoeken springen

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Venloos. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.


Valuas en zien vrouw aafgebeeld in 1754

Bructer Valuas of in 't kort Valuas is de naam van 'nne legendarische houfman van de Bructeren, oétsloétend bekind van 'n volksverhaal oét Venlo. De naam zoei ein verbastering kinne zien van Goliath.

Verhaol[bewirk | brón bewèrke]

De stad Venlo zoei in 't jaor 96 nao Christus gestich zien door Valuas (in het Venlose dialek Flujas). Nao 'nne verlore oorlog met de naoburige stam de Chamaven (kièk heejveur nao Tacitus) vluchtte Valuas met zien getrouwe van 't Teutoburger Woud in zuudwestelijke richting nao 'n vruchbare streek aan de Maas. Dao leet hae hutte bouwe die hae Venlo neumde, waat volges de legende hoëgte in het moeras beteikent.

Nao eur doëd woorte ter ière van het stamhoof Valuas en zien vrouw groëte holtere standbeelde gemaak, die op 'nne naobeejgelaege heuvel woorte geplaats. Eur volgelinge, de Venlonaere, leete nog lange tièd veur brande beej deze standbeelde. Aan dit gebroèk dank de heuvel ziene huidige naam Lichtenberg.

Börg[bewirk | brón bewèrke]

De Vrijburg waas, volges de legende, de börg die tièdes de stichting van Venlo gebouwd woort door Valuas in 't centrum van Venlo.

Volgens Lambert Keuller is de burcht gebouwd in het jaar 96 A.D. door Valuas. Veuraafgaond aan het arrivere in de streek aan de Maas verlaere de Bructeren 'nne bloodige strièd in eur woeënumgaeving het Teutoburgerwoud, waonao de euverlaevende zich gedwônge zeen um in zuudelijke richting weg te trekke.

De börg môt zien gebouwd aan de huidige Alde Mèrt, op de zuudoësthook wao de Holtstraot en de Joèdestraot heejop oètkômme. In dit gebied môt ouk 't zwaortepunt hebbe gelaege van de toenmaolige nederzetting.

Later, in de vruuge middelièuwe, môt 't kastièl zien verdwene. Hoewaal 't precieze moment van verdwiène neet is euvergeleverd, meint Keuller det dit is gebeurd in de 9e ièuw, wie de Vikinge noordwest-Europa plunderde. In de 13e ièuw ontstônd heej de huidige indeiling van de straote. De plek haet zelfs tot vaer in de 19e ièuw de naam de Burg gehalde.

Stadsreuze[bewirk | brón bewèrke]

De reuzepôppe waere nog steeds beej feestelikhede door de straote van Venlo gedrage. Hoewaal de naam Valuas in 1708 al ens is opgeteikend, gaon de pôppe pas nao 'n publikasie euver het gebroèk in 1750 algemein als de Bructer Valuas en zien vrouw door 't laeve. Daoveur woorte zeej ièuwelang as de bièbelse Goliath en zijn vrouw in de kerkelijke processie meigedrage. De bisschop van Remund leet weite det de versmaedelijcke pôppe van Goliath en zien vrouw meuste verdwiène. De Venlonaere woeije det neet en bedachte 't verhaol euver d'n houfman. Venlo haet eur ôntstaon dus neet aan Valuas te danke, maar Valuas zien ièuwelange bestaon waal aan Venlo.

Externe link[bewirk | brón bewèrke]

Aafkomstig van Wikipedia, de Vriej Encyclopedie. "https://li.wikipedia.org/w/index.php?title=Valuas&oldid=395223"