ALS

Van Wikipedia
Naar navigatie springen Naar zoeken springen

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Mestreechs. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.


Esculaap4.svg    Lèt good op 't veurbehawd bie medische informatie.
Gank bie gezóndjheidsklachte nao 'nen hoesdokter.
MRI mèt versterk signaal achterin de capsula interna. Dit wijs op ALS.

Amyotrofische lateraol scleroos (kort-eweg ALS, ouch wel bekind es motorneuronkrenkde (MND), allewel tot dit ouch de soortnaom is veur ALS en 'n aontal verwante krenkdebeelder) is 'n progressief zenuwkrenkde boebij de neurone die de wèllekäörege spiere aonsjikke weure aongetas. Heibij verluis de patiënt gestiedegaon de meugelekheid tot loupe, 't gebruke vaan de han, praote, slókke en tot slot aoseme. In oongeveer de hèlf vaan de gevalle is ouch 't dinkvermoge aongetas. ALS begint in 't gemein op middelbaar leeftied (soms evels väöl ieder) en is dèks binne de twie tot veer jaor doejelek. 't Gief evels gevalle vaan lijers die dao tientalle jaore mèt höbbe geleef. Modern hölpmiddele (sondeveujing, aosemhölp) kinne de levensdoor aonzienelek rèkke. Spraokcomputers, bedeend mèt de lèste spiere die nog wèrke, kinne daobij ouch e insletingssyndroom veurkoume: es de lijer neet mie kin praote, kin heer ziech zoe nog dujelek make. De oerzaak vaan ALS is oondujelek. Gene zien zeker betrokke, meh ouch umgevingsfactore speule 'n rol.

Allewel tot ALS neet väöl veurkump - wereldwied tröf 't zoeget 1,9 op de 100.000 lui per jaor - is 't toch de mies veurkoumende zenuwkrenkde nao de krenkde vaan Alzheimer en de krenkde vaan Parkinson. E paar bekinde lui mèt ALS höbbe 't bezej vaan dees krenkde bij 't groet publiek hendeg vergroet. In 2014 waor de ALS-iesummeroetdaging, 'n actie um geld bijein te bringe veur 't oonderzeuk nao de krenkde, 'n groete raasj.

Bekinde lijers[bewirk | brón bewèrke]

Aafkomstig van Wikipedia, de Vriej Encyclopedie. "https://li.wikipedia.org/w/index.php?title=ALS&oldid=437394"