Renaissance

Van Wikipedia
Gank nao: navigatie, zeuke

Dit artikel is gesjreve in 't Valkebergs. 't Weurt gewaardeerd óm in dit artikel 't Valkebergs aan te hauwe of aan te gaeve welk anger dialek gebroek is.


De Vitruvische Miensj van Leonardo da Vinci, e veurbeeld van de synthese van kunst en weitesjap in de Renaissance

De Renaissance ies ein periode oet de Westerse cultuurgesjiedenis, die volg op de Mieddelièwe. Dees periode begoes in de 14e ièw en doerde tot in de 16e ièw. De letterlike beteikenis van 't woord "renaissance" ies wedergeboorte. Deze naam haet betrèkking op 't weer opnuujts belangriek were van de kuns oet de klassieke oudheid. In Italië neump me de Renaissance Rinascimento, wat 't zelfde beteikent.

Kènmerke[bewirk | brontekst bewerken]

In de Renaissance waor 't humanisme 'n belangrieke levesbesjouwing. Me kièrde truuk nao de leveshouding van de oudheid en heróntdèkde de klassieke cultuur (kuns, literatuur, filosofie). Me kièrde ziech aaf van 't mieddelièwse waereldbeeld woa-in allein god belangriek waor en 't individualisme begoes op te kómme. In sjilderieje is de Renaissance te herkinne aan de volgende versjille met de middeliewe:

  • d'r sjilder ging zieng wirk ongerteikene: hae waor trots op zieng werk.
  • men ging anatomisch correct te sjildere
  • de aafgebeelde scènes waore vaak in bewaeging, d'r werd get oetgebeeld
  • de ongerwerpe waore nog waal Biebels, mer och werd de Griekse mythologie gebroek veur inspiratie

Óntsjtoon en versjpreijing[bewirk | brontekst bewerken]

De Renaissance óntsjtong in Italië, woa ziech in daen tied belangrieke sjtae houwe óntwiekkeld. Me riechde ziech dao op 'n geïdealiseerd verleje, woa-in Roame de belangriekste sjtad waor. Op dees meneer óntdèkde me de klassieke cultuur opnuujts. Doordat 't economisch good ging in de sjtae, houwe de rieke families 't geld um kunstenaersj te betale. De kuns koes zoa tot groate bleuj kómme.

Vanoet Italië versjpreide de Renaissance ziech euver gans Wes-Europa. Es ièrsjte bereikde zie Frankriek, woa door de keuninge Italiaanse artieste (bieveurbeeld Leonardo da Vinci) woorte ingehuurd öm hun kesjtièle te versere. Van hie-oet kaom de tiedgeis nao de Lièg Leng en Duutsjland en oeteindelik ouch in Ingeland. Door de kolonisatie bereikde de Renaissance ouch de kolonieje in bieveurbeeld Zuid-Amerika.

Maaslandse renaissance[bewirk | brontekst bewerken]

De Maaslandse renaissance ies 'n 17e en 18e ièwse cultuurperiode, in veural de boewsjtiel, die woort toegepas in Zuud Limburg, Belsj Limburg, de Voorsjtreek en 't land van Herf. Bie 't boewe in deze decoratieve en deftige sjtiel, woort gebruuk gemaak van inheemse boewmateriale, zoewie baksjtein, helsjtein (Maaslandse kalksjtein, blauwsjtein, Naamse sjtein of arduin) en mergel.

Bekinde Renaissance-sjilders[bewirk | brontekst bewerken]

Aafkomstig van Wikipedia, de Vriej Encyclopedie. "http://li.wikipedia.org/w/index.php?title=Renaissance&oldid=346080"