Antigua en Barbuda

Van Wikipedia
Gank nao: navigatie, zeuke

Dit artikel is gesjreve in 't Mestreechs. 't Weurt gewaardeerd óm in dit artikel 't Mestreechs aan te hauwe of aan te gaeve welk anger dialek gebroek is.


Antigua en Barbuda

Veendel vaan Antigua en Barbuda

Ligking vaan Antigua en Barbuda

Basisgegaevens
Officieel taal Ingels
Hoofsjtad Saint John's
Sjtaotsvörm dominion
Sjtaotshoof Elizabeth II
gouvernäör-generaal Rodney Williams
premier Gaston Browne
[[{{{titelhoofregering2}}}]] {{{naomhoofregering2}}}
[[{{{titelhoofregering3}}}]] {{{naomhoofregering3}}}
Religie {{{religie}}}
Opperflaakde
– % water
440 km²
praktisch 0%
Inwoeners
Deechde:
86.754 (2010)
197/km²
Biekómmende gegaeves
Munteinheid Oos-Caribischen dollar (XCD)
Tiedzaone UTC -4
Nationale fiesdaag 1 november
Vouksleed Fair Antigua, We Salute Thee; God save the Queen
Web | Code | Tel. .ag | ATG | +1[1]

Antigua en Barbuda (officieel (Ingels) Antigua and Barbuda) is 'n eilandnatie in 't Caribisch gebeed, bestoond oet de eilen Antigua en Barbuda en nog get kleinder, oonbewoende eilendsjes, die deil zien vaan de Klein Antille. 't Ligk oostelek vaan Saint Kitts en Nevis en Montserrat; opgezeen vaan dees en aander leje vaan de Klein Antille ligke (die in 'n vleujende lijn vaan noord nao zuid loupe) Antigua en Barbuda nogal oet de rót. 't Land heet, wie de mieste vaan zien naobers, 'ne geringen umvaank en 'n gering bevolking, wie ouch 'n Brits-creoolse cultuur.

Administratief indeiling[bewirk | brontekst bewerken]

Antigua is verdeild in zes gemeintes of parochies (parishes). Barbuda en Redonda (allewijl oonbewoend op e wetensjappelek centrum nao) gelle es oonderhureghede (dependencies); veur Barbuda kump dat feitelek neer op 'ne status es zevende parish. De complete indeiling vaan 't land is zoe:

Antigua
  1. Saint George
  2. Saint John
  3. Saint Mary
  4. Saint Paul
  5. Saint Peter
  6. Saint Philip
Barbuda
Redonda

Antigua parishes english.png

Fysische geografie[bewirk | brontekst bewerken]

Mèt 442,6 veerkentege kilometer is Antigua en Barbuda mer 't 184e land vaan de wereld, gemete nao oppervlaakde; dit is kleinder es beveurbeeld Andorra of 't Heuvelland, en vergeliekbaar mèt Curaçao. 't Land is gooddeils vlaak, en besteit oet leisteinbölte die oet zie rieze. Op Antigua is evels ouch 'ne berg: de 400 meter hoege Mount Obama (veurheer Boggy Peak), wat 't hoegste punt vaan 't land is. Op 't land vèlt neet te väöl rege; revere kint 't neet.

Eilen[bewirk | brontekst bewerken]

E compleet euverziech vaan alle eilen die bij 't land hure zuut zoe oet:

Levende natuur[bewirk | brontekst bewerken]

Door de geringe rege en de oonvröchbare bojem greujt op groete deile vaan Antigua en Barbuda wieneg vegetatie; allein op de völkanische grun greujt mie. De fauna vaan 't land kin 186 vogelsoorte, boevaan 'rs 112 allein es doortrèkkers of daolgaste bekind zien, 1 endemisch (de Barbudazenger, Dendroica subita) en 3 geïntroduceerd. Drei wijer soorte zien oetgestorve. Inheimse zoogdiere zien beperk tot vleermuis en ziezoegdiere (ziekeuj en walvèsechtege).

Cultuur en demografie[bewirk | brontekst bewerken]

Etnische gróppe[bewirk | brontekst bewerken]

De bevolking vaan Antigua en Barbuda is vaan Wes-Afrikaonse, Angelsaksische en Iberische aofkóms. Vaan hun is 91% zwart of mulats (wat in dit geval wèlt zègke: euverwegend zwart), 4,4% vaan gemingk blood, 1,7% blaank en 2,9% euvereg (veural Indiërs en Oos-Aziaote).

Taole[bewirk | brontekst bewerken]

De bewoeners vaan Antigua en Barbuda sprik 'n op 't Ingels gebaseerde creooltaol, 't zoegenaomp Anguilla en Barbuda-Creoolingels. De bei eilen höbbe allebei 'n eige dialek. De creole vaan de kortbij gelege eilen Anguilla, Dominica, Montserrat en Saint Kitts en Nevis zien ing verwant; zoe verwant zelfs, tot ze es dialekte vaan dezelfde taol gelle.[2] Neve dees creooltaol weurt in 't land ouch Standaardingels gesproke.[3]

Religie[bewirk | brontekst bewerken]

't Liewedeil vaan de bevolking is christelek. De groetste denominatie is de Anglicaonse kèrk; daoneve gief 't ouch zevendendaagsadventiste, baptiste, presbyteraone en kathelieke.

Historie[bewirk | brontekst bewerken]

Al roond 3100 v. Chr. kaome Indiaanse jegers-verzaomelere nao de eilen. Me neump die al ins Ciboney, wat ze dinkelek neet waore (dit is de naom vaan de oersprunkeleke bewoeners vaan de Groete Antille). Zij woorte later verdreve door de Arowakke, die vaan 't Zuid-Amerikaans vasteland kaome en landbouw kóste. Zoe roond 1100 kaom 'n nui bevolkingsgróp de regio in, de Caribe, die door hun agressief maneer vaan oorlogsveuring op väöl plaotse de Arowakke oonderworpe. Bij de kóms vaan de Europeaone leefde bei gróppe same op de eilen; de Caribe bovenaon in de sociaol hierarchie. D'n Arowakse naom vaan Antigua, Wa'ladli (in 't Caribisch Wa'omoni) weurt in de volksmoond es Wadadli nog ummertouw gebruuk. Antigua woort in 1493 door Columbus oontdèk en geneump nao Maria, La Virgen de la Antigua (d'n Awwe Kathedraol in Sevilla). Ouch Barbuda en Redonda kraoge hun naome in dat jaor vaan Columbus.

Wie euveral in Amerika, meh zeker op dees klein eilen, sloge Europese krenkdes wie de pokke hel um ziech heer, wat de inheimse bevolking tot bekaans nul reduceerde. Umtot Anguilla gein zeutwaterbronne had, beslote de Spanjole veur 't neet te kolonisere. De Ingelse dege dit in 1632 wel; in 1684 volgde Barbuda. In de late zeventienden iew veurde me sókkerreet en daomèt ouch slaovernij in; in 1834 woort die aofgesjaf. Tot 1981 (mèt 'n korte periood vaan Frans bewind in 1666) blaof 't eiland in Ingels, later Brits, bewind; in dat jaor woort 't land e Commelwealth Realm mèt de Britse keuning(in) aon 't hoof.

Bronne[bewirk | brontekst bewerken]

Veur dit artikel is veural gebruuk gemaak vaan 't corresponderend Ingelstaoleg artikel, en wel in dees versie; wijers kump ouch informatie vaan en:Geography of Antigua and Barbuda, en:List of birds of Antigua and Barbuda, en:List of mammals of Antigua and Barbuda en en:Demographics of Antigua and Barbuda.

  1. mèt nètnommer 268
  2. Ethnologue report for language code: aig
  3. Ethnologue report for Antigua and Barbuda


Lenj in Naord-Amerika
Antigua en Barbuda | Bahama's | Barbados | Belize | Canada | Costa Rica | Cuba | Dominica | Dominicaanse Rippebliek | El Salvador | Grenada | Guatemala | Haïti | Honduras | Jamaica | Mexico | Nicaragua | Panama | Saint Kitts en Nevis | Saint Lucia | Saint Vincent en de Grenadines | Vereinigde Sjtaote van Amerika
Aafhenkelike gebejer: Amerikaanse Maagde-Eilenj | Anguilla | Bermuda | Britse Maagde-Eilenj | Greunlandj | Guadeloupe | Kaojmanseilenj | Martinique | Montserrat | Puerto Rico | Saba | Saint Barthélemy | Saint Pierre en Miquelon | Sint Eustatius | Sint Maarten (Frans) | Sint Maarten (Nederlands) | Turks- en Caicoseilenj
Aafkomstig van Wikipedia, de Vriej Encyclopedie. "http://li.wikipedia.org/w/index.php?title=Antigua_en_Barbuda&oldid=358621"