Literair genre

Van Wikipedia
Gank nao: navigatie, zeuke

Dit artikel is gesjreve in 't Norbiks. 't Weurt gewaardeerd óm in dit artikel 't Norbiks aan te hauwe of aan te gaeve welk anger dialek gebroek is.


Bie 't indele van de literatuur in literair genres geet me de sjtruktureel elemaente nao die gebruukd waeëre um 'n verhaol te vertèlle. Wienieë die elemaente 'n zelfde èège ingewortelde vurm van informatie geunt bevatte kalt me van e literair genre. Volges Rössische formaliste, wie Roman Jakobson.

Genres kinne evvel ooch oondersjèjje waeëre op groond van hun oonderwaerp, hun versvörm, hun gruuëde, hunne emotionele toeën, hun Weltanschauung of hun publiek.

Horatius[bewirk | brontekst bewerken]

Horatius - en ooch Aristoteles oondersjreef die indeling - verdeelde de literatuur in:

  • tragedie
  • epos.

Aristoteles[bewirk | brontekst bewerken]

Aristoteles, mae ooch Plato, makde later 'n mieë fundamenteel indeling op groond van de meneer van aafbeelding of naobootsing:

  • lyriek: lyrische poëzie is de persona van d'r dichter èèges;
  • epiek: in de epische poëzie of d'r roman sjprèkt d'r dichter gedeeltelek in èège naam en löt z'n personages in de directe raej kalle (gemende vertèlling);
  • dramatiek: in 't drama verdwijnt d'r dichter achter z'n personages.

Aristoteles makde al 'n oondersjèèd tussje 'hoeëg', d.w.z. ernstige en in verze gesjraeve en 'lieëg', komische in proza gesjraeve literatuur. Menippos waor d'r ursjte sjriever dae satire, 'n mengeling va proza en lyriek, sjreef: de Menippische satire. Lucianus waor mit o.m. z'n doeëje-dialoge 'ne volgeling.

Modern indeling[bewirk | brontekst bewerken]

Modern literatuurtheoretici [1] zeunt geneigd um 'n oondersjèèd tösje proza en poëzie te vermijde. Ze make 'n oondersjèèd tösje:

'ne Greep oet de indelinge[bewirk | brontekst bewerken]

Väöl literatuurkundège haant hun èège indeling gemakd, dèk op groond va versjèllende criteria. Zoe makde Hobbes 'n versjèl tösje de heroïsche, schertsende en pastorale literatuur. Dallas verdeelde de literatuur in sjpel - dat in d'r twiede pers. en d'r tegenwoordige tied sjtèèt -, de vertèlling - in d'r driejde pers. in d'r verlede tied -, en 't leed - in d'r örsjte pers en d'r toekaomende tied.

Ooch Nicolas Boileau makde 'ne canon en dae bevatte o.m. 't herdersdicht, de elegie, de ode, 't epigram, de satire, de tragedie, de komedie en 't epos. Ooch erkaant e es örsjte 't sonnet es 'n aparte dichtvörm. Boileau gèft neet aa oeë e die typologie op baseert, messjie umdat-e d'r van oetgèèt dat die indeling historisch gegaeve, en gèng rationeel constructie is.

Modern genretheorie[bewirk | brontekst bewerken]

De modern genretheorie is besjrievend van aard. 't Aantal mäögeleke categorieje is oonbeperkt. Me gèèt d'r van oet dat de historische categorieje vermengd kènne waeëre en dat d'r e-zoe nuuj categorieje kènne oontsjtoeë. Me zeukt noe mieë nao uvverèènkomst dan nao versjille. Op groond van 't literair procédé en 't literair doel probeert me waerke te besjrieve.

Wèrkindeling op dizze Wikipedia[bewirk | brontekst bewerken]

'n Indeling, die mitstens vöral op d'r inhoud van de verhaole gebaseerd is en neet zoezieër op de vurm is de volgende:

Referenties[bewirk | brontekst bewerken]

  1. R. Wellek & A. Warren, Theorie der literatuur, blz. 323-338, Amsterdam 1974 ISBN 90-253-5529-3
Aafkomstig van Wikipedia, de Vriej Encyclopedie. "http://li.wikipedia.org/w/index.php?title=Literair_genre&oldid=351144"