Ieslandjs

Van Wikipedia
Gank nao: navigatie, zeuke

Dit artikel is gesjreve in 't Mofers. 't Weurt gewaardeerd óm in dit artikel 't Mofers aan te hauwe of aan te gaeve welk anger dialek gebroek is.


E book mit Ieslandjse tèks.

't Ieslandjs (íslenska) is 'n Noeardj-Germaanse spraok mit bao 300.000 spraekers. 't Is de officieel spraok van Ieslandj. 't Ieslandjs behuuertj same mit 't Faeröers toet de westelike of eilandj-Scandinavische tale. 't Is neet good te verstaon veur spraekers van de Scandinavische tale van 't vastelandj: Noors, Zweeds en Deens.

Alfabet[bewirk | brontekst bewerken]

't Ieslandjs wuuertj mit 't Letiens alfabet gesjreve, woraan versjillendje teikes zeen toegevoog: Áá, Éé, Íí, Óó, Úú, Ýý, Ðð (edh), Þþ (thorn), Ææ en Öö. De alfabetische vólgorde is: A Á B (C) D Ð E É F G H I Í J K L M N O Ó P (Q) R S T U Ú V (W) X Y Ý (Z) Þ Æ Ö.

De speciaal letter thorn (þ) guuef de klank weer die me ouch taengekömp es de th in 't Ingelse think (óngeveer es de Griekse letter Θ (theta), en de eth (ð) is dao de stömhöbbendje variant van (es de th in 't Ingelse that of de Griekse letter Δ (delta)), de letter ð steit in 't Ieslandjs noeaits aan 't begin van e waord en de letter þ steit noeaits aan 't ènj van e waord. Dees letters kómme oet 't aad runenalfabet.

De letters c, q, w en z waere neet gebroekt, behalve veur wäörd en name van neet-Ieslandjse aafkóms. Wiejer klinke i en y geliek, zjuus wie í en ý. De in ónbroek geraakdje z klink es s, zjuus wie in in al anger Noeardj-Germaanse tale.

Gesjiedenis[bewirk | brontekst bewerken]

Ieslandj waerdje tösje 800 en 1000 bevólk vanoet Wès-Noorwege. 't Ieslandjs haet zich óntwikkeldj oet 't Aadnoors. In Noorwege vónje, zjuus wie in de res van 't Germaanse taalgebied, in de ieëuwe daonao groeate taalverangeringe plaats, al den neet veroearzaak door de intensieve contacte mit de Nederduits kallendje hanjelsluuj van de Hanze, mer óp 't aafgelaenge Ieslandj gebäördje det bao neet en bleve de waordesjat en 't verbugingssysteem vriewaal ónverangerdj. De oetspraok is waal verangerdj. 't Ieslandjs bezit 'n aantal foneme die zeldzaam zeen in anger Europees tale, wie 'n stömloeas l, n, m en r.

Grammair[bewirk | brontekst bewerken]

In 't Ieslandjs is 't aad Scandinavisch verbugingssysteem dös nag gans intak. Al zelfstanjig naamwäörd, bievooglik naamwäörd, lidwäörd, aanwiezendje veurnaamwäörd, bezittelik veurnaamwäörd, eigename, (rang)telwäörd enzoea waere verbaoge in veer naamvalle, die veur alle drie waordgeslachte apaarte vorme kinne. Daonaeve kintj 't Ieslandjs nag sterke en zwakke verbuginge.

Veur 't zich vólg hie de verbuging van 't ónregelmaotig mannelik waord fjörður, 'fjord'.

 

inkelvoud mieëvoud
nominatief fjörður firðir
genitief fjarðar fjarða
datief firði fjörðum
accusatief fjörð firði

't Bepaald lidwaord wuuertj, zjuus wie in de anger Scandinavische tale, achter 't zelfstanjig naamwaord geplak (aangehech lidwaord), wodoor vorme óntstaon wie fjarðarins 'van de fjord', fjörðunum 'aan de fjorde'. 't Ónbepaaldj lidwaord kintj me in 't Ieslandjs neet. Fjörður kin dös beide 'fjord' es ''ne fjord' beteikene, veur de verdudeliking kintj me 't getal einn (ein) broeke.

Taalpurisme[bewirk | brontekst bewerken]

'n Ópvallendj kinmerk van 't Ieslandjs is 't strang purisme, det 'ne groeaten invlöi óp de óntwikkeling van de taal haet gehad. Wo de anger Germaanse tale euverspeuldj waerdje mit lieënwäörd oet 't Frans en 't Latien en de vastelandj-Scandinavische tale baovedeen mit lieënwäörd oet 't Nederduits, haet me in Ieslandj ömmer getrach veur de benaming van nuuj begrippe oet de brón van erfwäörd te putte. 't Ieslandjs is 'n rieke taal, vanwaenge de väöl ieëuwe sagaliteratuur. Daodoor kós me dök vergaete wäörd oet 't verleje nömme óm nuuj begrippe aan te duje. Zoea waerdje 'telefoon' sími, nao e aad waord veur 'draod', en 'sjerm' (beildjsjerm, computersjerm) skjár, nao e aad waord veur 'vènster'.

Extern linke[bewirk | brontekst bewerken]

Aafkomstig van Wikipedia, de Vriej Encyclopedie. "http://li.wikipedia.org/w/index.php?title=Ieslandjs&oldid=337455"