Aezel
Van Wikipedia
Dit artikel is gesjreve in 't Mofers. 't Weurt gewaardeerd óm in dit artikel 't Mofers aan te hauwe of aan te gaeve welk anger dialek gebroek is.
De aezel is lid vanne femielje van paerdechtige en haet es kinmèrke lang oeare, 'ne pluum aan 't inj vanne stert (wo ouch 'n spel van aafgelèdj is: ezeltje prikje), en 'n groeat oethajingsvermoge.
[bewirk] Domesticatie
Gedomesticeerde aezele zeen good broekbaar es lasdeer, veur rietuug en es riedeer. Mitochondriaal DNA-óngerzeuk haet in 2004 laote zeen det d'r twieë populaties gedomesticeerde aezele bestaon, wo van éin dudelik aafstamp van de óngersaort Equus asinus africanus. Van de anger is de aafstamming nag óndudelik.
't Veurdeel van gedomesticeerde aezele ten opzichte van paerd is det die kleiner zeen, baeter bestandj zeen taenge extreme ómstenjigheje en mekkeliker te hanjtere en te vore zeen.
De reputatie van aezele det die eigezinnige diere zeen, haet veural te make mit häöre intelligentie en veurzichtigheid. Ze zeen lestig te porre es me ze beveurbeeldj mit gevaor veur häör laeve get wiltj laote daon. Höbs se eimaol häör vertroewe gewónne, dan höbs se d'r 'n dankbaar en prettig gezelsjap aan.
'ne Kruutsing tösse aezelhings en paerdemerrie wuuertj moeldeer genömp, dae tösse aezelin en paerdehings hèt 'ne moelaezel. Alle mannelike naokómmelinge tösse dees kruutsinge zeen ónvruchbaar.
[bewirk] Wilje aezel
Vrie aezele kómme nag veur in Noord- en Oeas-Afrika. 't Guuef de volgende óngersaorte:
- Equus asinus africanus (kömp veur in Nubië)
- Equus asinus somaliensis (kömp veur in Somalië)
