1928
Van Wikipedia
1928 begos op 'ne zóndig.
Gebäörtenisse [bewirk]
- jannewarie
- Aan de Oasterieks-Hongaarse grens biej Szentgotthárd waere waopes óngersjöp die van Italië nao Hongarije gesjmókkeld zeen.
- 16 – Stalin verbant al zien poletieke teangesjtanders in Ruslandj.
- fibberwarie
- 1 - Erkènning van de kirk van de verangering van de naam van de eësjte Nijmeegse sjtudentevereiniging Societas Studiosorum Noviomagensis 'Roland' (in 1972 in N.S.V. Carolus Magnus)
- 11 – De tweëde Olympische Wèntjersjpele waere geäöpend in Sankt-Moritz in Zjwitserlandj.
- 19 - Canada versjleit Zjwitserlandj mèt 13-0 in de finalerunje van 't olympisch ieshockeytoernooj in St. Moritz, en prolongeert daomit ouch de waereldtitel.
- miert
- 11 - De voetbalinterland Nederlandj-Belsj in 't Amsterdamse sjtadion is de eësjte sjportgebeurtenis die woort versjlage op de Nederlandse radio, door Han Hollander.
- 29 – Vrouwe van 21 jaor en awwer kriege in Groat-Brittannië sjtömrech.
- april
- mei
- 11 – Japanse militaire eenheje versjlaon ’t Chinese leger dat Jinan, de hoofsjtad van de provincie Shandong, prebeert te herovere.
- 15 – In Australië wirt de Flying Docter Service opgerich.
.jpg)
- juni
- 7 - Karel Dubois, eine kanunnik oet Roeselare, sjtich de KSA es óngerdeil van de Katholieke Actie (KA) en vervanger van de AKVS.
- 14 – De Èngelsje activiste veur vrouwerechte Emmeline Pankhurst euverliejt op 70-jaorige leaftied.
- 18 – De Noorse óntdèkkingsreiziger Roald Amundsen sjtort neer mèt zien vleegtuug en euverliejt.
- juli
- 6 - In New York wirt veur 't eësj ein 'sjpraekende' film vertoand: The Singing Fool.
- 28 - Äöpening van de Olympische Sjpele in Amsterdam door Prins Hendrik in ’t nuuj Olympisch Sjtadion.
- augustus
- 5 - De eësjte marathon van Amsterdam wirt verloupe es óngerdeil van de Olympische Sjpele van Amsterdam.
- 12 - Sjlutingsceremonie van die Olympische Sjpele in Amsterdam. Groate sjterre zint de Fin Paavo Nurmi biej atletiek en Johnny Weissmuller biej ’t zjwömme. Veur Nederlandj wint o.a. de bókser Bep van Klaveren ein gouwe medaille.
- september
- 19 – Eësjte vertoaning van 'n teikenfilm mèt Mickey Mouse ónger de naam 'Steambaot Willie' van de handj van Walt Disney.
- oktober
- 1 - In de Sovjet-Unie wirt opdrach gegaeve tot ein groatsjalige collectivisatie van landjboewbedrieve. Mèt ein viefjaoreplan wirt getrach óm de agrarische bedrieve nuuj leave in te blaoze.
- november
- 6 – De democraat Herbert Hoover wirt gekaoze tot president van de Vereninigde Sjtate.
- 24 - 29 november - Biej eine heël zjwaore novembersjtörm kómme in vief daag tied 58 Nederlanders óm 't laeve.
- zónger datum
- Italië begint mèt de dreuëglègking van de beruchde Pontiense moerasse.
- Hendrik Bulthuis oet Bergum boewt de eësjte BM.
- Ben Springer wirt in Amsterdam waereldkampioen damme.
- De Amerikaanse oerwerkfebriek Bulova introduceert de wèkkerradio.
- Alexander Fleming óntdèk per toeval de penicilline.
- In de Sovjet-Unie geit 't eësjte viefjaoreplan van sjtart. De preductie van investeringsgoedere zal in de planperiood waere verdrievoudig, die van consumptiegoedere verdöbbeld.
- De natuurkundige Hans Wilhelm Geiger vundj de geigertèller oet.
- 't Daltonóngerwies wirt ingeveurd in Nederlandj.
- De Duutsje NSDAP is mèt 12 zetels veur 't eësj vertaengewoordigd in de Rieksdaag, 't Duutsje parlemènt.
- Pole kump in de zomer kort biej militaire actie in 't sjleipende conflict mèt Litouwe euver Vilnius.
Gebore [bewirk]
- 1 jannewarie - Hap Sharp, Amerikaanse autocoureur (euverleje 1993)
- 5 jannewarie - Ali Bhutto, Pakistaanse politicus (euverleje 1979)
- 5 jannewarie - Walter Mondale, Amerikaanse politicus
- 8 jannewarie - Jeen van den Berg, Nederlandse sjaatser
- 9 jannewarie - Domenico Modugno, Italiaanse zenger (euverleje 1994)
- 12 jannewarie - Lloyd Ruby, Amerikaanse autocoureur (euverleje 2009)
- 21 jannewarie - Trude Mally, Oasteriekse zangeres en jodelaerster (euverleje 2009)
- 23 jannewarie - Jeanne Moreau, Franse actrice
- 24 fibberwarie - Jo Erens, Limburgse troebadoer oet Zitterd
- 25 jannewarie - Cor van der Hart, Nederlandse voetballer en trainer (euverleje 2006)
- 25 jannewarie - Edoeard Sjevardnadze, president van Georgië
- 26 jannewarie - Roger Vadim, Franse filmregisseur (euverleje 2000)
- 9 fibberwarie - Herman Pieter de Boer, Nederlandse auteur en journalist
- 9 fibberwarie - Rinus Michels, Nederlandse voetballer en voetbalcoach (euverleje 2005)
- 26 fibberwarie - Fats Domino, Amerikaanse rock-'n-roll-muzikant
- 27 fibberwarie - Ariel Sharon, Israëlische politicus
- 5 miert - Anton Huiskes, Nederlandse sjaatser en sjaatscoach (euverleje 2008)
- 10 miert - Harry ter Heide, Nederlandse hoagleëraar bedriefskunde, veurzitter vakbóndj NVV (euverleje 1985)
- 12 miert - Paul Kuhn, Duutsje pianis, bandleijer en zenger
- 1 april - Dimitri Frenkel Frank, Nederlandse sjriever (euverleje 1988)
- 2 april - Jan Blaauw, Nederlandse plitieman en publicis
- 2 april - Serge Gainsbourg, Franse zenger (euverleje 1991)
- 2 april - Paul Römer, Nederlandse cameraman en televisieregisseur (euverleje 2007)
- 2 april - Piet Römer, Nederlandse acteur
- 18 april - Nico Hiltrop, Nederlandse regisseur en auteur (Kunt u mij de weg naar Hamelen vertellen, mijnheer?) (euverleje 2008)
- 23 april - Shirley Temple, Amerikaanse actrice
- 28 april - Jan Schotte, Belsje kardinaal (euverleje 2005)
- 4 mei - Hosni Mubarak, president van Egypte
- 9 mei - Frits Rademacher, Limburgse troebadoer oet Zitterd (euverleje 2008)
- 12 mei - Burt Bacharach, Amerikaanse compenis
- 18 mei - Jo Schlesser, Franse autocoureur (euverleje 1968)
- 23 mei - Rosemary Clooney, Amerikaanse zangeres en actrice (euverleje 2002)
- 11 juni - Keuningin Fabiola van Belsj
- 20 juni - Jean-Marie Le Pen, Franse extreem-rechtse politicus
- 9 juli - Federico Bahamontes, Sjpaanse fitserenner
- 16 juli - Piet Camps, catoonis oet Venlo
- 18 juli - Simon Vinkenoog, Nederlandse dichter (euverleje 2009)
- 25 juli - Koos Andriessen, Nederlandse econoom, ambtenaer, besjtuurder en politicus
- 26 juli - Stanley Kubrick, Amerikaanse filmregisseur
- 29 juli - Ronald Philippe Bär, Nederlandse bisjhop van Rotterdam (1983-1993)
- 30 juli - Fons van der Stee, Nederlandse politicus en fiscalis (euverleje 1999)
- 6 augustus - Andy Warhol, Amerikaanse kunssjilder (euverleje 1987)
- 21 augustus - Allard van der Scheer, Nederlandse acteur
- 29 september - Ankie Peypers, Nederlandse dichteres, sjriefster en journaliste (euverleje 2008)
- 4 oktober - Jo Röpcke, Vlaamse filmrecensent en tv-presentator (euverleje 2007)
- 10 november - Ennio Morricone, Italiaanse compenis
- 14 november - Joop Glimmerveen, Nederlandse politicus en crimineel
- 17 november - Dick Holthaus, Nederlandse modeóntwerper
- 19 november - Ina van Faassen, Nederlandse actrice en cabaretière
- 29 november - Koen Verhoeff, Nederlandse sjportversjlaaggaever (euverleje 1989)
- 30 december - Bo Diddley, Amerikaanse rock-'n-roll-zenger en –gitaris (euverleje 2008)
Gestorve [bewirk]
- 4 fibberwarie - Hendrik Lorentz (74), Nederlandse wis- en natuurkundige
- 18 miert - Paul Van Ostaijen (32), Vlaamse dichter
- 14 april - Harie Meijers, fitserenner oet Mestreech
- 14 juni – Emmeline Pankhurst, (69), Britse vrouweactiviste
- 18 juni - Roald Amundsen (55), Noorse óntdèkkingsreiziger
- 7 augustus - Alphonse Ariëns (68), Nederlandse gróndjlègker van de kathelieke vakbewaeging
- 12 augustus - Leoš Janáček (74), Tsjechische componis
- 30 augustus - Franz von Stuck (65), Duutsje symbolistische sjilder en beeldhouwer
- 30 augustus - Wilhelm Wien (64), Duutsje natuurkundige en winnaer van de Nobelpries veur de Natuurkunde in 1911
- 13 oktober - Dagmar van Denemarke (80), Deense prinses en tsarina van Rusland
