Taxonomie versjèl tösje versies

Naar navigatie springen Naar zoeken springen
58 bytes toegeveug ,  15 jaar geleden
gein bewirkingssamevatting
 
 
De discipline bènne de biologie die zich beezig hilt mit de categorisering en indeiling van al het laeve op aarden.
 
 
De indeiling van de natuur is nogal en probleem, hetgeen leide tot flink get discussie. Door de geschiedenis zin de volgende veurstelle gemaak en gebroek.
 
 
Meistal wurt begoosj mit de indeiling van Carol Linnaeus (Carl von Linné) oet 1735 (de Systaema Naturae), ofschoan Aristoteles de deere al classificeerde noa de meneer wooöp ze zich deege veurtbewaege.
 
 
Linneaus (1735):
 
1. Plantae
 
2. Animalia
 
 
Toen woorte de eincelligen ontdèk:
 
 
Haechel (1894):
 
Drie rieke
 
1. Protista
 
2. Plantae
 
3. Animalia
 
 
Vervolges woort d'r in 't meercellige domein een extra riek ingeveurd, de fungi oftewaal de sjummels en de protiste woorte opgesplits in protista en monera:
 
 
Whittaker (1959):
 
Vief rieke
 
1. Monera
 
2. Protista
 
2. Fungi
3. PlantaeFungi
 
4. Animalia
4. Plantae
 
45. Animalia
 
 
Bènne de eincellige ontsting een nuuj indeiling, de monera woorte gesplits in bacterië en archeë:
 
 
Woese (1977):
 
Zès rieke
 
1. Eubacteria
 
2. Archaebacteria
 
3. Protista
 
4. Fungi
 
5. Plantae
 
6. Animalia
 
 
Woese zelf vong et mèr een zooitje en veurde een 'supercategorie' in, boave de rieke 3-6, genaamp Eukarya. De rieke bestoan nog ummer, op een lager hierachisch niveau:
 
 
Woese (1990):
 
Drie domeine
 
1. [[Eubacteria]]
 
2. [[Archaea]]
 
3. [[Eukarya]]
 
 
Aan de lagere niveaus is sinds de tied van Linnaeus niet veul mjè verangert:
 
 
De hierarchie op vandaag:
 
[[Domein]]
 
[[Riek]]
 
[[Phylum]]
 
[[Klasse]]
 
[[Order]]
 
[[Familie]]
 
[[Geschlach]]
 
[[Soart]]
 
 
Van elk nivaeu geuf et zich weer subniveaus en superniveaus (beveurbeeld: superklasse, suborder).
 
 
Een veurbeeld, de mens:
 
Domein: Eukarya
 
Riek: Animalia
 
Phylum: Chordata
 
Subphylum: Vertebrata
 
Superklasse: Tetrapoda
 
Klasse: Mamalia
 
Order: Primates
 
Familie: Homonidae
 
Geschlach: [[Homo]]
 
Soart: [[Sapiens]]
 
Subsoart: Sapiens
 
Pas vanaaf Geschlach wurt de naam vermeld:
 
Dus: [[Homo sapiens sapiens]]
50

bewirkinge

Aafkomstig van Wikipedia, de Vriej Encyclopedie. "https://li.wikipedia.org/wiki/Speciaal:MobielVerschillen/5830"

Navigatiemenu