Kestieël Mofert versjèl tösje versies

Naar navigatie springen Naar zoeken springen
15 bytes toegeveug ,  15 jaar geleden
K
gein bewirkingssamevatting
K (dialek Moferts en cat.)
K
Net boete de kern van [[Mofert (stad)|Mofert]] ligke de ruïnes van [[Kestieël Mofert]], auch bekindj es ‘[[D’n Tômp]]’ of ‘[[De Grauwert]]’. Eigelik wurdj mit Grauwert einen tore in ut biezunjer bedoeldj, mer de naam zuut me in ’t algemein veur ’t ganse kestieël.
 
Ut kestieël is ròndj [[1260]] geboewdj in opdrach van [[Hendrik III van GelreGelder]], later bekindj es d’n [[Hieër van Mofert]]. Nao verboewinge, belegeringe, mer auch door zellef aafbraeke is ’t kestieël langsaam vervalle toet ruïne.
 
D’n Tômp is vanaaf [[1961]] in bezit vanne Stichting Kestieël Mofert (Stichting Kasteel Montfort). Op ein van de moerreste oette middelieëwe haet me róndj [[1850]] ei achheukig jach-teureke geboewdj, det noe innen oorsprónkelikken stoat wurdj herstìldj.
==(Korte) Historie==
 
===Hendrik van GelreGelder, Hieër van Mofert 1259 - 1284===
 
[[Hendrik III van GelreGelder]] kreeg van zie broor [[Otto II van GelreGelder]] rondj 1259 de plaats Lin en ómgeaving gesjònke, dae ’t zellef eder in bezit haw gekrege. Op ei strategischj puntj leet Hendrik ròndj [[1260]] ei kestieël boewe, op ‘ne bestaondje zandjheuvel inne zómp. In dae’n tied woor de omgaeving van Mofert ein al al zómp.
 
Men witj neet gans zeker of d’r al ei bestoandj boewwerk op dae’n heuvel woor, maar ’t sjientj waal det d’r onger angere netuurstein zeen gebroek van ‘ne verdedigingstore waat me in [[Mestreech]] gesloop haet. De boew van ’t kestieël zoe rondj [[1267]] zeen aafgerundj, en bestóng zoeaget gans oet netuurstein. ’t Kestieël kreeg de naam [[Mofert]] en goandjewaeg kreeg ’t dörp dae naam auch.
 
[[Hendrik van GelreGelder]] en [[Hieër van Mofert]], dae auch [[prinsbisjop]] van [[Luuk]] woor, waerdje in [[1284]] tusse [[Lin]] en [[Mofert]] door Luukenieëre mit ‘ne knòts de kiebes ingehawwe. Det zoe gebeurdj motte zeen dun biej ’t dennebuske naeve de sjròt, oppe sjtaasjeswaeg waat noe toet Mofert beheuërdj. In zie testament woor vasgelag det [[Reinoud I van GelreGelder]], ziene naef, èrfgenaam woor.
 
[[Aafbeilding:Kasteel_Montfort_Grauwert.JPG|thumb|left|200px|De Grauwert]]
===Reinoud I van GelreGelder 1284 – 1319===
Wie [[Reinoud I van GelreGelder]] ’t bewindj ging veure, wore ein van de ieërste dinger ’t kestieël oetbreie mit ‘ne viefdje tore mit spitse puntj, [[de Grauwert]]. De raeje hiejveur woor onger angere ’t oetbraeke vanne [[Limburgse Successieoorlog]]. Wie daen oorlog woor aafgelaupe, waas [[Amb Mofert]] ’t oeterlikke zuuje van ’t [[graafsjapGraafsjap]] GelreGelder. Daobiej waerdje d’r onnag gevange genómme. Wie d’r lange-lèste weer woor vriegekoch vonj ziene zoon [[Reinoud II van GelreGelder]] det zie vader ’t Graafsjap neet mieër kos besjture. Oeteindelik sloot dae zie eige vader in [[1320]] op inne Grauwert, d’n tore waat d’r notabene zellef haw laote boewe. Hae stórf dao zès jaor later, in [[1326]].
 
 
 
===Reinoud II van GelreGelder 1320 – 1343===
 
D’n opvolger [[Reinoud II van GelreGelder]] haet ‘ne gooien tied gadj. Hae trouwdje mit e zöster vanne Ingelse [[kuuening [[Eduard II van Ingelandj]]. Ziene status waerdje daomit van [[Graaf]] verangerdj in [[Hèrtog]]. Omdèt de Ingelse in oorlog wore mit de Franse ([[Hóngerdjöärigen Oorlog]]) raakdje hae dao eigelik auch biej betroch. Reinoud II speeldje den auch dökker ‘ne rol biej ôngerhanjelinge tösse die twieë lenjer.
 
In [[1342]] weurdj begòs mit ‘ne groeate verboewing op ’t Kestieël Mofert. Det haw deils te make det ‘r dökker mit ziene gansen aanhang op ’t kestieël verbleef. Hiemit waerdje auch ziene status weer verheuëg. Die verboewing haet mer twieë jaor gedoerdj, daoveur wore waal ‘ne haup luuj op ’t kestieël aan de gang. Behalve natuurstein zeen d’r dit kieër hieël veul bakstein gebroek veur dees oetbreiing.
 
In 1343 stórf Reinoud II van GelreGelder, wie me nag bezig woor mit dees verboewing.
 
===Nao Reinoud II van GelreGelder 1343-1950===
 
In d’n tied nao Reinoud II van GelreGelder haet me ’t kestieël nag wiejer versterk. Vanaaf [[1500]] koom d’r ein [[veurburcht]] biej, de Bongeartshaof, waat me later de Veurhaof nump. De Veurhaof waat v’r noe kinne is waarsjienlik op de restante van die veurige veurburcht geboewdj. Om op ’t kestieël te komme mos me doe twieë kieër een grach euver, via de veurburch.
 
Halverwaege de 16e ieëw koom ’t kenón. ’t Kestieël woor neet bestandj taege zò’n aanvalle en waerdje versterk mit vèstingwirke om de bestaondje ringmoer haer. Op een teikening van [[Philippe Taisné]] oet [[1623]] zeen dees vèstingwirke nag te zeen. Op ei gegeave moment haw ’t kestieël gein milletaire functie mieër. Vanaaf [[1685]] waere dees vèstingwirke gesloop, mer auch de Grauwert en angere gedeiltes van ’t kestieël. ’t Woongedeilte hawwe ze laote staon es ambsweuning veur d’n [[drosserd]]. In d’n 18e ieëw koom ’t kestieël laeg te staon. Doe haet me ’t eigelik aafgebraoke om de stein veur reperasies aan anger geboewe te kinne gebroeke.
475

bewirkinge

Aafkomstig van Wikipedia, de Vriej Encyclopedie. "https://li.wikipedia.org/wiki/Speciaal:MobielVerschillen/30215"

Navigatiemenu