Pluto (dwergplaneet) versjèl tösje versies

Naar navigatie springen Naar zoeken springen
1.057 bytes toegeveug ,  9 jaar geleden
→‎De maone vaan Pluto: hej iech bij de veurege bewèrking neet gewete: Pluto heet sinds midde dit jaor nog 'ne maon!
K (r2.6.5) (Robot: debie: chr:ᏡᏙ)
(→‎De maone vaan Pluto: hej iech bij de veurege bewèrking neet gewete: Pluto heet sinds midde dit jaor nog 'ne maon!)
== De maone vaan Pluto ==
=== Charon (134340-I) ===
[[Plaetje:Pluto system 2006.jpg|thumb|right|175px|Pluto en häör drei bekindegroetste manenmaone.]]
Tösse [[1978]] en [[2005]] waor vaan Pluto slechs ein [[natuurleke maan]] bekind, geneump [[Charon (maon)|Charon]], oontdèk door [[James Christy]] en [[Robert Harrington]]. Charon heet 'n [[middellijn]] vaan 1205 km en drejt in 'n vrijwel [[cirkel]]vörmege baon um Pluto op 'nen aofstand vaan 19.570 km. De massa vaan Pluto is slechs ach kier zoe groet es dee vaan Charon. 't Gevolg daovaan waor tot 't massazwoertepunt bij dees combinatie es einige in us zonnestèlsel wied boete 't oppervlak vaan de "planeet" ligk. 'n Aander opmerkelek fenomeen is tot dees hiemelliechame altied mèt dezelfde kant nao-ein geriech blieve; ze bevinde ziech in 'n zogeheite synchroon of geboonde rotatie. Oet opname vaan de ruimtetelescoop Hubble bliek tot Charon get mier blauwig is, boe-oet kin weure opgemaak tot Pluto en Charon 'n versjèllende samestèlling höbbe.
 
| 1550
| 19.571 ±4
| 6,387. 230
| 96,15°
| 0,000
 
=== Nix en Hydra (134340-II en III) ===
EindInd oktober [[2005]] maakde [[H.A. Weaver]] en [[S.A. Stern]] bekint tot op Hubble-foto’s oet mei 2005 twie nui maone vaan Pluto waore oontdèk; ze kraoge de veurluipege aonduidinge ''S/2005 P 1'' en ''S/2005 P 2''. De [[Internationaal Astronomische Unie|Internationaal Astronomische Unie (IAU)]] käörde op [[23 juni]] [[2006]] officieel de naome [[Hydra (maon)|Hydra]] en [[Nix (maon)|Nix]] good. Gezeen hun helderheid zal de diameter vaan de twie mäönsjes tösse de 30 en 160 km bedrage. De umloupstije vaan de drei maone Charon, Nix en Hydra verhawwe ziech vrijwel perceis es 1 : 4 : 6. Dat heet tot gevolg tot de oonderling posities vaan de planeet Pluto en häör drie maone ziech nao eder twelf Charon-umloupe (12 × 6,38722 = 76,65 daog) vrijwel perceis herhole. 'n Dergelek versjijnsel weurt [[baonresonantie]] geneump; 't kin informatie geve euver de wijs woe-op 't stèlsel vaan Pluto en de drei maone oontstande is.
Vaanaof [[13 september]] [[2006]] höbbe Nix en Hydra vaan de IAU de aonduidinge 134340-II en 134340-III gekrege.
 
| 2005
| [[baonresonantie]] mèt Charon; kleur gries
|}
 
=== P4 (S/2011 P 1) ===
Op 28 juni 2011 woort, mèt d'n Hubbletelescoop weer, e veerde mäöneke oontdèk, wat nog geine naom heet en daorum mèt e nommer weurt aongegeve. Op groond vaan de helderheid liet ziech 'nen diameter vaan 13 tot 34 kilometer sjatte. De baon zit tösse die vaan Nix en Hydra in.<ref>[http://www.cbat.eps.harvard.edu/cbet/cbet002769.txt NEW SATELLITE OF (134340) PLUTO: S/2011 (134340) 1] (Elektronisch telegram vaan de oontdèkkers)</ref>
 
{| class="prettytable"
|- style="background:#efefef;"
! Naom
! [[Diameter|Diam.]] (km)
! Massa (10<sup>18</sup>&nbsp;kg)
! [[straol (wiskunde)|Baonstraol]] (km)
! [[Umloupsnelheid (astronomie)|Umloup]]-</br>tied (daog)
! [[Glooiingshook|Inclin.]]
! [[Excentriciteit (astronomie)|Exc.]]
! [[Magnitude|Visueel Magn.]]
! [[Albedo]]
! Oont-</br>dèk
! Opmerkinge
|-
| -- (P4, S/2011 P 1)
| 13-34
| ''oonbekind''
| (59 ± 2)×10<sup>3</sup> km
| 32,1 ± 0,3
| ≈0°<!--zoe steit 't op en:, meh iech dink neet tot dat klop-->
| ≈0°
| 26,1 ± 0,3
| ''oonbekind''
| 2011
| synchroon rotatie
|}
 
Aafkomstig van Wikipedia, de Vriej Encyclopedie. "https://li.wikipedia.org/wiki/Speciaal:MobielVerschillen/280955"

Navigatiemenu