Smeets

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Mestreechs. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.

---

Smeets is 'ne Limbörgsen achternaom. Heer kump veural in Nederlands Limbörg väöl veur.

Verklaoring

De naom Smeets geit trök op d'n awwe genitief bij smeed 'ambachsmaan dee metaol bewèrk', 't beteikent dus '[zoon] vaan de smeed'. 't Is daomèt 'n combinatie vaan 'ne beroepsnaom en e patroniem (verneuming nao de pa).

Vrij bezunder is tot me de Limbörgse vörm mèt lang ee heet oetgespeld. In de regel woort 't plat vreuger neet opgesjreve; woorte achternaome vasgelag, daan deeg me dat iejer in e soort algemein Zuid-Nederlands. De naom Smeets tuint evels de typisch Limbörgse verlènging vaan korte stamklinkers bij sterke zelfstandege naomwäörd: wäörd die vaanajds in 't inkelvoud 'ne korte klinker en in 't miervoud 'ne lange höbbe (smit - smeden), kriege in 't Limbörgs euveral 'ne lange klinker.

Veurkoume

In Nederlands Limbörg is de naom Smeets de twiede frequintste, nao Janssen. In Belsj-Limburg steit de naom neet in de top 10.

De gemeinte mèt de mieste Smeetse waor in 2007 Mestreech (780), op de voot gevolg door Zittert-Gelaen (779). De gemeinte mèt rillatief de mieste Smeetse waor Meersje: dao had toen mie es 2% vaan de bevolking dee naom. Boete Limbörg kump de naom wieneg veur; heer is dao 'ne gojen indicator vaan de Limbörgsen diaspora binne Nederland. Gemeintes boete Limbörg mèt mie es hoonderd kier Smeets waore in 2007 Amsterdam (155), Indhove (147), Nimwege (124) en Tilburg (120).

Variante

De naom Smeets kint diverse variante, neet in de lèste plaots ouch binne Limbörg. Veur 't euverziech numme v'r hei allein officieel variante op; in de spreektaol kin 'ne Limbörgsen achternaom nog op väöl mie menere weure oetgesproke.

Schmeets en Schmeits

Schmeets kaom in 2007 139 kier veur, veural in Zuid-Limbörg. Koploupers waore Kèrkraoj en Zumpelveld mèt allebei 24 kier; in Gulpe-Wittem gaof 't nog ins 16 lui mèt deen achternaom. Nog ins 70 lui in gans Nederland hètde Schmeetz. In dees vörm zuut me de sj-klaank oetgespèld, die me oostelek vaan de Panninger Linie kin hure.

De naom Schmeits bestoont in datzelfde jaor 285 kier. Dujeleke kopluiper waor Zittert-Gelaen mèt 109 dregers. Dat is ouch neet zoe vreemp, want deze vörm vaan de naom tuint neve d'n oosteleke sj-klaank ouch de Zitterse diftongering.

Smets en Schmetz

De vörm Smets is neet specifiek Limbörgs, meh tuint iejer de gebrukeleke oetspraok in de Zuid-Nederlandse dialekte. 't Is 'n väöl veurkoumende naom in Vlaondere; Belsj Limbörg is dao-op gein oetzundering.

't Gief ouch 'ne variant Schmetz, boe-in me de sj-klaank oonderkint. Dat is vreemp, umtot me in gein inkel dialek sjmed zeet. Me maag daorum aonnumme tot deze naom wie Sjmeets woort geleze. 't Gaof in 2007 253 Nederlanders die Schmetz hètde.

Smits

Smits is geine specifiek Limbörgse naom. Dees spelling gief de Nederlandse oetspraok mèt korte i weer. Binne Nederland huurt me de naom veural in Noord-Braobant; boe 't de veerden achternaom is.

Toch weurt de naom ouch in Limbörg wel gehuurd. Neet in de lèste plaots is dat zoe in 't noorde vaan de provincie, boe me de Limbörgse verlènging neet kint. De gemeinte Venroj veurt mèt 273 dregers (stand 2007) in dees provincie de lies aon.

Bekinde dregers

Opmerking: neet alle dregers koume oet Limbörg.

• Guus Smeets, zenger (1948-2020)
• Harrie Smeets, geisteleke (1960-2023)
• Jan Smeets, opriechter Pinkpop (*1945)
• Mart Smeets, sportprizzentator (*1947)