Metamfetamine
Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Mestreechs. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.
Methamfetamine, voloet N-metamfetamine, sjemische formuul C₁₀H₁₅N, is 'ne synthetischen drug. 't Middel weurt soms veurgesjreve bij zwoer gevalle vaan hersetrauma of ADHD, meh vint veural touwpassing es illegaol genotsmiddel. Veur dat lèste doel liet me 't middel gemeinelek reagere mèt chloor; de hydrochloride die zoe oontsteit weurt crystal meth geneump. In de homowereld besteit de naom tina.
De effekte vaan metamfetamine liekene op die vaan echte amfetamine. 't Maak diech euforisch, alert en wèrk ouch sterk es lösopwèkkend middel. Um die rei is 't populair in bepaolde kring vaan homomaander, die heimèt soms daogelang seksfieste kinne hawwe. De negatieve effekte zien legio. Metamfetamine is extreem verslavend, en deit ouch bij kort gebruuk direk sjaoj aon de herses. Wijer kin 't leie tot slechte tan (de beröchte 'methmoond') en sjaoj aon hart, lever en nere. De kater nao gebruuk is, door de energie die 't middel in de gebruker losmaak, extreem zwoer.
Metamfetamine woort in 1893 veur 't iers gemaak door de Japanees Nagai Nagayoshi. In 1919 kaom ziene landgenoet Akira Ogata op 't idee de stof in chloor op te losse. In 't Daarde Riek woorte de pèlle op groete sjaol gebruuk, iers ouch zoonder veursjrif; wie evels mie bekind woort euver de bijwèrkinge woort de verkoup hendeg aon ban gelag. Nao d'n oorlog woort 't middel nog in de Vereinegde Staote es aofslankpèl verkoch, tot dao in de jaore '70 ouch 'n ind aon kaom. Sindsdeen woort 't ummer mie 'nen drug veur 't plezeer. Langen tied waor 't middel boete Noord-Amerika koelek bekind; nao 2010 evels versjene ouch in Europa ummer mie illegaol meth-laboratoria. In Nederland weurt 't middel wieneg gebruuk; laboratoria liekene veural veur 't boeteland te producere.[1]