Maghreb

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Heëlesj. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.

D'r Maghreb (Arabisch: المغرب al-Maġrib) is 'n lanksjtrieëk i Noard-Afrika. Ze besjleet 't grónkgebeed van Libië, Tunesië, Algerije, Marokko, de Westliche Sahara en Mauritanië. D'r Maghreb houw in 2018 mieë es 100 mieljoeën iwuuenesj.

D'r naam Maghreb is 't Arabische woad vuur weste, in poëtische zin de plaatsj woe de zón óngergeet en vurmt d'r teëgehanger va d'r Mashreq, e gebeed i ge Midde-Oeëste. D'r Maghreb is es thoeslank van de Berbers, de oersjprónkeliche bewoeënesj, e gebeed mit ege identiteet binne de islamitische welt. Versjpreid uuever g'ne Maghreb weëde dan ooch versjillende soorte Berbersjproake gekald. Huutsedaags kalle de mieëtste luuj doa versjillende variante van 't Arabisch, mieë specifiek Maghrebijnse variante die óngeree good te versjtoa zunt, meh vuur Arabiere van boete de regio neet. Durch 't koloniaal verleie weëd 't Franzuuesisj ooch döks gebroek es taal durch de uueverheed, 't óngerwies en de media.

Bewoeënesj i g'ne Maghreb houwe al vreug contakte mit volkere oet 't oeëste, woe-ónger 't Aod Egypte en de Feniciërs, die beivuurbeeld de sjtad Carthago sjtichde. Vanaaf d'r 7e ieëw koom de sjtrieëk i heng van de Arabiere, die d'r islam introduceerde. Van 1142 bis 1269 woeëd d'r Maghreb ee besjtuurlich gehieël ónger 't kalifaat van de Almohade. Sjpieëder kome dele i heng van de Ottomane, mit oetzóndering van Marokko, de Westliche Sahara en Mauritanië. Vanaaf d'r 19e ieëw woeëd 't gebeed gekoloniseerd durch mit name Frankriek. Libië woeëd evvel óngerdeel van 't Italiaans koloniaal imperium en de Westliche Sahara veel same mit 't noarde va Marokko ónger Sjpaanse heersjappij. De mieëtste leng i g'ne Maghreb woeëde rónk 1960 ónaafhankelich. Jihadistisch geweld, mit name durch takke van Al-Qaeda, en óngerdrukking va Berbervolkere vörme 'n brón van sjpanning i g'ne regio.