Leo XIV

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Mestreechs. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.

Leo XIV (14 september 1955, Chicago) is d'n allewijle Paus en daomèt 't hoof vaan de Roems-Kathelieke Kèrk en soeverein vaan Vaticaonstad. Heer is d'n ierste .Paus dee in de Vereinegde Staote vaan Amerika is gebore, d'n ierste mèt neet allein VS-nationaliteit mer ouch Peruaonse, d'n ierste oet de Orde vaan Sint-Augustinus en d'n twiede oet de Amerika's (nao zienen direkte veurgenger Paus Franciscus). Heer woort gebore es Robert (Francis) Prevost.

Es Robert Prevos woort de Paus gebore in Chicago, in d'n Amerikaonse staot Illinois, mer greuide op in 't naoberse (zoe-ouch Illinoische) Dolton. Heer trooj in 1977 touw tot de Orde vaan Sint-Augustinus en woort in 1982 tot preester gewijd. In 1987 behaolde heer 'n doctoraot in 't canoniek rech (JCD) aon de Pauseleke Universiteit vaan Sint-Thomas Aquinas in Roeme. Ziene luipbaon umvat oetgebreid missionair wèrk in Peru in de tachteger en negeteger jaore, boe heer wèrkzaom waor es pestoer, premerik, diocesaon ambteneer, seminarielierkrach en regent. Heer woort verkoze tot prior-ginneraol vaan de Orde vaan Sint-Augustinus en waor vaan 2001 bis 2013 in Roeme gestationeerd. In de raom vaan dit wèrk reisde heer väöl, oonder mie nao de versjèllende provincies en missies vaan de Orde euver de ganse wereld. Daonao kierde Prevos trök nao Peru es bisjop vaan Chiclayo, boe heer vaan 2015 bis 2023 wèrkzaom waor. In 2023 beneumde Paus Franciscus häöm tot prefek vaan 't Dicasterie veur Bisjoppe in Roeme en veurzitter vaan de Pauseleke Kemissie veur Latiens-Amerika. Nao ziene trökkier nao Roeme woort Prevost tot Kardinaol verheve.

Es Kardinaol lag Prevost de naodrök op sydonaliteit, missionair dialoog en d'n aonpak vaan sociaol en technologische oetdaginge. Heer heet ziech ouch oetgesproke euver oonderwerpe wie klimaotveraandering, wereldwij migratie, kèrkebestuur en minserechte, en heet ziene steun oetgesproke veur de hervörminge vaan 't Twiede Vaticaons Concilie en de cour dee Franciscus veur de Kèrk heet oetgezat. De verkezing vaan Prevost tijes 't conclaof vaan 2025 waor oonverwach veur woernummers: heer waor 'nen boetestender, en binne 't Vaticaon achde me de kans op 'ne Paus oet de Vereinegde Staote oonrealistisch gezeen de status vaan dat land es supermach. Es ierbetaon aon Paus Leo XIII, dee de modern Kathelieke sociaol lier te midde vaan de turbulentie vaan de Twiede Industriële Rivvelutie oontwikkelde, koos prevost de pauseleke naom Leo XIV - dit um Leo XIII ziene zörg veur arbeiers en rechveerdegheid te spegele, mer ouch um in te speule op de oetdaginge vaan 'n nui industrieel rivvelutie en kunsmaotege intelligentie.

Es Paus heet Leo XIV zich consequent verzat contra gewaopende conflicte en nationalisme, wijl heer tegeliekertied opkaom veur de rechte vaan vlöchtelinge. Heer heet nui woersjouwinge geoet euver 't gebruuk van kunsmaotege intelligentie. Heer heet de lierstèllinge vaan zien veurgengers bevesteg, boe-oonder de sociaol lier en de klimaotpolletiek vaan paus Franciscus. Heer heet de lier vaan 't Twiede Vaticaons Concilie ummertouw aongeweze es de "leiende staar" vaan de Kèrk.

Brón

Corresponderend Ingelstaoleg Wikipedia-artikel