Europese Kemissie

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Mestreechs. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.

De Europees Kemissie (EK, Ingels: European Commission, Frans: Commission européenne, Duuts: Europäische Kommission) is 't einsegste instituut dat de direkte executieve mach vaan de Europese Unie (EU) es instituut oetoefend zoonder tot de belange vaan de EU-lidstaote mèt mage wege (wie dat wel 't geval is in d'n Europese Raod en Raod vaan de EU). Zie is verantweurdelek veur 't veurstèlle vaan wètgeving, oetveuringsbeslute, handhaving vaan de EU-verdrage en 't behier vaan 't daag-bis-daag-bedrieg vaan de EU. 't Weurt daorum soms ouch wel oetgelag es de regiering vaan de EU. Eurocommissarisse zwere bij de Hof vaan Justitie vaan de Europese Unie in Luxembörg verpanding aon de verdrage te respectere en gans oonaofhenkelek in de oetoefeninge vaan hun take tiejes hun mandaot zien.

De Kemissie wèrk wie'e kabinètregiering, mèt 28 leije vaan de Kemissie (informeel bekènd es kemissarisse of Eurokemissarisse). Per lidstaot gief 't ei lid, allewel leije zien geboonde aon de belange vaan de EU es gehiel in plaots vaan 't land vaan herkoms. Ei vaan de 28 is de President vaan de Europees Kemissie (allewijl Ursula von der Leyen) door d'n Europese Raod veurgestèld en door 't Europees Parlemint verkoze. De Raod beneump vervolges de aander 27 leije vaan de Kemissie (Eurokemissarisse) in euvereinstömming mèt de veurgedrage veurzitter, en de 28 leije es ein inkel liechaom weure vervolges oonderworpe aon 'n stömming vaan 't Europees Parlemint. De allewijl Kemissie is de Kemissie-Von der Leyen, oonder leiing vaan Ursula von der Leyen; zie góng ind 2019 vaan start. Dèks weurt de veurzitter door de media Europese prizzedent geneump, al zal dat begrip noets weure gebruuk door de veurzitter zelf.

't Bezej 'kemissie' weurt gebruuk veur ofwel 't college vaan de 28 commissarisse ('t College) of um ouch 't gaans bestuursorgaan vaan oongeveer 23.000 Europese ambtenere te beneume. De gebrukeleke procedurele taole vaan de Kemissie zien Ingels, Frans en Duuts. In de praktiek hoof 'ne Kemissaris allein Ingels te hove spreke. De leije vaan de Kemissie en hun kabinètte (oonmiddeleke teams) zien gevesteg in 't Berlaymontgebouw in Breusel.

Edere Kemissaris (of Eurokemissaris) heet neet allein zien eige portefuille (zjus wie ministers op nationaol niveau) mer höbbe ouch de leiing in hunnen eigen Directorate-General (DG) (vergeliekbaar mèt ministeries op nationaol niveau). 'n Aontal Eurokemissarisse höbbe mie es einen DG.

Allewel de Kemissie bij väöl sectore mer minimaole inbring heet in de EU vergeleke mèt nationale regieringe (wie oonderwies en gezoondheid), heet ze op aander gebeeje väöl mie mach. In 't vertegeweurdege vaan d'n Europesen interne merret in polletieke handelsoonderhandelinge mèt neet-EU-len heet de Kemissie zelfs de polletieke exclusiviteit um te mage spreke (en daobij höbbe de lidstaote dus in principe gein inkel mach).

Kemissie-Von der Leyen (2019-2024)

Betrach Kemissie-Von der Leyen veur 't hoofartikel euver dit óngerwerp.

De Von der Leyen-Kemissie regeert de EU sinds ind 2019 en zal, tenzij ze oondertösse oetein vilt, blieve tot de Europese verkezinge vaan 2024. De Von der Leyen-Kemissie, oonder leiing vaan President Ursula von der Leyen, is 'n coalitie vaan drei Europese partije, naomelek de christendemocratische Europese Volkspartij (EVP), de sociaaldemocratische S&D en de liberale Renew Europe. Wijers zitte ouch nog twie nationaal polletieke partije in de coalitie, naomelek de Poolse conservatief-nationalistische PiS en de Italiaanse centrum-populistische M5S.

Portefeuille		Partij	Opmerkinge
Prizzedent of Veurzitter vaan de Europese Kemissie	Ursula von der Leyen	EVP (Nationaal: CDU)
Ierste Viceprizzedent European Green Deal, Klimaat	Frans Timmermans	S&D (Nationaal: PvdA)	Timmermans is 'ne in Mestreech gebore en deils in Heerle opgegreuide Limbörger
Viceprizzedent Digitaole Ikkenemie en Maotsjappij: a Europe fit for the digital age	Margrethe Vestager	Renew Europe (Nationaal: RV)
Viceprizzedent Hoege represant vaan de Unie veur Boetelandse Affaires en Veilegheidspolletiek	Josep Borrell	S&D (Nationaal: PSOE)
Viceprizzedent Promoting our European way of life	Margaritis Schinas	EVP (Nationaal: ND)
Viceprizzedent Democratie en demografie	Dubravka Šuica	EVP (Nationaal: HDZ)
Vicevoorprizzedent An economy that works for people	Valdis Dombrovskis	EVP (Nationaal: Einheid)
Viceprizzedent Interinstitutional relations and foresight	Maroš Šefčovič	S&D (Nationaal: Smer-SD)
Viceprizzedent Weerdes en transparantie	Věra Jourová	Renew Europe (Nationaal: ANO 2011')'
Zjustitie	Didier Reynders	ALDE (Nationaal: Mouvement Réformateur)
Innovatie en jäög	Marija Gabriel	EVP (Nationaal: GERB)
Gezoondheid	Stella Kyriakidou	EVP (Nationaal: Dimokratikos Synagermos)
Energie	Kadri Simson	ALDE Nationaal: Eesti Keskerakond
Internationaol partnersjappe	Jutta Urpilainen	S&D (Nationaal: SDP)
Interne merret	Thierry Breton		Oersrpoonkeleke kandidaot Sylvie Goulard (weggestömp)
Neighbourhood en Oetbreiing	Olivér Várhelyi	EVP	Oersproonkeleke kandidaot László Trócsányi (weggestömp)
Handel	Phil Hogan	EVP (Nationaal: Fine Gael)
Ikkenemie	Paolo Gentiloni	S&D (Nationaal:PD)
Milieu en oceaone	Virginijus Sinkevičius	Greune/EVA (Nationaal: LVŽS
Jobs	Nicolas Schmit	S&D (Nationaal: LSAP)
Geliekheid	Helena Dalli	S&D (Nationaal: MLP)
Budget en administratie	Johannes Hahn	EVP (Nationaal: ÖVP)
Landbouw	Janusz Wojciechowski	ECH (Nationaal: PiS)
Cohesie en hervörminge	Elisa Ferreira	S&D (Nationaal: PS)
Transport	Adina-Ioana Vălean	EVP (Nationaal: PNL)	Oersproonkeleke kandidaot Rovana Plumb (weggestömp)
Crisismanagement	Janez Lenarčič
Thoesaffaires	Ylva Johansson	S&D (Nationaal: SSA)

Directorates-General (2019-2024)

De volgende Directorates-General (ofwel "Directoraote-Ginneraol"; aofgekort DG) valle oonder de Kemissie-Von der Leyen. DG's zien de EU-equivalint vaan wat me op nationaol niveau ministeries neump. Zjus wie ministeries, kin eder Kemissie ministeries opriechte, opdoke, fusere en herneume. De DG's zien hei-oonder op 't Ingels gesjreve, de meis gebruukden taol vaan de drei wèrktaole vaan de EU (Ingels, Duits en Frans). In aander EU-taole weure de DG's officieel neet vertaold.

Directorates-General vaan de Kemissie-Von der Leyen
Directorate-Generals		Rillevante Kemissaris
Naom	Abbrivatie	Rillevante Kemissaris
Agriculture and Rural Development	AGRI	Wojciechowski, Janusz
Budget	BUDG	Hahn, Johannes
Climate Action	CLIMA	Timmermans, Frans
Communications Networks, Content and Technology	CONNECT	Breton, Thierry
Communication	COMM	Von der Leyen, Ursula
Competition	COMP	Verstager, Magrethe
Defence Industry and Space	DEFIS	Breton, Thierry
Economic and Financial Affairs	ECFIN	Gentiloni, Paolo
Education, Youth, Sport and Culture	EAC}	Gabriel, Mariya
Employment, Social Affairs and Inclusion	EMPL	Schmit, Nicolas
Energy	ENER	Simson, Kadri
Environment	ENV	Sinkevičius, Virginijus
European Civil Protection and Humanitarian Aid Operations	ECHO	Lenarčič, Janez
European Neighbourhood Policy and Enlargement Negotiations	NEAR	Várhelyi, Olivér
Eurostat (European statistics)	EUROSTAT	Gentiloni, Paolo
Financial Stability, Financial Services and Capital Markets Union	FISMA	McGuinness, Mairead
Health and Food Safety	SANTE	Kyriakides, Stella
Human Resources and Security	HR	Hahn, Johannes
Informatics	DIGIT	Hahn, Johannes
Internal Audit Service	IAS	Reynders, Didier
Internal Market, Industry, Entrepreneurship and SMEs	GROW	Breton, Thierry
International Cooperation and Development	DEVCO	Urpilainen, Jutta
Interpretation	SCIC	Hahn, Johannes
Joint Research Centre	JRC	Gabriel, Mariya
Justice and Consumers	JUST	Reynders, Didier & Dalli, Helena
Maritime Affairs and Fisheries	MARE	Sinkevičius, Virginijus
Migration and Home Affairs	HOME	Johansson, Ylva
Mobility and Transport	MOVE	Vălean, Adina
Regional and Urban Policy	REGIO	Ferreira, Elisa
Structural Reform Support	REFORM	Ferreira, Elisa
Research and Innovation	RTD	Gabriel, Mariya
Taxation and Customs Union	TAXUD	Gentiloni, Paolo
Trade	TRADE	Dombrovskis, Valdis
Translation	DGT	Hanh, Johannes

Brón

Ingelstaolege Wikipedia

Insjtèllinge van de Europese Unie
Europees Parlemint \| Europese Raod \| Raod van de Europese Unie \| Europese Kemissie \| Europees Hof van Zjustisie (deil vaan 't Hof van Zjustisie van de Europese Unie) \| Europese Centraal Bank \| Europese Raekenkamer
Europese insjtèllinge die neet ónger de bevoogheid van de EU valle: Raod van Europa \| IOMTBM