Wellekete

Dit artikel is gesjreve in 't Norbiks. 't Weurt gewaardeerd óm in dit artikel 't Norbiks aan te hauwe of aan te gaeve welk anger dialek gebroek is.

---

Liegking va Welkenraedt in de provincie Luuk

sjtatie Welkenraedt op de lijn Luuk-Aoke

Wellekete (Ripuarisch Wälekete, Fraans Welkenraeth, Duutsj Welkenrath, Welsj Welkenrote Nederlands Welkenraad) is 'n gemèngde in de provincie Luuk in Wallonië op 't Belsj. De gemèngde is 'n handelscentrum, organiseert jaorlèks d'r carnaval. In 't centrum, in 't buurtsjap Lançaumont (Plat: op Lansberg) sjteunt nog ènnige aow zaandsjtènge hoezer mèt ömliestinge va blowwe sjtèè. Buurgemèngdes zeunt: Blieberig (noorde); Lontzen (ooste); Baelen, Dison en Limburg (zuide) en Thimister-Clermont (weste).

Demografie

In 2005 tèlde de gemèngde 9164 inwoners op 'n oppervlakte van 2446 ha.

Historie en taalsjtatuut

Wellekete makde dèèl oet van 't Hertogdom Limburg. Ow luuj kalle nog Plat en numme 't Platduutsj (Paltdiets). 't Huurt nog biej de Limburgse dialecten èn is taalkundig gezeen un Nederlands dialect (alhoewel de luuj 't zelf es 'n Duutsj dialek zeen), de 50ers versjteunt 't nog en kalle 't ooch, same mit 't Duutsj. De jóng luuj zeunt vuurnamelik Fraanstalig en makde kènnis mèt vraem tale óp g'n sjoeël. De gemèngde haat 't ègeste taalsjtatuut wie Plombières.

Os Moddersjprook

Wat men zech neet let gevalle,

Es, went men os verbet te kalle

De sjprook, die os Modder os geliët,

En jekerenge hoeëg veriët.

De Moddersjprook es, vöar miensjelaeve,

Onde, deep i gen hat gesjreve;

En waet men ooch honderd joren oot,

Da verget me noch neet Oddesj woat.

Wie vruë woor der soldoot a gen front.

Went en doo ene Plattütsche vond.

Wi hoof zech i gen brost et hat

Went ze do kalden op hizeger plat!

Et gel el ooch dom, egebeelde luuj,

Dat zönt van die nömodesje va huuj,

Die koom en vremde sjprook versjtönt

En domit an 't behaaj make zönt.

(Welkender Plat - Leo Teller)

Aander kerne

• Kapel

Bekiekenswaeërd

• Neo-romaanse Johannes d'r deuper-kèrk oet 1880 mèt 't Lètste aovendmaol in 't koeër.
• Krèègsmonumaent Twiede Waeltkrèèg op d'r Place des Combattants
• Kesjtieël va Ruyff, in Maaslandse renaissancesjtiel mèt 't jaortal 1634 baove de toegangspaoërt.
• Kapel van 't sjtènge kruuts.