Sjin op Geul

Van Wikipedia
Gank nao: navigatie, zeuke

Dit artikel is gesjreve in 't Sjins. 't Weurt gewaardeerd óm in dit artikel 't Sjins aan te hauwe of aan te gaeve welk anger dialek gebroek is.


Sjin en de kèrk 2005

Sjin op Geul Sound loester (Nederlands: Schin op Geul) is 'n dörp in de gemeinte Valkeberg aan de Geul. 't Grondgebeed va Sjin is 691 hectaar groat en d'r wone ongevaer 2000 luuj. 't Dörp is bekènd es vakantieplaats. D'r ligke dan ouch ein paar hotels, campings en e bungalowpark. Van 1785 tot 1940 waor Sjin 'n zelfsjtendige gemeinte, woa ouch Sint-Pièter, Oas op Geul, de Sjaatsberg en Walem biehuèrde.

Me haet versjillende verklaoringe veur de naam Sjin. De naam zou kènne kómme van 't Keltisch woord schin dat plaats beteikent. Volges dees verklaoring zou 't dörp óntsjtange zin bie 'n doorwaadbaar plaats in de Geul.
De ander verklaoring is dat de naam is aafgeleid van e volk, de Suniciërs. Zie vestigde zich naodat de Eburone door de Romeine waore oetgeroeid in 't gebied dat noe Zuid-Limburg is. Ouch va ander plaatse in de buurt liekent de naam te kómme van deze sjtam, namelik Sjènne, Sjilvend, Sinnich en Sjömmert.

Buurtsjappe[bewirk | brontekst bewerken]

Ouch de buurtsjappe

huère bie Sjin.

Historie[bewirk | brontekst bewerken]

Volges "Groot Valkenburg historisch gezien" van C.A. Huygen, oetgaaf van 't waekblaad 't Land van Valkenburg, 2e druk 1951 pags. 10 en 76, weurt Sjin al geneump in de jaore 847 en 968 in sjinkingsoarkonde veur de abdie van St. Remigius i Reims en häör proosdie i Maesje. Sjin zouw daomèt 't ouds geneump sjtöksjke van de gemeinte Valkeberg zin. 'n Ander ouw gesjreve vermelding van 't dörp Sjin dateert oet 1145. In 'ne gunsbreef besjrif Paus Eugenius d'n derde de bezittinge van de monnike va Reims. In dae breef weurt ouch de kèrk va Sjin geneump.
In 1557 woort Sjin door Philips II verheve tot 'n hièrlikheid mèt liège, miedelbare en hoage rechsjpraok. De ièrsjte hièr waor Jan van Sjtriethage, voog en sjtadhouwer van 't graafsjap Valkeberg. Bie de verdeiling van sjtad en land in 1661 bie 't Partagetractaat woort de hièrlikheid aafgesjeie van de hoofbank Klumme umdat Sjin toen Sjpaans gebeed woort en Klumme ónder de Sjtaatse republiek kaom. In 1785 woort Sjin op Geul 'n eige gemeinte.

Dialek[bewirk | brontekst bewerken]

't Dialek va Sjin liekent väöl op dat va Valkeberg (boete de paort). Westelik va Sjin löp 'n isoglos, 'n taalgrens, die aangeuf dat bepaalde klanke en weurd in Sjin angesj (oasteliker) zin es in bv. Valkeberg.

Bezeenswaerdig[bewirk | brontekst bewerken]

  • De parochiekèrk va Sjin is gewiejd aan d'r heilige Mauritius. 't Oudste deil van de kèrk is geboewd in romaanse sjtiel. In 1926 boewde me ónder arsjitek Hubert van Groenendael 'n nuuj groat middesjeep mèt twiè ziebeuke, e nuuj preesterkoar en twiè sacristieë. De kèrk is saer 1859 e baevaartsoord van d'r heilige Cornelius, umdat d'r hie relieke va häöm waere bewaard. Wiejer sjteit in de kèrk e gepolychromeerd gipse beeld van d'r heilige. In Sjin verièrt me Cornelius veural es petroan tege de nervekrenkdes. Saer 1873 hèlt me eder jaor in september, rónd d'r fièsdaag va Cornelius, 'n octaaf. Me kènt in Sjin ouch allerlei Cornelius-devotionalia gelle.
  • Bie de parochie va Sjin huèrt ouch De Kloes op d'r Sjaasberg. Op de lètste zóndig va juni vingk d'r Sjaasbergergank plaats en dreug d'r pesjtoar va Sjin 'n Mès op in de kapel van de Kloes.
  • Sjin op Geul lik aan 't sjpoor Mestreech - Heële (1853) en haet 'n eige sjtasie. De sjtasie lik ouch aan 't miljoanelientsje (Kèrkrao (Centrum) - Sjin). 't Trajek haet dae naam gekrege umdat 't in 1911 ein miljoan gölle per kilomaeter kosde um 't aan te lègke. Saer april 1995 veurt d'r eine sjtoumtrein op dit trajek. D'r sjtoumtrein weurt beheerd door de Zuid-Limburgse Sjtoumtrein Maatsjappie (ZLSM).

Dörpsvereiniginge[bewirk | brontekst bewerken]

Extern links[bewirk | brontekst bewerken]

 
Gemeinte Valkeberg aan de Geul
Flag of Valkenburg aan de Geul.svg
Dörper: Berg | Brokem | Houtem | Oud-Valkeberg | Sjin op Geul | Sub | Valkeberg | Vild
Buurtsjappe en gehuchte: Boete de Paort | D'n Emmaberg | Geulem | De Hièk | De Hièkerbeek | Hièrewaeg | Iezere | Ingwege | Keuteberg | De Nerem | Oas | De Plenkert | Sint Gerlach | Sint-Pièter | Sjuèmer | De Sjtoepert | Sjtraobaek | Sjtröch | Terbliet | Vroenhof | Walem
Aafkomstig van Wikipedia, de Vriej Encyclopedie. "http://li.wikipedia.org/w/index.php?title=Sjin_op_Geul&oldid=337630"